Χρονιά εκκίνησης το 2025 για τον επανεξοπλισμό της Ευρώπης, διαδικασίας που, σύμφωνα με την Carlyle, μπορεί σε ορίζοντα 2030 να ανεβάσει ακόμα και σε 14 τρισ. ευρώ τις δαπάνες που θα γίνουν στον ευρύτερο κλάδο της άμυνας και σε παρεμφερείς υποδομές.
ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΛΑΝΤΑΛΙ
Στα 17,9 τρισ. ευρώ ήταν το παραχθέν προϊόν (ΑΕΠ) των χωρών της Ευρωζώνης το 2024, για να γίνει ευκολότερα αντιληπτή η τάξη μεγέθους. Οσον αφορά δε τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, η υποχρέωση αύξησης των αμυντικών δαπανών απορρέει από την απόφαση για ποσοστό ισοδύναμο του 5% (σε σχέση με το ΑΕΠ της κάθε χώρας).
Κοινή εκτίμηση διαχειριστών επενδυτικών τραπεζών και οίκων είναι πως σε μία περίοδο που η ευρωπαϊκή βιομηχανία (κυρίως μεταποιητική, ενεργοβόρα κ.λπ.) παραμένει σε σταθερά φθίνουσα πορεία ο ευρύτερα εννοούμενος κλάδος της άμυνας θα μπορούσε να αναδειχθεί σε ρόλο διασώστη. Και όπως διευκρινίζουν αναλυτές κορυφαίων οίκων, η άμυνα δεν περιορίζεται στην παραγωγή οπλικών/στρατιωτικών μέσων, αλλά αντιθέτως καλύπτει ευρύτατο μέρος από τη ρομποτική, την πληροφορική, την κυβερνοασφάλεια και τις πληροφορίες μέχρι εφαρμογές για νυκτερινή όραση, ακουστικά, αναπνευστικό εξοπλισμό και φυσικά το κυρίως κατασκευαστικό/μηχανολογικό.
Αναγκαστική μεν, λόγω εξελίξεων σε διάφορα (γεω)πολιτικά μέτωπα πολιτικής Τραμπ, ευέλικτη ωστόσο η μέχρι τώρα στροφή ενός σημαντικού μέρους της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, καθώς σε διάστημα μόλις επτά μηνών ευθυγραμμίστηκε με τις νέες ευκαιρίες που δημιουργεί η αναθέρμανση της άμυνας. Παράλληλα με τη βιομηχανία, προς την άμυνα στρέφεται όλο και μεγαλύτερο τμήμα του χρηματοπιστωτικού κλάδου, αν και λόγω της πρότερης υποχρεωτικής επενδυτικής πολιτικής των Βρυξελλών προς περιβαλλοντική, κοινωνική και εταιρική διακυβέρνηση θα απαιτηθεί εύλογος χρόνος μεταστροφής των funds από τα ESG κριτήρια στα Defence.
Σύμφωνα με το morningstar, οι ευρωπαϊκοί αμυντικοί προϋπολογισμοί υπολογίζεται πως θα αυξάνονται ετησίως με ρυθμό 6,8% έως το 2035, με τους αναλυτές να προβλέπουν αυξημένα έσοδα όχι μόνο για την 5άδα (ή και 10άδα) των μεγαλύτερων ομίλων, αλλά και για πλήθος ΜμΕ που ακόμα και έμμεσα συνδέονται με τον ευρύτερο κλάδο. Για τους αναλυτές ο ρυθμός (δυνητικής) αύξησης (6,8%) ξεπερνά κατά πολύ τον αντίστοιχο των ΗΠΑ (στο 1,7%), της Ρωσίας (3,2%) και της Κίνας (3,1%). Ερχόμενη από μακρά περίοδο υποεπένδυσης και «εγκατάλειψης» του αμυντικού κλάδου, η ευρωπαϊκή επιχειρηματικότητα θα πρέπει να «τρέξει» για να καλύψει μέρος της μεγάλης διαφοράς από τις συγκεκριμένες χώρες/δυνάμεις.
