Οι αυξανόμενες πωλήσεις σε αλλοδαπούς προκαλούν ανησυχία, με οικισμούς να μετατρέπονται σε κλειστές κοινότητες και τους Έλληνες ιδιοκτήτες να αποχωρούν.
«Κι αν όχι αυτοί, τότε ποιοι; Αφού μόνο αυτοί αγοράζουν ακίνητα». Η παραπάνω φράση κατοίκου της Χαλκιδικής ενσωματώνει την αγωνία αλλά και την απορία για την επόμενη ημέρα της αιώνιας αγαπημένης των Θεσσαλονικέων.
Την ώρα που τα ασυναγώνιστα θέλγητρα της Χαλκιδικής γίνονται, λόγω έλλειψης χρημάτων, όλο και πιο απλησίαστα για μια μεγάλη πλειονότητα των Ελλήνων, σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Θεσσαλονίκη», η περιοχή βρίσκεται στο επίκεντρο ενός άτυπου εποικισμού από τουρίστες γειτονικών χωρών, οι οποίοι αγοράζουν όσα περισσότερα ακίνητα μπορούν. Το αποτέλεσμα είναι να βιώνουν οι κάτοικοι μια άτυπη «βαλκανιοποίηση» της περιοχής, η οποία μάλιστα συνοδεύεται συχνά από σειρά παρανομιών, ειδικά στον τομέα της βραχυχρόνιας μίσθωσης, που στερούν σημαντικά έσοδα από τα δημόσια ταμεία.
Όπως προκύπτει από πρόσφατη έρευνα του Συλλόγου Μεσιτών Χαλκιδικής, κάθε άλλο παρά τυχαίο είναι πως και το 2024 Βούλγαροι, Σκοπιανοί, Αλβανοί και Σέρβοι πρωτοστάτησαν στις αγορές ακινήτων. Το 47,5% των αγοραπωλησιών της περσινής χρονιάς αφορά αγοραστές που επέλεξαν ακίνητα μέχρι 150.000 ευρώ, το 37,5% ακίνητα από 150.000 έως 400.000 ευρώ, ενώ το 5% δαπάνησε άνω των 400.000 ευρώ για το ακίνητο της αρεσκείας του. Ωστόσο, δεν λείπουν και περιπτώσεις ακινήτων που πωλούνται αντί εκατομμυρίων ευρώ, όπως, για παράδειγμα, μια βίλα που αγοράστηκε -από Βούλγαρο, όπως ακούγεται- αντί 5 εκατ. ευρώ.
«Τα τελευταία χρόνια η Χαλκιδική παίρνει τη μορφή ενός άκρως τουριστικού, κακόγουστου θέρετρου. Βαλκάνιοι αναζητούν ακίνητα, γη, οτιδήποτε για να αγοράσουν, την ώρα που οι Έλληνες πουλούν τις περιουσίες τους, κάποιοι μάλιστα για να τις ξεφορτωθούν» αναφέρει χαρακτηριστικά στην εφημερίδα «Θεσσαλονίκη» ιδιοκτήτης εξοχικής κατοικίας σε οικιστικό συγκρότημα, στο οποίο πλέον, όπως ο ίδιος τονίζει, είναι ο μόνος Έλληνας. Όλοι οι υπόλοιποι ιδιοκτήτες είναι Βούλγαροι και Σκοπιανοί.
Εκτάσεις με… ελιές
«Ολοένα και περισσότεροι Βαλκάνιοι αγοράζουν ακίνητα, μονοκατοικίες, εκτάσεις. Και σε τιμές που κάθε άλλο παρά χαμηλές είναι. Αρχικά πηγαίνουν για διακοπές σε μια περιοχή, τους αρέσει, γνωρίζονται με τους ντόπιους και σταδιακά προχωρούν στην αγορά του δικού τους ακινήτου. Πλέον έχουν μάθει και τους τρόπους για το επιχειρείν και στήνουν και επιχειρήσεις» σχολιάζει ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου Χαλκιδικής, Γιάννης Κουφίδης.
Να σημειωθεί επίσης πως οι Βαλκάνιοι αγοράζουν ακόμη και εκτάσεις με ελιές, χωρίς να φείδονται χρημάτων. Την ίδια ώρα, δεν είναι λίγοι εκείνοι που κάνουν business στη Χαλκιδική, καθώς μισθώνουν διαμερίσματα, συχνά αντί «μαύρων χρημάτων», εμφανίζοντας τους πελάτες τους ως συγγενείς και φίλους. Κάποιοι άλλοι στρέφονται στον κατασκευαστικό κλάδο και δη στην ανάπτυξη οικιστικών projects ή στην αγορά μικρών ξενοδοχείων, ενώ δεν είναι λίγοι εκείνοι που διεισδύουν στον χώρο της εστίασης. Μάλιστα, ακούγεται ότι ορισμένοι -ειδικά Ρουμάνοι και Αλβανοί- έχουν έντονη εμπλοκή στη νυχτερινή διασκέδαση της Χαλκιδικής.
