Η μικροσκοπική σε έκταση Σιγκαπούρη αποτελεί μείζονα εμπορική υπερδύναμη και χαρακτηριστικό παράδειγμα διεθνούς εξωστρέφειας, καθώς, δυνάμει τόσο της προνομιακής γεωγραφικής θέσης της όσο και του αναπτυξιακού της υποδείγματος, διαρκώς εξάγει, εισάγει και επανεξάγει. Μόνο το διεθνές εμπόριο αγαθών (όχι καν υπηρεσιών) συνολικού όγκου το 2024 περίπου 1,29 τρισ. SGD ή 865 δισ. ευρώ ισοδυναμούσε με το δυσθεώρητο ποσοστό σχεδόν 180% επί του ονομαστικού ΑΕΠ της χώρας τη χρονιά εκείνη.
Λόγω άμεσης εγγύτητας (σ.σ.: ανάμεσά τους παρεμβάλλονται τα παλιρροϊκά Στενά του Τζοχόρ, μήκους περίπου 50 χιλιομέτρων και μέσου πλάτους μόλις 1,5 χιλ.), εθνοτικής σύστασης (σ.σ.: το 13,5% του πληθυσμού της Σιγκαπούρης ή άνω των 800.000 κατοίκων είναι μαλαισιανής καταγωγής) και, βεβαίως, η Ιιστορίας (σ.σ.: έως τον Αύγουστο του 1965, που ανεξαρτητοποιήθηκε, η Σιγκαπούρη αποτελούσε μέλος της νεοπαγούς τότε Μαλαισιανής Ομοσπονδίας), η χώρα διαπίστευσης διατηρεί στενές οικονομικές σχέσεις με τη Μαλαισία, οι οποίες εκτιμούμε ότι χρήζουν σύντομης, έστω, αυτοτελούς παρουσίασης. Επιπροσθέτως, σε επίπεδο περιφερειακής οικονομικής ολοκλήρωσης, αμφότερες είναι ιδρυτικά μέλη της Ενωσης Κρατών Νοτιοανατολικής Ασίας/ASEAN. Υπάρχουν μείζονα εμπορικά κανάλια εισαγωγής και διανομής με έδρα τη Σιγκαπούρη τα οποία δραστηριοποιούνται και στη Μαλαισία αλλά και αντίστροφα, ακόμα, δε, και για ελληνικά προϊόντα. Πέραν, δε, του διμερούς εμπορίου, η Σιγκαπούρη αποτελεί πάρα πολύ σημαντικό διεθνή επενδυτή στη Μαλαισία (με απόθεμα / outward stock ΞΑΕ περίπου 65,5 δισ. SGD στο τέλος του 2023), όπως και κύριο αποδέκτη μαλαισιανών άμεσων επενδύσεων (με απόθεμα / inward stock ΞΑΕ 45,9 δισ. SGD στο τέλος του 2023).
Το διμερές εμπόριο αγαθών Σιγκαπούρης – Μαλαισίας πλησίασε σε όγκο τα 140 δισ. SGD ή 95 δισ. ευρώ το 2024, όπερ σημαίνει πως από την πλευρά της Σιγκαπούρης η Μαλαισία ήταν ο δεύτερος σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της, πίσω μόνο από την ηπειρωτική Κίνα (170 δισ. SGD). Πάντως, ενώ η Σιγκαπούρη αποτελούσε το 2024 τη μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της Μαλαισίας (50,5 δισ. ευρώ ή μερίδιο αγοράς 16% επί των μαλαισιανών εξαγωγών παγκοσμίως), το ίδιο έτος η Μαλαισία ήταν η τέταρτη μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά της Σιγκαπούρης (44,5 δισ. ευρώ ή μερίδιο αγοράς 11% επί των σιγκαπουρινών εξαγωγών). Σε γενικές γραμμές, η σχέση τους θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μια οικονομική σχέση «αμοιβαίας και δη συμμετρικής αλληλεξάρτησης» (mutual / symmetrical interdependence), καίτοι πληθυσμιακά η Μαλαισία είναι ένα έθνος 34 εκατ., έναντι μόλις 6 εκατ. της Σιγκαπούρης.
Μια πιο ενδελεχής ανάλυση, δε, των συγκεκριμένων προϊόντων, τα οποία συνθέτουν το διμερές εμπόριο (με εξαίρεση την ειδική κατηγορία «ορυκτά καύσιμα», στην οποία η Μαλαισία είναι εξαιρετικά ισχυρή από αναπτύξεως του συγκεκριμένου κλάδου, λ.χ., τέταρτος σήμερα μεγαλύτερος παραγωγός LNG παγκοσμίως), φαίνεται να επιβεβαιώνει, όπως έχει ήδη επισημάνει η βιβλιογραφία, το μοντέλο διεθνούς εμπορίου των Heckscher – Ohlin. Αυτό υποθέτει ότι όλοι οι συντελεστές παραγωγής δύνανται να «µετακινηθούν» μεταξύ των διάφορων παραγωγικών κλάδων και αποδίδει έμφαση στη σχέση μεταξύ των αναλογιών, στις οποίες οι εν λόγω συντελεστές παραγωγής είναι διαθέσιμοι σε διάφορες χώρες, και των αναλογιών, με τις οποίες χρησιμοποιούνται για την παραγωγή αγαθών, συνακόλουθα, δε, και για το αντίστοιχο εξωτερικό εμπόριο. Ουσιαστικά, δηλαδή, βάσει των παραδοχών του μοντέλου αυτού, αναμένεται από μια χώρα με πλεονάζον κεφάλαιο να εξάγει αγαθά τα οποία χαρακτηρίζονται «εντάσεως κεφαλαίου» (capital-intensive) σε μια άλλη χώρα υστερούσα μεν ως προς τον συγκεκριμένο παραγωγικό συντελεστή, αλλά πιο πλούσια, συγκριτικά, στον παραγωγικό συντελεστή της εργασίας και, αντιστρόφως, να εισάγει από τη χώρα αυτή αγαθά γνωστά ως «εντάσεως εργασίας» (labour-intensive).
