Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να κρίνει παράνομους τους «έκτακτους» δασμούς που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ ανοίγει ένα τεράστιο μέτωπο για την αμερικανική οικονομία, με επιχειρήσεις να διεκδικούν επιστροφές που ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 130 δισ. δολάρια, σύμφωνα με τους Financial Times — και ενδεχομένως ακόμη περισσότερα, βάσει άλλων εκτιμήσεων.
Με πλειοψηφία 6-3, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο πρώην πρόεδρος υπερέβη τις εξουσίες του κάνοντας χρήση του νόμου International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) για να επιβάλει νέους δασμούς σε δεκάδες χώρες. Ωστόσο, το δικαστήριο δεν ξεκαθάρισε ποιοι δικαιούνται επιστροφές και με ποια διαδικασία, παραπέμποντας το ζήτημα σε κατώτερο δικαστήριο.
Η απόφαση πυροδότησε άμεσες αντιδράσεις από κορυφαίους επιχειρηματικούς φορείς. Το Αμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και η National Retail Federation (NRF) ζήτησαν ταχεία αποζημίωση για τα δισεκατομμύρια που καταβλήθηκαν από την έναρξη ισχύος των μέτρων. Η NRF κάλεσε τα δικαστήρια να διασφαλίσουν μια «απρόσκοπτη διαδικασία» επιστροφών, τονίζοντας ότι τα κεφάλαια αυτά θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως άμεση οικονομική ένεση, επιτρέποντας επενδύσεις σε δραστηριότητες, εργαζομένους και καταναλωτές.
Ο Νιλ Μπράντλεϊ, επικεφαλής πολιτικής του Εμπορικού Επιμελητηρίου, σημείωσε ότι οι ταχείες επιστροφές θα είναι κρίσιμες για περισσότερους από 200.000 μικρούς εισαγωγείς, ενισχύοντας την οικονομική ανάπτυξη. Στο ίδιο πνεύμα, ο Νταν Άντονι της συμμαχίας We Pay the Tariffs ζήτησε «πλήρεις, γρήγορες και αυτόματες επιστροφές», χωρίς χρονοβόρες διαδικασίες.
Η American Apparel & Footwear Association, που εκπροσωπεί κολοσσούς όπως η Ralph Lauren και η American Eagle Outfitters, υποστήριξε ότι η απόφαση «επιβάλλει» επιστροφές και κάλεσε την Υπηρεσία Τελωνείων (US Customs and Border Protection) να εκδώσει άμεσα σαφείς οδηγίες προς τις επιχειρήσεις.
Τα ποσά που διακυβεύονται είναι τεράστια. Σύμφωνα με στοιχεία έως τα μέσα Δεκεμβρίου, είχαν εισπραχθεί 133,5 δισ. δολάρια από δασμούς που επιβλήθηκαν βάσει του IEEPA. Το The Budget Lab at Yale ανεβάζει την εκτίμηση για το 2025 στα 142 δισ. δολάρια, ενώ η JPMorgan Chase τοποθετεί το συνολικό ύψος ακόμη και στα 200 δισ. δολάρια.
Από την πλευρά του, ο Τραμπ χαρακτήρισε «τρελό» το γεγονός ότι το δικαστήριο δεν διευκρίνισε αν τα ποσά πρέπει να επιστραφούν, προβλέποντας πολυετείς δικαστικές διαμάχες. Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ άφησε επίσης να εννοηθεί ότι, ακόμη και αν αποφασιστούν επιστροφές, η διαδικασία θα είναι μακρά και αβέβαιη.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι επιστροφές πιθανότατα θα εξεταστούν κατά περίπτωση. Όπως ανέφερε η Σάνον Γκρέιν της Wells Fargo, οι πληρωμές —αν προχωρήσουν— θα γίνουν σταδιακά σε διάστημα μηνών ή και ετών και θα κατευθυνθούν απευθείας στους εισαγωγείς που κατέβαλαν τους δασμούς.
Η υπόθεση αναμένεται να πυροδοτήσει νέο κύμα προσφυγών, με μεγάλες και μικρές επιχειρήσεις να επανεξετάζουν τις επιλογές τους. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ένα τεράστιο χρηματικό ποσό παραμένει —προς το παρόν— στον αέρα, εντείνοντας την αβεβαιότητα για το επιχειρηματικό περιβάλλον στις ΗΠΑ.
