Επέλεξε «βολικά» συμπεράσματα, αγνοώντας τις προειδοποιήσεις για ύπαρξη καρτέλ και τις προτάσεις του προέδρου του ΕΕΑ Γιάννη Χατζηθεοδοσίου για στοχευμένους ελέγχους στην αγορά
Ακόμα μία τηλεοπτική αντιπαράθεση για την ακρίβεια και τους μισθούς, με κεντρικό πρόσωπο τον εκπρόσωπο Τύπου του υπουργείου Οικονομικών Ομηρο Τσάπαλο, έφερε στην επιφάνεια ξανά τις ελλιπείς -παρά τη θέση που καλύπτει- γνώσεις του σε σχέση με τα πραγματικά δεδομένα της οικονομίας.
Ο κ. Τσάπαλος πρόσφατα, σε πάνελ με τη συμμετοχή και του προέδρου του ΕΕΑ Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, υποστήριξε ότι ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται, ότι η Ελλάδα βρίσκεται πλέον κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και ότι η απάντηση στην ακρίβεια είναι οι αυξήσεις μισθών που «τρέχουν» ταχύτερα από τις τιμές. Προσέθεσε τον στόχο για μέσο μισθό 1.500 ευρώ στην τετραετία, στη βάση του γνωστού κυβερνητικού αφηγήματος, και παρέπεμψε σε πακέτο παρεμβάσεων 2,5 δισ. ευρώ, από το εφάπαξ των 250 ευρώ έως τις αυξήσεις σε συντάξεις και μισθούς Δημοσίου. Η εικόνα που παρουσίασε, χωρίς να αναφέρει επίσημα δεδομένα, είναι μια οικονομία σε πορεία σύγκλισης με την Ε.Ε., με την κυβέρνηση να μειώνει τον πληθωρισμό και να ενισχύει τα εισοδήματα.
Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη. Ο Γενικός Δείκτης πράγματι έχει αποκλιμακωθεί σε σχέση με την κρίση τιμών του 2022-2023, αλλά ο πληθωρισμός σε τρόφιμα, στέγη και υπηρεσίες παραμένει επίμονα υψηλός. Η Ελλάδα βρέθηκε αρκετούς μήνες του 2024 με ρυθμούς πληθωρισμού πολύ πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, ενώ σε βασικές κατηγορίες, όπως τα τρόφιμα, οι ανατιμήσεις ήταν από τις υψηλότερες στην Ευρώπη και οι αυξήσεις επιβραδύνθηκαν, αλλά δεν αντιστράφηκαν ποτέ. Το να παρουσιάζεται συνοπτικά ότι «είμαστε κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο» δεν είναι κάτι που καλύπτει όλες τις διαστάσεις του προβλήματος…
ΟΥΡΑΓΟΣ Η ΕΛΛΑΔΑ
Αντίστοιχη είναι η εικόνα στους μισθούς. Η κυβέρνηση έχει πράγματι αυξήσει τον κατώτατο και οι μέσες ονομαστικές αποδοχές έχουν ενισχυθεί. Ωστόσο, τα συγκριτικά στοιχεία της Eurostat δείχνουν την Ελλάδα σταθερά στις τελευταίες θέσεις της Ε.Ε. τόσο σε μισθούς όσο και σε αγοραστική δύναμη. Η απόσταση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο δεν γεφυρώνεται με ποσοστιαίες αναφορές ούτε με τη σύγκρισημε τα χρόνια των Μνημονίων.
