Ένα αναλυτικό πλαίσιο προτάσεων για την παύση των εχθροπραξιών στην Ουκρανία παρουσίασαν οι ΗΠΑ, με επίκεντρο πολιτικές, στρατιωτικές και οικονομικές ρυθμίσεις που στοχεύουν σε σταθεροποίηση και μακροπρόθεσμη ασφάλεια.
Το σχέδιο, που διαμορφώθηκε από τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, περιλαμβάνει 28 σημεία και, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, αποτελεί βάση διαλόγου με όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι θα το συζητήσει με την αμερικανική ηγεσία εντός των επόμενων ημερών.
ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ
Το σχέδιο προβλέπει τη διασφάλιση της ουκρανικής κυριαρχίας μέσω μιας συνολικής συμφωνίας μη επίθεσης μεταξύ Ρωσίας, Ουκρανίας και Ευρώπης. Η Ρωσία δεσμεύεται να μην επεκτείνει στρατιωτικές ενέργειες σε γειτονικά κράτη, ενώ το ΝΑΤΟ αναλαμβάνει να μην προχωρήσει σε νέα διεύρυνση. Παράλληλα, προβλέπεται ένα πλαίσιο διαλόγου Μόσχας–ΝΑΤΟ με αμερικανική διαμεσολάβηση, με στόχο την επίλυση θεμάτων ασφάλειας και τη μείωση της έντασης.
Η Ουκρανία θα λάβει συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας, ενώ οι ένοπλες δυνάμεις της θα περιοριστούν στα 600.000 μέλη. Στο Σύνταγμα της χώρας θα ενσωματωθεί διάταξη περί μη ένταξης στο ΝΑΤΟ, την οποία θα αποδεχθεί και η Συμμαχία, συνοδευόμενη από δέσμευση ότι δεν θα σταθμεύσουν νατοϊκές δυνάμεις εντός ουκρανικού εδάφους.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΑΝΟΙΚΟΔΟΜΗΣΗ
Κεντρική πτυχή του σχεδίου είναι η ανοικοδόμηση. Προβλέπεται η δημιουργία Ταμείου Ανάπτυξης για έργα υποδομών, ενέργειας και εξόρυξης πόρων, με συμμετοχή της Παγκόσμιας Τράπεζας. Παράλληλα, προβλέπεται επενδυτικό σχήμα 200 δισ. δολαρίων, προερχόμενο από παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία και ευρωπαϊκή συνεισφορά.
Η Ρωσία θα επανενταχθεί σταδιακά στην παγκόσμια οικονομία, με επανεξέταση κυρώσεων, πιθανή επιστροφή στην G8 και ενίσχυση διμερών οικονομικών σχέσεων ΗΠΑ–Ρωσίας.
ΕΔΑΦΙΚΕΣ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ
Σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά την οριοθέτηση εδαφών. Κριμαία, Λουχάνσκ και Ντονέτσκ αναγνωρίζονται ως ντε φάκτο ρωσικές περιοχές από τις ΗΠΑ, ενώ σε Χερσώνα και Ζαπορίζια παγιώνεται η υφιστάμενη γραμμή επαφής. Προβλέπεται απόσυρση ουκρανικών δυνάμεων από περιοχές του Ντονέτσκ και δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης.
ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΚΑΙ ΕΠΙΒΛΕΨΗ
Το σχέδιο προβλέπει ανανέωση συμφωνιών μη διάδοσης πυρηνικών όπλων και μόνιμη παρακολούθηση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια από τον ΔΟΑΕ, με ίση διανομή παραγόμενης ενέργειας. Η Ουκρανία δεσμεύεται να μην αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο.
ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΒΗΜΑΤΑ
Προβλέπονται μηχανισμοί για ανταλλαγή κρατουμένων, επιστροφή αμάχων, επανένωση οικογενειών και διεξαγωγή εκλογών σε 100 ημέρες. Όλα τα μέρη λαμβάνουν αμνηστία για πράξεις κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΚΑΙ ΕΠΟΠΤΕΙΑ
Η συμφωνία θα είναι νομικά δεσμευτική και την εφαρμογή θα επιβλέπει Συμβούλιο Ειρήνης υπό την ηγεσία του προέδρου Τραμπ. Μετά την αποδοχή των όρων, προβλέπεται άμεση εκεχειρία και αποχώρηση των δυνάμεων από καθορισμένες ζώνες.
Το σχέδιο βρίσκεται τώρα στο στάδιο των διπλωματικών διαβουλεύσεων, με το Κίεβο και τη Μόσχα να καλούνται να τοποθετηθούν επίσημα.