Μηδενικό οικονομικό αποτύπωμα από τους ξένους επενδυτές
Εκείνο, πάντως, που σχολιάζουν κάτοικοι και ιδιοκτήτες καταστημάτων στη Χαλκιδική είναι πως το οικονομικό αποτύπωμα των Βαλκάνιων στην κοινωνία της περιοχής συχνά είναι σχεδόν ανύπαρκτο. «Κουβαλούν από τις χώρες τους μέχρι και σακιά με πατάτες, νερά, πατατάκια, ξηρά τροφή για τις ημέρες που θα μείνουν στα εξοχικά τους. Αποφεύγουν να αγοράσουν τρόφιμα από την τοπική αγορά» προσθέτουν οι ίδιες πηγές.
Την ίδια ώρα, δεν λείπουν και οι γκρίνιες για την κατασπατάληση των φυσικών πόρων και δη του νερού, για την απρόσεκτη οδήγηση, για τα σκουπίδια που σκορπούν στις παραλίες, με προεξάρχοντα τα τενεκεδάκια των αναψυκτικών.
«Ρεσάλτο» και σε σκάφη πολυτελείας
Δεν είναι, όμως, μόνο τα ακίνητα ή τα χωράφια με ελιές που έχουν μπει στο στόχαστρο των Βαλκάνιων, αλλά και τα σκάφη πολυτελείας. Μάλιστα, οι ανάγκες τους, και ιδιαίτερα των Βουλγάρων, φέρνουν νέα δεδομένα στην αγορά της Χαλκιδικής.
Όπως λένε καλά γνωρίζοντες την περιοχή, η διάθεση των Βουλγάρων να αποκτήσουν το δικό τους πολυτελές σκάφος έφερε και τη δημιουργία εκθέσεων σκαφών, όπου οι ενδιαφερόμενοι έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν το σκάφος των ονείρων τους.
Αν και οι εν λόγω επιχειρήσεις είναι Ελλήνων, φαίνεται να απευθύνονται κυρίως, αν όχι κατ’ αποκλειστικότητα, σε Βουλγάρους, καθώς αυτοί είναι οι κυριότεροι αγοραστές σκαφών στην περιοχή.
Κάποιοι κάνουν λόγο για επιλογή μεγάλων σκαφών που δύσκολα μπορούν να ελλιμενιστούν στις μαρίνες που υπάρχουν στη Χαλκιδική. Μάλιστα, το αγοραστικό ενδιαφέρον είναι τόσο μεγάλο που έχει ως αποτέλεσμα να διοργανώνονται βραδιές για την αγοραπωλησία σκαφών, αλλά και για την ενημέρωση για τις νέες εξελίξεις στη συγκεκριμένη αγορά, που απευθύνεται σε όσους έχουν ακριβά γούστα και πορτοφόλια με αντοχές.
Παράνομα Airbnb αφαιρούν έσοδα και πλήττουν καίρια τον τουρισμό
Πάντως, αυτό που εξελίσσεται σε πραγματική «πληγή» για τον τουρισμό της Χαλκιδικής είναι η παράνομη μίσθωση διαμερισμάτων ή ακόμη και ολόκληρων πολυκατοικιών που έχουν αγοραστεί από Βαλκάνιους. Αυτοί, όπως σημειώνουν εκπρόσωποι του τουριστικού κλάδου, εκμεταλλεύονται τα ακίνητά τους ως Airbnb, χωρίς ωστόσο να τα έχουν δηλωθεί ως καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Κατά συνέπεια, ο αθέμιτος ανταγωνισμός εντείνεται, τα καταλύματα δεν πληρούν τις απαραίτητες προδιαγραφές ασφαλείας (π.χ. πυρασφάλεια), δεν εντάσσονται στους κανόνες των Airbnb και παράλληλα δεν αποφέρουν έσοδα στα δημόσια ταμεία.
«Κανείς δεν γνωρίζει για πόσες κλίνες μιλάμε, για πόσα “μαύρα” καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης. Πολυκατοικίες ολόκληρες ανακαινίζονται και χρησιμοποιούνται ως Airbnb. Σε αυτές φτάνουν λεωφορεία με Βαλκάνιους. Πρόκειται για καθαρά αθέμιτο ανταγωνισμό, το κράτος δεν εισπράττει φόρους από τις ενοικιάσεις και ταυτόχρονα δημιουργούνται ζητήματα υγιεινής και ασφάλειας. Κανένας δεν γνωρίζει ποιος μπαίνει στο ακίνητο, από πού προέρχεται και τι κάνει» υπογραμμίζει ο κ. Κουφίδης.
