Παρά τις πρωτοφανείς γεωπολιτικές πιέσεις, τον προστατευτισμό και τη μεταβλητότητα των αγορών, το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο αυξήθηκε και η ελληνική ναυτιλία απέδειξε πάλι την εγγενή ανθεκτικότητά της
Η Ενωση Ελλήνων Εφοπλιστών αναγνωρίζει ότι η Κίνα ηγείται πλέον, έστω και οριακά, της παγκόσμιας κατάταξης της ναυτιλίας, δεδομένου ότι το 44% του κινεζικού στόλου σε λειτουργία και το 64% των νέων παραγγελιών προέρχονται από κρατικές εταιρίες, ωστόσο στέλνει ένα σαφές μήνυμα στην ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τις γεωστρατηγικές ανακατατάξεις.
Η πρόεδρος της ΕΕΕ, Μελίνα Τραυλού, προειδοποιεί ότι αυτά τα δεδομένα θεωρούνται τόσο ως προειδοποιητικό σήμα για την Ευρώπη όσο και ως επίδειξη των αποτελεσμάτων που μπορούν να επιτευχθούν με σταθερές πολιτικές, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και σαφείς στόχους.
Η έκκληση προς την Ευρώπη της Μελίνας Τραυλού είναι να εξετάσει τη ναυτιλία όχι απλώς ως οποιονδήποτε άλλο τομέα, αλλά ως πυλώνα της ηπειρωτικής οικονομίας και εγγυητή της ενεργειακής και επισιτιστικής ασφάλειας, που πρέπει να διατηρηθεί και με την έξοδό της από πολιτικές, οικονομικές και στρατιωτικές συγκρούσεις.
Η ευρωπαϊκή συζήτηση για την απαλλαγή της ναυτιλίας από τις ανθρακούχες εκπομπές συνδέεται ολοένα και περισσότερο με εκείνη για την ανταγωνιστικότητα και τις γεωπολιτικές ισορροπίες. Ενα ισχυρό μήνυμα ήρθε από την ετήσια συνέλευση της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, όπου η πρόεδρος Μελίνα Τραυλού χαρακτήρισε την ταχεία ανάπτυξη του κινεζικού στόλου ένα πραγματικό «κλήμα αφύπνισης» για την Ευρώπη.
Μιλώντας στη γενική συνέλευση της Ενωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, η Μελίνα Τραυλού επεσήμανε ότι η απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές παραμένει η κύρια πρόκληση του τομέα, αλλά η τρέχουσα κανονιστική προσέγγιση, ειδικά σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κινδυνεύει να στρεβλώσει τον αντίκτυπό της.
Η αναστολή της ψηφοφορίας τον περασμένο Οκτώβριο για το πλαίσιο Net-Zero του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, τόνισε η Μελίνα Τραυλού, κατέδειξε την ανάγκη επανεξέτασης των στόχων και των εργαλείων, δίνοντας προτεραιότητα σε ρεαλιστικούς στόχους συμβατούς με τις εθνικές οικονομίες και τα μέσα διαβίωσης που σχετίζονται με τη ναυτιλία.
Η Μελίνα Τραυλού, στη γενική συνέλευση των εφοπλιστών, παρουσίασε τα πεπραγμένα του προηγούμενου έτους, ανέδειξε τα επιτεύγματα, τις θέσεις, καθώς και τους στόχους της ένωσης σε εθνικό και διεθνές επίπεδο, τονίζοντας ότι «απαιτείται η ναυτιλία να διαφυλαχτεί ως θεματοφύλακας του διεθνούς εμπορίου και της παγκόσμιας ευημερίας».
