Παράθυρο αλλαγών στο καθεστώς των προστίμων για εκπρόθεσμες φορολογικές δηλώσεις ανοίγει μετά τις έντονες αντιδράσεις από επαγγελματίες και επιχειρήσεις, με το βάρος να πέφτει κυρίως στις μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις όπου δεν προκύπτει φόρος για πληρωμή. Η Επιτροπή Φορολογικής Πολιτικής, του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση διορθώσεων και προτείνει νομοθετική παρέμβαση για αποκατάσταση της αναλογικότητας.
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ, τα οποία επιβάλλονται ανάλογα με το αν ο φορολογούμενος τηρεί απλογραφικό ή διπλογραφικό λογιστικό σύστημα. Η βασική ένσταση της αγοράς είναι ότι οι ίδιες βαριές κυρώσεις ενεργοποιούνται ακόμα και όταν μια δήλωση ΦΠΑ είναι εκπρόθεσμη αλλά μηδενική ή πιστωτική, δηλαδή χωρίς άμεση δημοσιονομική απώλεια για το Δημόσιο. Αυτό, όπως επισημαίνεται, δημιουργεί εικόνα δυσανάλογης τιμωρίας σε σχέση με τη βαρύτητα της παράβασης.
Η συζήτηση έχει βαρύτητα και επειδή το προηγούμενο καθεστώς ήταν αισθητά ηπιότερο. Υπενθυμίζεται ότι υπήρχε πρόστιμο 100 ευρώ για παραβάσεις εκπρόθεσμης υποβολής, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις δεν επιβαλλόταν κύρωση όταν ο φόρος που προέκυπτε προς καταβολή δεν ξεπερνούσε τα 100 ευρώ. Η διαφορά σε σχέση με το σημερινό πλαίσιο είναι αυτή που τροφοδότησε τις αντιδράσεις των ελεύθερων επαγγελματιών και των επιχειρήσεων.
Το κρίσιμο για την αγορά είναι το πότε οι επιβαρύνσεις θα μπορούν να θεωρηθούν πρακτικά «άκυρες», καθώς μετά και την πρόταση της Επιτροπής θα απαιτηθεί ρητή νομοθετική ρύθμιση που θα αλλάζει το ισχύον πλαίσιο και θα ορίζει με σαφήνεια τις περιπτώσεις εξαίρεσης ή μείωσης. Σε αυτήν την περίπτωση θα κριθεί και αν θα υπάρξει πρόβλεψη για εκκρεμείς υποθέσεις ή αναδρομική αντιμετώπιση.
Στις προτάσεις που κατατέθηκαν περιλαμβάνονται εξαίρεση για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις, μείωση προστίμων στις πολλαπλές εκπρόθεσμες μηδενικές δηλώσεις με ανώτατο συνολικό όριο και επαναφορά κανόνα μη επιβολής προστίμου όταν ο επιπλέον φόρος είναι έως 100 ευρώ. Παράλληλα, τίθεται και ζήτημα νομικής βεβαιότητας, ειδικά όπου οι αυξημένες κυρώσεις εφαρμόζονται αναδρομικά. Προς το παρόν πρόκειται για πρόταση και όχι για ψηφισμένη αλλαγή, όμως για χιλιάδες επαγγελματίες θεωρείται μια πιθανή ουσιαστική ανάσα εν όψει των επόμενων φορολογικών κύκλων, καθώς περιορίζει τον κίνδυνο υπέρογκων προστίμων για συχνά τυπικές καθυστερήσεις χωρίς ουσιαστική φορολογική παράβαση.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 27/2/2026)
