Η δουλειά που ανέλαβε ο Γιάννης Στουρνάρας από τις παραμονές των Μνημονίων του 2010 μέχρι και την ολοκλήρωση της θητείας του στο υπουργείο Οικονομικών ήταν να τρομοκρατεί τους πολίτες με δηλώσεις που επιθυμούσε η τρόικα, προκειμένου να επιβληθούν τα πιο άδικα, αναποτελεσματικά και κατά των μικρομεσαίων μέτρα φτωχοποίησης, υπέρ της ελίτ, που έχει υποστεί η χώρα εν καιρώ ειρήνης μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Δείτε ακόμη: Φάκελος Γ. Στουρνάρας – Τα μεγάλα ψέματα στην απάτη του Χρηματιστηρίου
Η ανταπόδοση της τρόικας ήταν να επιβάλει τον Στουρνάρα ως διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος αμέσως μετά το «έργο» του στο ΥΠΟΙΚ το 2012-14. Μέχρι σήμερα το Βερολίνο και οι Βρυξέλλες, παρά την εναλλαγή τόσων κυβερνήσεων από το 2014, κρατούν στη θέση του τον αποτυχημένο εκ του αποτελέσματος Στουρνάρα, ο οποίος, όπως έχουμε γράψει από την αρχή της έρευνάς μας, οδεύει προς μια τρίτη εξαετία στην ΤτΕ, έχοντας στο πίσω μέρος του μυαλού του και μια ενδεχόμενη πρωθυπουργική θητεία, εφόσον το απαιτήσουν οι συνθήκες.
Σήμερα θα εμβαθύνουμε στη θητεία του ως υπουργού Οικονομικών, που ξεκίνησε στις 5 Ιουλίου 2012 και ολοκληρώθηκε δύο χρόνια μετά, στις 10 Ιουνίου 2014, με την πιστή εφαρμογή του δεύτερου Μνημονίου και πιο επώδυνου εκ των τριών. Ηταν τότε που, ξαφνικά για τους πολλούς αλλά όχι τυχαία για τους γνωρίζοντες, ο Σαμαράς έγινε ο δεύτερος πρωθυπουργός που θεώρησε απαραίτητο στην κυβέρνησή του τον Στουρνάρα. Ετσι, ο οικονομολόγος από «σημιτικός» πέρασε σε ένα, υποτίθεται, άλλο ιδεολογικό στρατόπεδο επί Αντώνη Σαμαρά.
ΑΤΖΕΝΤΑ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ
Στην πραγματικότητα, όμως, ο Στουρνάρας εξακολουθούσε εξαρχής να κινείται στην ελληνική οικονομία με ατζέντα Βερολίνου. Η θέση που τήρησε από την αρχή της οικονομικής κρίσης ήταν ξεκάθαρα υπέρ της αφαίμαξης των οικονομιών και των περιουσιών του ελληνικού λαού. Ξεχνώντας πάντα ότι κανείς από τους πραγματικούς υπευθύνους που οδήγησαν την Ελλάδα στη χρεοκοπία δεν κλήθηκε να πληρώσει. Το έδειξε και με τον συμβιβασμό-ξέπλυμα που, όπως θα δούμε στη συνέχεια, προώθησε για τις μίζες στο πολιτικό σύστημα και σε κόμματα όπως το σημιτικό ΠΑΣΟΚ.
Σήμερα ξέρουμε πως το ίδιο το ΔΝΤ έχει ζητήσει συγγνώμη για τους λανθασμένους υπολογισμούς που έκανε και τα μέτρα «θηλιά» που ζήτησε με συνέπεια να «σκοτώσει» την ελληνική οικονομία, η οποία κατάντησε η πιο αδύναμη της Ε.Ε., μαζί με αυτή της Βουλγαρίας. Ακόμα και η Μέρκελ έκανε μία έστω και φοβισμένη αυτοκριτική για τα εγκλήματα του Βερολίνου από το 2010 σε βάρος ενός ολόκληρου λαού.
