Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μια «διπλή πρόκληση» για την οικονομία της, λόγω της ανατίμησης του ευρώ και της πολιτικής των δασμών που εφαρμόζει η κυβέρνηση Τραμπ, προειδοποιεί η Alpha Bank στο τελευταίο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων.
Προηγούμενες εκτιμήσεις ανέμεναν ότι η αύξηση των αμερικανικών δασμών επί των ευρωπαϊκών εξαγωγών, από 1,5% το 2024 σε 13,1% σήμερα, θα δημιουργούσε σοβαρό αρνητικό σοκ. Τρεις παράγοντες θεωρούνταν καθοριστικοί:
Πιθανή εφαρμογή ευρωπαϊκών αντίμετρων που θα αύξαιναν το κόστος εισαγωγών και τον πληθωρισμό.
Υποτίμηση του ευρώ λόγω επιτοκιακής πολιτικής των ΗΠΑ και μείωσης του εμπορικού ελλείμματος τους.
Αύξηση της αβεβαιότητας στην εμπορική πολιτική, επηρεάζοντας τις επιχειρηματικές επενδύσεις και την ανάπτυξη.
Ωστόσο, αρκετές από τις αρχικές υποθέσεις δεν επιβεβαιώθηκαν:
-Μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-ΕΕ τον Ιούλιο του 2025, η Ευρώπη ανέστειλε τα αντίμετρα αξίας 26 δισ. ευρώ, αποφεύγοντας διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού.
-Το ευρώ ανατιμήθηκε περίπου 13% έναντι του δολαρίου, περιορίζοντας τον εισαγόμενο πληθωρισμό αλλά επιβαρύνοντας την ανάπτυξη.
-Η εμπορική αβεβαιότητα μειώθηκε μετά τη συμφωνία, καθώς οι αγορές προεξόφλησαν τη νέα κανονικότητα.
-Τα μέτρα της Ζώνης του Ευρώ, όπως η αύξηση αμυντικών δαπανών και νέες εμπορικές συμφωνίες (π.χ. με Μεξικό και Mercosur), αναμένεται να προσθέσουν 0,25 ποσοστιαίες μονάδες στην ανάπτυξη μεταξύ 2025-2027, αντισταθμίζοντας περίπου το 1/3 του εμπορικού σοκ.
-Οι χώρες που εξαρτώνται περισσότερο από τις εξαγωγές στις ΗΠΑ, όπως Ιρλανδία, Βέλγιο, Γερμανία, Ολλανδία, Αυστρία και Ιταλία, πλήττονται περισσότερο. Αντίθετα, χώρες όπως Ισπανία, Ελλάδα, Λιθουανία, Κροατία, Κύπρος και Μάλτα επηρεάζονται ελάχιστα.
Κλάδοι όπως η φαρμακοβιομηχανία, τα οχήματα, τα μηχανήματα και τα χημικά προϊόντα επηρεάζονται άμεσα, ενώ η τελική επίδραση θα εξαρτηθεί από την ελαστικότητα της ζήτησης των αμερικανών εισαγωγέων και την ικανότητα ανακατεύθυνσης των εξαγωγών σε άλλες αγορές.
Ένας σημαντικός παράγοντας είναι η δυναμική της εσωτερικής αγοράς της Ευρώπης. Ακόμα και μια αύξηση 2% στο εμπόριο εντός της ΖτΕ μπορεί να αντισταθμίσει τις απώλειες από τις εξαγωγές προς τις ΗΠΑ, τονίζει η ΕΚΤ. Αυτό υπογραμμίζει την ανάγκη επιτάχυνσης των μεταρρυθμίσεων, όπως η ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς και η υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις, για την ενίσχυση της δυνητικής ανάπτυξης.
