Στις Ηνωμένες Πολιτείες απέδωσε η Κίνα την ευθύνη για τη διεύρυνση των παγκόσμιων εμπορικών ανισορροπιών, μετά την ανακοίνωση ότι το εμπορικό της πλεόνασμα ανήλθε σε επίπεδα-ρεκόρ το 2025, φτάνοντας τα 1,2 τρισ. δολάρια σε ετήσια βάση. Η εξέλιξη αυτή καταγράφεται παρά τις απειλές του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για νέο γύρο εμπορικού πολέμου.
Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Γενική Διοίκηση Τελωνείων της Κίνας, οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 6,6% σε όρους δολαρίου τον Δεκέμβριο σε σύγκριση με έναν χρόνο νωρίτερα. Η επίδοση αυτή υπερέβη κατά πολύ τις προβλέψεις των αναλυτών, οι οποίοι ανέμεναν αύξηση μόλις 3,1%, και ήταν υψηλότερη από το 5,9% του Νοεμβρίου.
Ισχυρότερη των εκτιμήσεων ήταν και η πορεία των εισαγωγών, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 5,7% σε ετήσια βάση τον Δεκέμβριο, έναντι πρόβλεψης για άνοδο 0,9% και μετά το 1,9% του προηγούμενου μήνα.
Σε ετήσιο επίπεδο, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας ξεπέρασε για πρώτη φορά το φράγμα του 1 τρισ. δολαρίων, υπερβαίνοντας τα 993 δισ. δολάρια του 2024. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται, μεταξύ άλλων, στη στροφή των Κινέζων εξαγωγέων προς αγορές εκτός ΗΠΑ. Ενδεικτικά, οι εξαγωγές προς την αμερικανική αγορά μειώθηκαν κατά 20% το 2025, ενώ προς την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 8,4% και προς τη Νοτιοανατολική Ασία κατά 13,4%.
Το μέγεθος του πλεονάσματος αναμένεται να εντείνει τις ανησυχίες των εμπορικών εταίρων της Κίνας, κυρίως της ΕΕ, η οποία έχει επανειλημμένα καταγγείλει ότι οι αγορές της κατακλύζονται από χαμηλού κόστους κινεζικά προϊόντα. Οι Βρυξέλλες έχουν καλέσει το Πεκίνο να ενισχύσει την εγχώρια ζήτηση και να μειώσει τα εμπόδια στις εισαγωγές μεταποιημένων αγαθών.
Απαντώντας στις επικρίσεις, ο υφυπουργός της Γενικής Διοίκησης Τελωνείων της Κίνας, Γουάνγκ Τζουν, υποστήριξε ότι οι εξαγωγικοί περιορισμοί που επιβάλλουν οι εμπορικοί εταίροι σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας περιορίζουν τις δυνατότητες της χώρας να αυξήσει τις εισαγωγές της. Σε σαφή αιχμή προς τις ΗΠΑ, σημείωσε ότι «ορισμένες χώρες πολιτικοποιούν τα οικονομικά και εμπορικά ζητήματα», προσθέτοντας ότι «υπάρχει τεράστιο περιθώριο για αύξηση των εισαγωγών».
Υπενθυμίζεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει απειλήσει με δασμούς έως και 145% στα κινεζικά προϊόντα, με το Πεκίνο να απαντά με αντίμετρα και περιορισμούς στις εξαγωγές σπανίων γαιών. Η ένταση οδήγησε τις δύο πλευρές σε μονοετή εμπορική εκεχειρία, η οποία συμφωνήθηκε σε σύνοδο κορυφής στη Νότια Κορέα τον Οκτώβριο.
Την ίδια ώρα, οι εξαγωγές σπανίων γαιών της Κίνας έφτασαν το 2025 στο υψηλότερο επίπεδο τουλάχιστον από το 2014, με συνολικό όγκο 62.585 τόνους και ετήσια αύξηση 12,9%, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.
Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι το εντυπωσιακό εμπορικό πλεόνασμα αποτελεί ταυτόχρονα ένδειξη της εξαγωγικής ισχύος της Κίνας αλλά και των δομικών αδυναμιών του αναπτυξιακού της μοντέλου. «Η υπερβολική εξάρτηση από τις εξαγωγές αντί της εγχώριας ζήτησης είναι δυσοίωνο σημάδι τόσο για την Κίνα όσο και για την παγκόσμια οικονομία», ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής Οικονομικών του Πανεπιστημίου Κορνέλ, Έσβαρ Πρασάντ.