Ο Στουρνάρας δεν το έχει πράξει ποτέ. Επί ημερών του στο υπουργείο Οικονομικών το ΑΕΠ της Ελλάδας κατεδαφίστηκε από τα 280 δισ. στα 230 δισ. Η ανεργία έφτασε στο 27%. Χιλιάδες κόσμου έψαχναν στους κάδους σκουπιδιών. Οικογένειες διαλύθηκαν. Δουλειές έκλεισαν. Εγιναν μεγάλες διαδηλώσεις απελπισμένων ανθρώπων. Μόνο οι τράπεζες, τα μεγάλα ελληνικά «τζάκια» και οι «φυτευτοί» επιχειρηματίες της τρόικας διασώθηκαν. Και διά χειρός Στουρνάρα.
ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΡΟΜΟΥ
Μέχρι σήμερα δεν έχει ζητήσει μισή συγγνώμη για τις δηλώσεις που έκανε είτε ως επικεφαλής του ΙΟΒΕ το 2010-12 είτε ως ΥΠΟΙΚ το 2012-14 ή, βέβαια, στη συνέχεια ως διοικητής της ΤτΕ. Ας δούμε ενδεικτικά και όπως έχουν δημοσιευτεί στον Τύπο πώς τρομοκρατούσε το 2010-12 με δήθεν καταστροφή τον ελληνικό λαό -με μέτρα που σήμερα έχει αποκηρύξει το ίδιο το ΔΝΤ-, προκειμένου να περάσει η «γραμμή» της τρόικας, ώστε να γίνει η βίαιη μεταφορά πλούτου από τους πολλούς στους λίγους.
1. «Το Μνημόνιο είναι διαβατήριο εξόδου από την επικίνδυνη ζώνη της χρεοκοπίας» (παρουσίαση έκθεσης του ΙΟΒΕ, 5/7/2010).
2. «Το Μνημόνιο είναι ένα αναγκαίο πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής (…). Αν βγούμε από το Μνημόνιο σήμερα, αυτό σημαίνει ακαριαίος θάνατος. Η Ελλάδα θα χρεοκοπήσει αμέσως» (δηλώσεις στον Βήμα FM, 21/9/2010).
3. «Χωρίς τη στήριξη της τρόικας η ελληνική οικονομία θα είχε υποστεί μια απότομη συρρίκνωση…» (εφημερίδα «Μακεδονία», 19/3/2011).
4. «Η μόνη εναλλακτική στο Μνημόνιο είναι η χρεοκοπία (…). Το Μνημόνιο αποτελεί μονόδρομο έναντι της χρεοκοπίας, που είναι και η μόνη εναλλακτική εκδοχή» (συνεδρίαση Επιτροπής Ερευνας και Τεχνολογίας της Βουλής, 24/5/2011).
5. «Δεν υπάρχει ουσιαστική εναλλακτική λύση από το Μνημόνιο…» (συνεδρίαση Επιτροπής Ερευνας και Τεχνολογίας στη Βουλή, 25/05/11).
6. «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος που ελλοχεύει είναι η ακύρωση του Μνημονίου…» (παρουσίαση έκθεσης ΙΟΒΕ, 5/7/2010).
Η συνέχεια, γνωστή. Η μεροληπτική όσο και παθιασμένη στάση του υπέρ των συμφερόντων της τρόικας τον εκτίναξε άμεσα στο υπουργείο Οικονομικών και στη συνέχεια, με ακόμα μία «ανταπόδοση» για την προσφορά του, στο τιμόνι της ΤτΕ.
ΘΡΙΑΜΒΟΛΟΓΙΕΣ
Η οικονομική κρίση της Ελλάδας χρησίμευσε για τον Γιάννη Στουρνάρα σαν ευκαιρία για την εξέλιξη της δικής του καριέρας. Από τη θέση του υπουργού Οικονομικών έκανε ό,τι χρειαζόταν για να διασφαλίσει ότι δεν θα απειληθούν τα συμφέροντα όσων ουσιαστικά έφεραν το μεγαλύτερο μερίδιο ευθύνης για την οικονομική κατάρρευση. Η «διαχείριση» Στουρνάρα στην εποχή των Μνημονίων θα μπορούσε να θεωρηθεί ένα τείχος προστασίας που απομόνωσε τους αληθινούς φταίχτες από τον ευρύτερο πληθυσμό.