Ο τρόπος παροχής υπηρεσιών
Η πρακτική της εκμετάλλευσης κατοικιών που χρησιμοποιούνται για μικρό χρονικό διάστημα το καλοκαίρι από τους Βαλκάνιους ιδιοκτήτες τους είναι πανομοιότυπη. Οι ίδιοι μένουν στο ακίνητό τους για ένα μικρό χρονικό διάστημα και εν συνέχεια μέσω των social media ή ιστοσελίδων στις δικές τους χώρες το προωθούν, αλιεύοντας με τον τρόπο αυτό πελάτες. Οι πελάτες εμφανίζονται ως φίλοι και συγγενείς του ιδιοκτήτη, με αποτέλεσμα να θεωρούνται φιλοξενούμενοι, ενώ καταβάλλουν κανονικά το όποιο τίμημα τους ζητηθεί από τους ιδιοκτήτες.
«Το “μαύρο” Airbnb δεν αποτελεί καινούργιο φαινόμενο, ωστόσο, χρόνο με τον χρόνο αποκτά ολοένα και μεγαλύτερες διαστάσεις, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται μια σειρά από προβλήματα, με μεγαλύτερο τον αθέμιτο ανταγωνισμό» σημειώνει χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Επιχειρηματιών Τουριστικών Καταλυμάτων Χαλκιδικής «Ο Αριστοτέλης» Τριαντάφυλλος Παπαϊωάννου.
Ο ίδιος αναφέρει τη χαρακτηριστική περίπτωση μιας οικοδομής στην Καλλικράτεια που αγοράστηκε από Βαλκάνιο, ο οποίος τη μετέτρεψε σε Airbnb, χωρίς όμως να τη δηλώσει ως κατάλυμα βραχυχρόνιας μίσθωσης, και παρείχε παράνομα σειρά υπηρεσιών. «Τα περισσότερα Airbnb έχουν λάβει Αριθμό Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ). Το ζήτημα είναι τι γίνεται με εκείνες τις περιπτώσεις που έχουν περισσότερα από ένα ή δύο ακίνητα. Επιπρόσθετα με όλες αυτές τις κλίνες που υπάρχουν στα παράνομα Airbnb, δημιουργούνται προβλήματα, καθώς γίνεται από τους διαμένοντες σπατάλη φυσικών πόρων, το κυκλοφοριακό γίνεται πιο έντονο κ.λπ.» τονίζει ο κ. Παπαϊωάννου.
«Επιθετική αύξηση»
Για πολυκατοικία στην περιοχή του Νέου Μαρμαρά, που μέχρι πρότινος τα διαμερίσματά της νοικιάζονταν σε Έλληνες και πλέον έχει ανακαινιστεί και έχει μετατραπεί από Βούλγαρους σε κτίριο Airbnb, κάνει λόγο ο πρόεδρος του Σωματείου Επαγγελματιών Εκμετάλλευσης Ενοικιαζόμενων Δωματίων Ν. Μαρμαρά, Σίμος Παράσχος. Όπως εξηγεί, την τελευταία διετία υπάρχει μια επιθετική αύξηση των «μαύρων» Airbnb.
Μάλιστα, ο κ. Παράσχος αναφέρει το παράδειγμα ενός Βούλγαρου που ήθελε να κάνει αγορές υλικών για τη μετατροπή κατοικίας που έχει αγοράσει σε Airbnb, με την έκδοση απόδειξης σε βουλγαρικό ΑΦΜ. «Βούλγαροι, Σέρβοι, Αλβανοί αγοράζουν ακίνητα και μέσα σε λίγους μήνες τα μετατρέπουν σε Airbnb. Σε οικίες ηλικιωμένων ανθρώπων μπαινοβγαίνουν διαφορετικά άτομα με ομπρέλες και ξαπλώστρες. Τι δείχνει πιο καθαρά, πως έχουν μετατραπεί σε Airbnb;» αναρωτιέται ο κ. Παράσχος.
Παράλληλα τονίζει πως κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τον πραγματικό αριθμό των παράνομων Airbnb. «Ακούμε για αγορές βιλών που σπάνε σε μικρότερες κατοικίες, για οικόπεδα που πωλήθηκαν ειδικά στην περιοχή Αζάπικο, μετά το Porto Carras, όπου κατασκευάστηκαν κατοικίες και σήμερα έχουν εξελιχθεί σε παράνομα Airbnb» καταλήγει.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 14/8/2025)
