Πρόωρες αποπληρωμές και κινήσεις διαχείρισης υποχρεώσεων, ύψους 8,79 δισ. ευρώ, ενσωματώνει για το 2026 η έκθεση του ΟΔΔΗΧ για το πρόγραμμα δανεισμού του νέου έτος, συνεχίζοντας στο μονοπάτι που έχει χαράξει για στρατηγική ενεργητική διαχείριση του δημόσιου χρέους. Στο ίδιο πλαίσιο, οι συνολικές χρηματοδοτικές ανάγκες του 2026 αποτυπώνονται στα 24,677 δισ. ευρώ, με την κάλυψη να στηρίζεται σε στοχευμένη χρήση ταμειακών διαθεσίμων 11,859 δισ. ευρώ και σε εκδόσεις ομολόγων 8 δισ. ευρώ.
ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΠΟΥΛΟΥ
Οι πρόωρες αποπληρωμές χρέους βάζουν στο κάδρο για πρώτη φορά και δάνεια που συνδέονται με το δεύτερο μνημονιακό πρόγραμμα, ως προσπάθεια να μειωθεί νωρίτερα ένα μέρος του χρέους του επίσημου τομέα και να περιοριστούν οι μελλοντικές χρηματοδοτικές ανάγκες, δηλαδή το ποσό που πρέπει να αναχρηματοδοτείται κάθε χρόνο μέσω αγορών ή άλλων πηγών, με έμφαση στη μείωση κόστους και κινδύνου.
Από τις συνολικές δανειακές ανάγκες του 2026, τα 8,871 δισ. ευρώ αφορούν χρεολύσια μεσομακροπρόθεσμου χρέους και τα 5,2 δισ. ευρώ πληρωμές τόκων, ενώ καταγράφονται πρόσθετες ταμειακές απαιτήσεις 6,739 δισ. ευρώ, που συνδέονται κυρίως με ροές δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης προς επιχειρήσεις. Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε ταμειακούς όρους εμφανίζεται πλεονασματικό κατά 6,51 δισ. ευρώ, μειώνοντας την ανάγκη νέας χρηματοδότησης για το κράτος.
Η κατανομή των 8,79 δισ. ευρώ προβλέπει 5,3 δισ. ευρώ για πρόωρη αποπληρωμή δόσεων GLF που αφορούν την περίοδο 2033-2041, με στόχο να καταβληθούν στα μέσα Δεκεμβρίου. Προβλέπεται επίσης τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ για μείωση του αποθέματος των έντοκων γραμματίων 1,5 δισ. ευρώ για επαναγορά ομολόγων και έως 1,5 δισ. ευρώ για πρόωρες αποπληρωμές δανείων του δεύτερου Μνημονίου μέσω EFSF.
ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ CASH BUFFER
Για να γίνει εφικτό το άνοιγμα προς τα δάνεια του EFSF, θα αξιοποιηθούν και διαθέσιμα του Υπερταμείου, τα οποία εκτιμώνται γύρω στα 4,5 δισ. ευρώ και περιλαμβάνονται στα συνολικά διαθέσιμα της γενικής κυβέρνησης. Τα δάνεια του EFSF λήγουν έως το 2070 και ανέρχονται συνολικά σε 125,7 δισ. ευρώ, ενώ τα δάνεια του ESM διαμορφώνονται σε 59,4 δισ. ευρώ, με αποπληρωμές από το 2033 έως το 2060. Στόχος είναι να αρχίσουν να μειώνονται οι χρηματοδοτικές ανάγκες των επόμενων ετών, προτού αρχίσουν οι μεγαλύτερες ετήσιες ωριμάνσεις του επίσημου χρέους, ώστε το συνολικό προφίλ να παραμείνει ομαλό.