Αυτή ήταν η αποστολή του ΥΠΟΙΚ Στουρνάρα και γι’ αυτήν ανταμείφθηκε τον Ιούνιο 2014 με το να τον διορίσουν διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος, μια θέση στην οποία ουδέποτε αντεπεξήλθε. Οι ζωές αμέτρητων σκληρά εργαζόμενων και έντιμων ανθρώπων που δεν είχαν καμιά ευθύνη ούτε καμία σχέση με το φαγοπότι της οικονομίας αντικειμενικά καταστράφηκαν και δεν ανέκαμψαν ποτέ. «Ομως πετύχαμε τελικά. Είχαμε τη μεγαλύτερη προσαρμογή που έχει ποτέ κάνει χώρα του ΟΟΣΑ» θριαμβολόγησε, ψευδώς και αντιεπιστημονικά, μόλις πέρυσι.
Από τα πιο εξοργιστικά παραδείγματα της στάσης Στουρνάρα ήταν το 2014, όταν ζήτησε εξαίρεση για την Τράπεζα της Ελλάδος από την πληρωμή ΕΝΦΙΑ! Ενας εκ των αρχιτεκτόνων και σκληρών υπερασπιστών του ΕΝΦΙΑ, ο Στουρνάρας, ζητούσε να απαλλαγούν 29 ακίνητα της Τραπέζης της Ελλάδος από τον «δικό του» φόρο, που ο ίδιος περιέγραφε ως «κοινωνικά δίκαιο», αλλά για όλους τους άλλους.
Το 2010 προέβλεπε, όπως έγραφε επανειλημμένα ο Τύπος, ότι το πρώτο Μνημόνιο ήταν διαβατήριο εξόδου της χώρας από τη χρεοκοπία και το ΙΟΒΕ στο οποίο προΐστατο εκτιμούσε… αύξηση του ΑΕΠ κατά… 16% μακροπρόθεσμα. Κι όλα αυτά όταν το ΑΕΠ έπεσε τότε κατά 25% σε έναν χρόνο!
Μερικά από τα μέτρα που εφάρμοσε με το β΄ Μνημόνιο και στη συνέχεια με το Μεσοπρόθεσμο ήταν: Μείωση κατά 22% του κατώτατου μισθού, κατάργηση 150.000 θέσεων εργασίας από τον δημόσιο τομέα έως το 2015, εκ των οποίων 15.000 μέσα στο 2012, κατάργηση κλαδικών συμβάσεων εργασίας, περικοπές συντάξεων, επιδομάτων δαπανών υγείας, άμυνας, νέα αύξηση ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης, μειώσεις εφάπαξ έως 83%, κατάργηση δώρων στο Δημόσιο.
Η εμμονή στους έμμεσους φόρους και το παραλίγο «δώρο» στις ναυτιλιακές
Οι αντικοινωνικές θέσεις του διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ) Γ. Στουρνάρα αφορούν μια ευρεία γκάμα θεμάτων, καθώς φαίνεται σαν να θέλει όσο τίποτα άλλο να γκρεμίσει ό,τι έχει μείνει όρθιο από την «εποχή των Μνημονίων».
Εδώ και πολλά χρόνια οι φοροαπαλλαγές έχουν μπει στο στόχαστρο του διοικητή της ΤτΕ, ενώ τα τελευταία χρόνια δεν διστάζει να εκφράσει τη διαφωνία του με τις προτάσεις για τυχόν μείωση των υψηλών έμμεσων φόρων και για ενδεχόμενη επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού στο Δημόσιο. Οσον αφορά, δε, την ακρίβεια και τα καρτέλ στην αγορά, ο κ. Στουρνάρας θεωρεί λύση την ενίσχυση, κάποια… στιγμή στο μέλλον, του ανταγωνισμού, έτσι γενικά και αόριστα.
