Η Goldman Sachs εξετάζει σε σημερινή ανάλυσή της τις πιθανές επιπτώσεις της σύγκρουσης στο Ιράν για την ευρωπαϊκή οικονομία, εστιάζοντας στην ανάπτυξη, τον πληθωρισμό και τις επιλογές νομισματικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Όπως επισημαίνεται, το βασικό κανάλι μετάδοσης των επιπτώσεων αφορά τις τιμές της ενέργειας, δεδομένου ότι οι περισσότερες χώρες της Ευρώπης παραμένουν καθαροί εισαγωγείς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Η αύξηση των τιμών ενέργειας επιβαρύνει τους όρους εμπορίου των ευρωπαϊκών οικονομιών, με αποτέλεσμα αρνητική επίδραση στο ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της τράπεζας, μια άνοδος κατά 10% στον μέσο όρο των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου θα μπορούσε, σε ορίζοντα τεσσάρων τριμήνων, να μειώσει το πραγματικό ΑΕΠ κατά 0,2% στην Ευρωζώνη και το Ηνωμένο Βασίλειο. Για τη Σουηδία η επίπτωση εκτιμάται στο -0,1%, ενώ για την Ελβετία κοντά στο μηδέν.
Εξαίρεση αποτελεί η Νορβηγία, όπου η επίδραση εκτιμάται θετική (+0,1%), καθώς πρόκειται για παραγωγό και εξαγωγέα πετρελαίου. Αντίθετα, σε χώρες με υψηλή ενεργειακή εξάρτηση, η άνοδος των τιμών μεταφράζεται σε απώλεια εισοδήματος και επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Πιο περιορισμένες εμφανίζονται οι δευτερογενείς επιπτώσεις μέσω εμπορίου εκτός ενέργειας ή μέσω του τραπεζικού συστήματος, καθώς οι άμεσοι οικονομικοί δεσμοί της Ευρώπης με την περιοχή είναι σχετικά περιορισμένοι.
ΠΛΗΘΩΡΙΣΜΟΣ
Οι αυξήσεις στην ενέργεια έχουν πληθωριστική επίδραση σε όλες τις εξεταζόμενες οικονομίες. Η εκτιμώμενη επίπτωση στον ονομαστικό πληθωρισμό κυμαίνεται από 0,15% έως 0,3% σε ορίζοντα τεσσάρων τριμήνων, ενώ στον δομικό πληθωρισμό από 0,03% έως 0,06%. Οι επιδράσεις είναι συνήθως εντονότερες στον γενικό δείκτη τιμών σε σχέση με τον δομικό.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι η μετακύλιση των αυξήσεων της ενέργειας στις τελικές τιμές δεν είναι γραμμική. Το μέγεθος της επίδρασης εξαρτάται από το ύψος της αρχικής αύξησης, το επίπεδο του ήδη υφιστάμενου πληθωρισμού, την απόκλιση των προσδοκιών από τον στόχο και την κατάσταση της αγοράς εργασίας. Σε περιβάλλον υψηλού πληθωρισμού και στενότητας στην απασχόληση, η επίδραση στον δομικό πληθωρισμό θα μπορούσε να είναι σημαντικά μεγαλύτερη από τις βασικές εκτιμήσεις.
ΝΟΜΙΣΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας συνιστούν αρνητικό σοκ προσφοράς, καθώς επιβαρύνουν την παραγωγή και ταυτόχρονα ενισχύουν τον πληθωρισμό. Αυτό δημιουργεί δίλημμα για τη νομισματική πολιτική. Μια παραδοσιακή προσέγγιση θα ευνοούσε στάση αναμονής, εφόσον η άνοδος των τιμών θεωρείται προσωρινή και οι προσδοκίες παραμένουν αγκυροβολημένες.
Ωστόσο, εάν οι αυξήσεις είναι μεγαλύτερες και συνοδευτούν από ισχυρή μετακύλιση στις τιμές καταναλωτή, ενδέχεται να ενισχυθούν τα επιχειρήματα για αντίδραση. Προς το παρόν, η Goldman Sachs δεν μεταβάλλει τις βασικές της προβλέψεις για την ανάπτυξη, τον πληθωρισμό ή τα επιτόκια.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η ΕΚΤ αναμένεται να διατηρήσει στάση αναμονής, καθώς ο πληθωρισμός κινείται κοντά στον στόχο και το επιτόκιο πολιτικής θεωρείται ουδέτερο. Το Διοικητικό Συμβούλιο εκτιμάται ότι θα επισημάνει τους καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη και τους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό, ιδίως εάν οι γεωπολιτικές εντάσεις παραταθούν.