Ετσι, σε «κλειδί» του σχεδιασμού για το νέο έτος αναδεικνύεται η πιο έντονη αξιοποίηση του cash buffer. Στα τέλη του 2025 τα ταμειακά διαθέσιμα του Δημοσίου εκτιμώνται στα 39 δισ. ευρώ και για το 2026 αναμένεται να κινηθούν περίπου στα 29-30 δισ. ευρώ ή και χαμηλότερα. Στη στρατηγική δανεισμού του 2026 η μεταβολή των διαθεσίμων αποτυπώνεται ως μείωση 11,859 δισ. ευρώ. Παράλληλα, προβλέπονται εκδόσεις ομολόγων 8 δισ. ευρώ, εισροές 4,2 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης και 0,618 δισ. ευρώ από μετοχικές και επενδυτικές συμμετοχές, με τη χρηματοδότηση να στηρίζεται σε συνδυασμό αγοράς, ευρωπαϊκών ροών και αξιοποίησης ρευστότητας.
Στόχος η εξόφληση των GLF έως το 2031
Σε ό,τι αφορά τα GLF, δηλαδή τα ακριβά διακρατικά δάνεια του πρώτου Μνημονίου, ο στόχος παραμένει να εξοφληθούν δέκα χρόνια νωρίτερα και έως το 2031. Η πρόωρη αποπληρωμή των 5,3 δισ. ευρώ για το 2026 συνδέεται με το ειδικό αποθεματικό του ESM, ύψους 15,7 δισ. ευρώ, που είχε σχηματιστεί το 2018 και άρχισε να χρησιμοποιείται ισόποσα από το 2024. Μέχρι σήμερα έχουν αποπληρωθεί 26,6 δισ. ευρώ από το αρχικό ύψος 52,9 δισ. ευρώ και απομένουν 26,3 δισ. ευρώ. Με βάση τον σχεδιασμό, στο τέλος του 2026 θα απομένουν περίπου 21 δισ. ευρώ, τα οποία προβλέπεται να καλυφθούν στη συνέχεια με καταβολές 5-5,5 δισ. ευρώ ετησίως για τα τέσσερα επόμενα χρόνια.
Το αποτέλεσμα αυτών των κινήσεων αποτυπώνεται και στο συνολικό μέγεθος του χρέους. Στη στρατηγική δανεισμού του 2026 αναφέρεται ότι το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί κατά περίπου 5,461 δισ. ευρώ μέσα στη χρονιά, με τον δείκτη χρέους να υποχωρεί στο 138,2% του ΑΕΠ, από 145,9% το 2025. Ο στόχος είναι το 2029 να έχει κατέβει στο 119% και έως το 2030 η Ελλάδα να μην είναι η χώρα με το υψηλότερο χρέος στην Ευρωζώνη.
Η ίδια η έκθεση του ΟΔΔΗΧ επισημαίνει ότι η στοχευμένη χρήση διαθεσίμων δεν σημαίνει κατ’ ανάγκη απλή «κατανάλωση» ρευστότητας, καθώς συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με την αύξηση αντίστοιχων περιουσιακών στοιχείων, όπως τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και οι κεφαλαιακές ενισχύσεις. Με άλλα λόγια, μέρος του ταμειακού αποθέματος μετατρέπεται σε ενεργητικό ή κατευθύνεται σε συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις, ενώ παράλληλα διαμορφώνεται χώρος για πρόωρες κινήσεις στο χρέος.
Φυσικά, για να επιτευχθούν οι στόχοι χρέους του προγράμματος δανεισμού χρησιμοποιήθηκαν μακροοικονομικές παραδοχές για το 2026, με τον ΟΔΔΗΧ να προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ με ρυθμό 2,4%, τον εναρμονισμένο πληθωρισμό στο 2,2% και την ανεργία στο 8,6%. Στο δημοσιονομικό πεδίο και στο μέτωπο του χρέους, στην έκθεση του ΟΔΔΗΧ προβλέπει πρωτογενές αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης στο 2,8% του ΑΕΠ και λόγο χρέους προς το ΑΠΕ που ανέρχεται στο 138,2%.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 16/1/2026)
