Το mobbing, ως ηθική παρενόχληση στον χώρο εργασίας, περιγράφει την κατ’ επανάληψη επιθετική ή υβριστική συμπεριφορά εναντίον ενός εργαζομένου, η οποία εκδηλώνεται με εκφοβιστικές ενέργειες, λόγια ή τρόπους οργάνωσης της εργασίας και στοχεύει στη διαμόρφωση ενός εχθρικού, ταπεινωτικού περιβάλλοντος, που προσβάλλει την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια ή τη σωματική και την ψυχική ακεραιότητα του εργαζομένου, προκειμένου να προκαλέσει την απομόνωση ή και η παραίτησή του.
ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΟΥΣΚΟΥΚΗ*
Οι θύτες συνήθως έχουν κάποιες διαταραχές προσωπικότητας. Υποφέρουν από κόμπλεξ και αισθήματα μειονεξίας – πολλοί από αυτούς είναι στεγνοί συναισθηματικά.
Μολονότι δεν υπάρχουν ειδικά ερευνητικά δεδομένα, μελέτες αναφέρουν ότι ένας στους δέκα Ελληνες βιώνει συνθήκες εκφοβισμού στην εργασία του. Τα τελευταία χρόνια το mobbing έχει ενταθεί σημαντικά, επειδή όλο και περισσότεροι συνάδελφοι, μέσα από πανεπιστήμια ή και άλλους χώρους, μου αναφέρουν τέτοια περιστατικά.
Οι παρασκηνιακές πολιτικές και ο άκρατος ανταγωνισμός στον χώρο εργασίας ευνόησαν την εξάπλωση του mobbing, ενώ η πανδημία και ο εγκλεισμός ενέτειναν το πρόβλημα, δηλαδή για πάρα πολλούς εργαζομένους ο χώρος εργασίας μετατρέπεται σε πραγματικό εφιάλτη.
Το mobbing αποτελεί έκφραση συνήθως της ψυχοπαθολογίας του θύτη, καθώς τα άτομα αυτά έχουν κάποιες διαταραχές προσωπικότητας, ενώ υποφέρουν από κόμπλεξ και αισθήματα μειονεξίας, έχοντας προβλήματα σε θέματα υγιούς κοινωνικοποίησης και συναισθηματικής προσέγγισης και ενσυναίσθησης των συνανθρώπων τους, καθώς πολλοί από αυτούς είναι στεγνοί συναισθηματικά. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι ότι βάσει αυτής της δομής οι άνθρωποι αυτοί συμπεριφέρονται έτσι για να καλύψουν δικά τους ελλείμματα και ανεπάρκειες. Περαιτέρω, δυστυχώς, συχνά ευχαριστιούνται με τον βασανισμό και την ταλαιπωρία των συνεργατών τους και αποσκοπούν στην ψυχοσωματική τους εξουθένωση. Οι επιπτώσεις δεν μπορεί να είναι δραματικές για τα θύματα.
Το mobbing έχει συνδεθεί ερευνητικά με την εμφάνιση μελαγχολίας, άγχους, κατάθλιψης, σωματόμορφων διαταραχών, ψυχοσωματικών συμπτωμάτων και διαταραχών ύπνου, καθώς και με κρίσεις πανικού, εμφράγματα, αυτοκτονικό ιδεασμό και απόπειρες αυτοκτονίας.
Σημαντική είναι, επίσης, και η συσχέτιση της ηθικής παρενόχλησης με τη Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες, καθώς από σχετικές μελέτες προκύπτουν υψηλά ποσοστά της διαταραχής αυτής σε θύματα. Οι αρνητικές επιπτώσεις όμως του φαινομένου αυτού στην υγεία του κακοποιημένου συναδέλφου συμπεριλαμβάνουν και άλλα ποικίλα σοβαρά συμπτώματα τόσο ψυχικά όσο και σωματικά, καθώς και πνευματικά.
Τα φαινόμενα αυτά, ωστόσο, δηλητηριάζουν συνολικά το εργασιακό κλίμα, γεγονός που έχει επιπτώσεις στην παραγωγικότητα, στο αίσθημα αφοσίωσης, στα επίπεδα δημιουργικότητας, καθώς απουσιάζει το φαινόμενο της ενσυναίσθησης.
Επιβάλλεται η οργανωμένη Πολιτεία να αντιμετωπίσει το πρόβλημα σοβαρά, καθώς τα γεγονότα έχουν προκαλέσει πλέον πολύ υψηλές εντάσεις, καθώς δεν υπάρχει η πολυτέλεια στην Ελλάδα για μη αξιοποίηση πολύτιμου ανθρώπινου κεφαλαίου μέσω τέτοια μεσαιωνικού τύπου πρακτικών που προκαλούν και εντείνουν το φαινόμενο mobbing.
* Kαθηγητής Δερματολογίας, νομικός, πρόεδρος
της Ιπποκρατείου Aκαδημίας Iαματικής Iατρικής,
πρόεδρος Παγκόσμιας Aκαδημίας Kινεζικής και
Συμπληρωματικής Iατρικής
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 23/1/2026)