ΕΞΑΓΩΓΗ «ΕΡΓΑΣΙΑΣ»
Τούτων λεχθέντων, η Μαλαισία και δη το όμορο ως προς τη Σιγκαπούρη κρατίδιο του Τζοχόρ (σ.σ.: το δεύτερο πολυπληθέστερο, με 4 εκατ. κατοίκους) εξάγει στην κυριολεξία τον ίδιο τον παραγωγικό συντελεστή «εργασία», ο οποίος, εκτός από πλεονάζων, είναι εκεί κατά πολύ φθηνότερος: εκτιμάται ότι 350.000 Μαλαίσιοι διασχίζουν καθημερινά ή σχεδόν καθημερινά τις δύο γέφυρες οι οποίες συνδέουν το Τζοχόρ με την εύπορη νήσο-χώρα των 700 τ.χ., απασχολούνται στη Σιγκαπούρη σε εργασίες χαμηλού εισοδήματος και το βράδυ επιστρέφουν στις οικίες τους. Η πολυαναμενόμενη εδώ και δεκαετίες επέκταση, κατά πάσα πιθανότητα τον Δεκέμβριο 2026, του σιγκαπουρινού ταχέος σιδηροδρομικού δικτύου (RTS) μέχρι και το νότιο Τζοχόρ, μέσω μιας νέας γραμμής μήκους μόλις 4 χιλιομέτρων (εξ ων 1,7 χιλ. στη Σιγκαπούρη και 2,3 χιλ. στη Μαλαισία), αναμένεται να διευκολύνει την τάση αυτή. Δεν θα ήταν, ενδεχομένως, υπερβολικό να ισχυριστούμε ότι το έκτασης 19.100 τ.χ. (σ.σ.: περίπου όσο η Πελοπόννησος) κρατίδιο του Τζοχόρ αποτελεί οιονεί ηπειρωτική «ενδοχώρα» της Σιγκαπούρης, προσφέροντάς της εκείνον ακριβώς τον παραγωγικό συντελεστή τον οποίο κατεξοχήν στερείται: έδαφος.
Φέτος τον Ιανουάριο Σιγκαπούρη και Μαλαισία υπέγραψαν διμερή συμφωνία για δημιουργία Ειδικής Οικονομικής Ζώνης Σιγκαπούρης – Τζοχόρ (Johor-Singapore Special Economic Zone). Αυτή αποσκοπεί να ενισχύσει τη διασυνοριακή διασυνδεσιμότητα των δύο χωρών και να δημιουργήσει ένα επιχειρηματικό «οικοσύστημα», που θα προσελκύσει επιπλέον ΞΑΕ και εκατέρωθεν, αλλά και από τρίτες χώρες. Ηδη στο Τζοχόρ λειτουργούν ή κατασκευάζονται πάρα πολλά Data Centres (των Microsoft, YTL, PDG κ.λπ.), στο πλαίσιο της επανάστασης που συντελείται στον χώρο της Α.Ι. και επίσης λόγω της εκπεφρασμένης απροθυμίας της Σιγκαπούρης να φιλοξενήσει επιπλέον τέτοια κέντρα στη δική της, πολύ περιορισμένη επικράτεια. Επίσης, στα τέλη Αυγούστου τ.ε. ο σιγκαπουρινός ιατρικός Ομιλος Thomson Medical Group (σ.σ.: υπό τον έλεγχο του μεγιστάνα Peter Lim, ιδιοκτήτη, μεταξύ άλλων, της ποδοσφαιρικής ομάδας Βαλένθια) ανακοίνωσε ανέγερση στην εν λόγω ειδική οικονομική ζώνη πολυτελούς συγκροτήματος κατοικιών, υπό την επωνυμία Johor Bay, με νοσοκομείο 500 -και μελλοντικά 1.000- κλινών, προσανατολισμένο στις ανάγκες της τρίτης ηλικίας, μια επένδυση της τάξης των 5,5 δισ. SGD ή 3,7 δισ. ευρώ. Καθώς ο πληθυσμός της Σιγκαπούρης προοδευτικά γηράσκει, τέτοιου είδους μονάδες φροντίδας στο Τζοχόρ, όπου τα κόστη είναι αισθητά χαμηλότερα, θα καθίστανται όλο και πιο ελκυστικές.
*Αναφορά του Βασιλείου Σιταρά, συμβούλου Β’ του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της πρεσβείας της Ελλάδος στη Σιγκαπούρη
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (17 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025)