Ακόμα πιο χαρακτηριστική είναι η συζήτηση για τον ΦΠΑ. Ο κ. Τσάπαλος υποστήριξε ότι μια μείωση συντελεστών σε βασικά αγαθά δεν θα φτάσει στον καταναλωτή, γιατί θα απορροφηθεί από τους μεσάζοντες, επικαλούμενος την Ισπανία και τεχνικές μελέτες. Η γενική αυτή διατύπωση είναι τουλάχιστον ελλιπής. Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι η μείωση ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα, όταν είναι επαρκούς μεγέθους και συνοδεύεται από ελέγχους, μετακυλίεται σε σημαντικό βαθμό στις τελικές τιμές. Στην Ισπανία ο μηδενικός ή μειωμένος ΦΠΑ σε σειρά προϊόντων λειτούργησε ως ανάχωμα στις ανατιμήσεις, έστω κι αν αργότερα μέρος των μέτρων σταδιακά αποσύρθηκε. Η απολυτότητά του, ότι η μείωση του ΦΠΑ δεν αποδίδει, δεν επιβεβαιώνεται από τα ευρωπαϊκά δεδομένα και από άλλες χώρες, όπως η Πορτογαλία.
Την ίδια στιγμή η Τράπεζα της Ελλάδος έχει αναδείξει την ύπαρξη ολιγοπωλιακών πρακτικών σε ενέργεια, τρόφιμα, τράπεζες και υγεία. Το να αξιοποιούνται επιλεκτικά οι επισημάνσεις της για να αποκλειστεί ένα εργαλείο πολιτικής, ενώ αγνοούνται οι προειδοποιήσεις για καρτέλ και ανεπαρκή ανταγωνισμό, δημιουργεί την εντύπωση ότι ο εκπρόσωπος του ΥΠΟΙΚ επιλέγει τα «βολικά» συμπεράσματα, με τον πρόεδρο του ΕΕΑ κατά τη διάρκεια της συζήτησης να υπενθυμίζει αυτές τις παρεμβάσεις και να ζητά ουσιαστικές κινήσεις στις αγορές με υψηλές στρεβλώσεις.
Η αποκλίνουσα εικόνα για επιχειρήσεις και επενδυτικούς πόρους
Στο μέτωπο των επιχειρήσεων, η απόκλιση από την πραγματικότητα είναι επίσης εμφανής. Ο κ. Τσάπαλος επικαλέστηκε τον αριθμό των νέων επιχειρήσεων, τη μείωση της ανεργίας και τα εργαλεία ρυθμίσεων (εξωδικαστικός, 240 δόσεις, κουρέματα οφειλών) για να υποστηρίξει ότι η οικονομία δεν «καταρρέει» και ότι το πλαίσιο είναι φιλικό για τις ΜμΕ. Ο αντίλογος από την αγορά είναι ότι τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς Εφορία και ταμεία αυξάνονται σταθερά, ότι το Δημόσιο χρωστά ακόμη σημαντικά ποσά σε επιχειρήσεις χωρίς τόκο, ενώ οι ίδιες επιβαρύνονται με υψηλά επιτόκια υπερημερίας, και ότι χιλιάδες επιχειρήσεις «ζόμπι» παραμένουν τυπικά ανοιχτές μόνο και μόνο για να αποφύγουν την εκκαθάριση.
Αμφιβολίες διατυπώνονται και για την κατανομή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και των χρηματοδοτικών εργαλείων. Ενώ ο εκπρόσωπος του ΥΠΟΙΚ μιλά για δισεκατομμύρια προς μικρομεσαίους, φορείς της αγοράς αμφισβητούν ότι οι πολύ μικρές επιχειρήσεις με πραγματική ανάγκη ρευστότητας έχουν πρόσβαση στα ίδια κανάλια με τους μεγάλους ομίλους. Η επιμονή σε αριθμούς χωρίς λεπτομερή στοιχεία (πόσες επιχειρήσεις, ποιου μεγέθους, με ποιους όρους) ενισχύει την αίσθηση ότι προωθείται μια εικόνα επιτυχίας που δεν ταυτίζεται με την εμπειρία του μέσου επαγγελματία.
Εν κατακλείδι, ο κ. Τσάπαλος εκπροσωπεί τον φορέα που έχει στη διάθεσή του όλα τα κρίσιμα στοιχεία για την οικονομία και ως εκ τούτου είναι θεσμικά υποχρεωμένος να είναι ενήμερος και να αποφεύγει γενικεύσεις, ασάφειες και εντελώς εκτός τόπου και χρόνου τοποθετήσεις…
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 5/12/2025)