Το μερίδιο των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στις παγκόσμιες αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθεί από 16% σε 22% (έως το 2030, με τάση σταθεροποίησης προς το 2035). Παράλληλα, σημαντικό μέρος κερδοφορίας εκτιμάται πως θα προέλθει, με την ωρίμανση του κλάδου, από την παροχή υπηρεσιών, τη συντήρηση, την αναβάθμιση εξοπλισμού, εν γένει τον aftersales τομέα. Οι συγκεκριμένες παροχές/υπηρεσίες κατά κανόνα αποδίδουν μεγαλύτερο περιθώριο καθαρού λειτουργικού κέρδους ενόσω θα μειώνονται (ή μοχλεύονται) ο δανεισμός και η χρηματοδότηση.
Rheinmetall RHM, BAE Systems, Thales HO και Leonardo LDO συγκροτούν το «καρέ» των ομίλων που θεωρούνται υποτιμημένοι (undervalued), με το περιθώριο περαιτέρω ανόδου των μετοχών (upgrade) να εξηγεί στις σταθερές εισροές κεφαλαίων μέχρι και το πρώτο 10ήμερο του Αυγούστου (διάγραμμα).
Ενδεικτική η άνοδος 54% του δείκτη Morningstar Developed Europe Aerospace & Defence Index (και 260% από τον Ιανουάριο 2022 έως τον Ιούλιο 2025). Θεαματική άνοδος (ειδικά από την αρχή του 2025), που, σύμφωνα με την Hortence Bioy (CFA morningstar), είναι αποτέλεσμα και της στροφής των funds που επένδυαν σε ESG να στρέφονται όλο και περισσότερο προς το Defence. Τάση που, σύμφωνα με την ίδια, θα καλύψει τουλάχιστον το σύνολο του 2025 και θα έχει συνέχεια και το 2026.
ΕΘΝΙΚΕΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΕΣ
Αμεση και έμμεση η παρουσία της εγχώριας επιχειρηματικότητας σε αυτή τη διαδικασία/στροφή της Ευρώπης. Καταρχήν, σύμφωνα με την πρόσκληση των συναρμόδιων υπουργείων (στο πλαίσιο μακροπρόθεσμου Προγράμματος Αμυντικών Εξοπλισμών), περί τις 30 εταιρίες δήλωσαν συμμετοχή, υποβάλλοντας 60 προτάσεις για παραγωγή προϊόντων, επιβεβαιώνοντας το ενδιαφέρον του εγχώριου οικοσυστήματος. Οι τελικές προτάσεις και τα προγράμματα που θα προωθηθούν τελικά από την Ευρώπη (πρόγραμμα SAFE) θα αξιολογηθούν και θα καθοριστούν έως το τέλος Νοεμβρίου. Τα δάνεια που θα εγκριθούν θα έχουν ως μέγιστη περίοδο αποπληρωμής 45 έτη, με 10ετή περίοδο χάριτος, με έως και 15% προχρηματοδότηση και ιδιαίτερα χαμηλό επιτόκιο. Ενδεικτικά για τις ελληνικές επιχειρήσεις υπολογίζεται ακόμα και 100 μ.β. (1%) από το επιτόκιο που δανείζεται σήμερα η χώρα (και είναι από τα χαμηλότερα στην Ευρώπη). Τα επιλέξιμα προϊόντα είναι από πυρομαχικά και πυραύλους drones και αντι-drone συστήματα, κυβερνοασφάλεια μέχρι και συστήματα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας, Τεχνητή Νοημοσύνη και ηλεκτρονικό πόλεμο.
Εταιρίες με επενδυτική/χρηματιστηριακή παρουσία όπως η Metlen (ΧΑ/LSE), THEON (Euronext Amsterdam) αλλά και μεταλλουργικές, λ.χ., Ομιλος Viohalvo ευνοούνται ήδη από τη στροφή στο Defence, ενώ εταιρίες όπως οι Intracom Defence, Space Hellas, Mevaco κ.ά. προσελκύουν ήδη το ενδιαφέρον των επενδυτών.
Μάλιστα, σύμφωνα με χρηματιστές, παράθυρο… ευκαιρίας εκτιμάται πως θα ανοίξει με την επικείμενη ένταξη της ΕΧΑΕ στο group Euronext, δίνοντας βήμα προβολής σε διαχειριστές διεθνών funds όπως και προσέλκυσης εταιριών να εισαχθούν στη νέα χρηματιστηριακή αγορά.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (21 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2025)