Είναι ενδεικτικό το γεγονός ότι, μιλώντας στις 26 Φεβρουαρίου του 2015 στην Ετήσια Γενική Συνέλευση της ΤτΕ, ο κ. Στουρνάρας ανέφερε ξεκάθαρα: «Θα πρέπει να επανεξεταστεί το καθεστώς των φοροαπαλλαγών και άλλων ευνοϊκών φορολογικών ρυθμίσεων, περιλαμβανομένων των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ. Από τώρα θα μπορούν να εξεταστούν, να κοστολογηθούν και να αρχίσουν να αίρονται οι ποικίλες εξαιρέσεις από τις γενικές φορολογικές διατάξεις». Προφανώς, ο διοικητής της ΤτΕ θεώρησε ότι η παρουσία της τρόικα αποτελούσε μια καλή ευκαιρία για να λυθεί μια και καλή το θέμα.
Τα χρόνια πέρασαν, η τρόικα έφυγε, αλλά οι απόψεις του κ. Στουρνάρα δεν άλλαξαν. Στις 29 Απριλίου 2025, σε ομιλία του με θέμα «Οι διεθνείς οικονομικές εξελίξεις, ο ρόλος του ευρώ και η ελληνική οικονομία», υποστήριξε ότι «απαιτείται περαιτέρω διεύρυνση της φορολογικής βάσης, με εντατικότερες προσπάθειες για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και με την επανεξέταση των υφιστάμενων φοροαπαλλαγών».
Βέβαια ο ίδιος, ως υπουργός Οικονομικών, θέλησε να περάσει μια φοροαπαλλαγή-δώρο στις ναυτιλιακές εταιρίες και μάλιστα αναδρομικά! Ειδικότερα στα τέλη του 2013 επιχείρησε να περάσει διάταξη, στο νομοσχέδιο για τον ΕΝΦΙΑ, η οποία προέβλεπε την αναδρομική απαλλαγή από τον φόρο ακινήτων του νόμου 3091/2002 (ύψους 15%) των offshore που μισθώνουν ακίνητά τους σε ναυτιλιακές. Τελικά, η διάταξη αποσύρθηκε έπειτα από έντονες αντιδράσεις της αντιπολίτευσης, η οποία κατήγγειλε ότι την ώρα της μεγάλης οικονομικής δοκιμασίας του ελληνικού λαού η κυβέρνηση προωθούσε ευνοϊκές ρυθμίσεις σε «ημετέρους» και συμφέροντα. Επίσης, φόροι άνω των 90 εκατ. ευρώ, που είχαν ήδη καταλογιστεί, δεν θα καταβάλλονταν στα δημόσια ταμεία, καθώς η διάταξη είχε αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου του 2010!
Οι αντικοινωνικές θέσεις του Στουρνάρα δεν περιορίζονται, βέβαια, στις φοροαπαλλαγές. Εχει ταχθεί επανειλημμένα κατά των μειώσεων στους υψηλότατους έμμεσους φόρους, καθώς ο ίδιος υποστηρίζει ότι δεν θα περάσουν στους καταναλωτές. Επικαλείται, μάλιστα, ως δικαιολογία μια σχετική μελέτη της ΤτΕ, η οποία δείχνει ότι η μετακύλιση των μειώσεων του ΦΠΑ στις τιμές καταναλωτή βραχυπρόθεσμα είναι μερική και εκτιμάται μεταξύ 19% και 25%. Ομως η ίδια μελέτη λέει και κάτι άλλο, το οποίο αποκρύβει ο κ. Στουρνάρας: «Σε μια αγορά που είναι ανταγωνιστική, η μείωση του ΦΠΑ αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για τον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων».
Και θα πει κάποιος, εντάξει δεν θέλει μείωση έμμεσων φόρων ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος, λέει, όμως, κάτι για την καταπολέμηση της ακρίβειας και την αύξηση των εισοδημάτων; Εδώ τα πράγματα είναι απογοητευτικά. Για τις υψηλές τιμές, ο κ. Στουρνάρας θεωρεί ότι ο έλεγχος των τιμών δεν είναι λύση, διότι «στρεβλώνει τον ανταγωνισμό και μειώνει και την προσφορά, αντί να την αυξήσει» και η μόνη λύση είναι, γενικά, η ενίσχυση του ανταγωνισμού. Ομως, για να συμβεί αυτό χρειάζεται χρόνια (αν, φυσικά, συμβεί τελικά).
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 24/10/2025)