«Το 2025 μάς απέδειξε, για ακόμα μία φορά, ότι σε έναν κόσμο αυξανόμενης αστάθειας, η ναυτιλία είναι δύναμη σταθερότητας» υπογράμμισε η Μελίνα Τραυλού και πρόσθεσε: «Δεν διανύουμε απλώς μια περίοδο μετάβασης. Βιώνουμε μια ρήξη της παγκόσμιας τάξης, όπου οι κανόνες αμφισβητούνται, η γεωπολιτική ένταση εντείνεται και η οικονομική διασύνδεση εργαλειοποιείται. Οι θαλάσσιες οδοί, οι αλυσίδες εφοδιασμού και το διεθνές εμπόριο βρίσκονται στο επίκεντρο στρατηγικών ανταγωνισμών.
Παρά τις πρωτοφανείς γεωπολιτικές πιέσεις, τον προστατευτισμό και τη μεταβλητότητα των αγορών, το παγκόσμιο θαλάσσιο εμπόριο αυξήθηκε. Σ’ αυτό το περιβάλλον η ελληνική ναυτιλία απέδειξε και πάλι την εγγενή ανθεκτικότητά της. Οπως είδαμε και στα στοιχεία, ο ελληνόκτητος στόλος παρέμεινε κυρίαρχος και στην Ευρώπη και στη διεθνή κατάταξη. Με τη στρατηγική διαχείριση των στόλων μας διατηρούμε σταθερά την ανοδική μας πορεία. Και, παράλληλα, επενδύουμε, παραμένοντας πρωτοπόροι.
Ως η πρώτη δύναμη στην Ευρώπη και ως παγκόσμιος ηγέτης οφείλουμε να βλέπουμε με καθαρή ματιά τη νέα πραγματικότητα. Η βιωσιμότητα της ναυτιλίας συνδέεται όσο ποτέ και με τη διεθνή πολιτική. Ο ανταγωνισμός δεν είναι μόνο εμπορικός. Είναι και γεωπολιτικός».
Στη συνέχεια, η Μελίνα Τραυλού επισήμανε ότι σε αυτή την εποχή όπου η ανταγωνιστικότητα του κλάδου μας δοκιμάζεται όσο ποτέ άλλοτε, η προστασία και η ενίσχυσή του σε εθνικό, ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο είναι ζωτικής σημασίας. «Αυτό είναι στοιχεία αφύπνισης» είπε με νόημα η Μελίνα Τραυλού και τόνισε ότι στην πρώτη θέση στη διεθνή ναυτιλιακή κατάταξη βρίσκεται πλέον οριακά η Κίνα.
«Αξίζει, πρόσθεσε, βέβαια, να σημειωθεί ότι το 44% του υφιστάμενου στόλου της και το 64% των νέων παραγγελιών της ανήκει σε εταιρίες κρατικών συμφερόντων. Από την αλματώδη, όμως, αυτή ανάπτυξη, ας κρατήσουμε ότι ο αμετάβλητος στόχος, η σταθερή πολιτική και ο ολιστικός σχεδιασμός μπορούν να αποφέρουν εντυπωσιακά αποτελέσματα».
«Σε αυτό το ανατρεπτικό περιβάλλον είμαστε παρόντες, όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις. Με υπεύθυνη, θεσμική και αξιόπιστη φωνή» συνέχισε η Μελίνα Τραυλού και τόνισε: «Σε εθνικό επίπεδο, συνεχίζουμε με συνέπεια και αποτελεσματικότητα να επικοινωνούμε τα πραγματικά δεδομένα του κλάδου μας.
Ετσι, οι Ελληνες αξιωματούχοι γνωρίζουν εις βάθος τις θέσεις μας και η πατρίδα μας διαθέτει ένα ισχυρό και στρατηγικής σημασίας διαπραγματευτικό, ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στην διεθνή σκηνή: τη ναυτιλία των Ελλήνων.
Σε διεθνές επίπεδο, τη χρονιά που πέρασε η ασφάλεια της ναυσιπλοΐας παρέμεινε δραματικά στο προσκήνιο. Αναφέρομαι στις συνεχείς επιθέσεις σε Ερυθρά και Μαύρη Θάλασσα και όχι μόνο. Μέσω της ένωσής μας ακούστηκε για πρώτη φορά η φωνή της παγκόσμιας ναυτιλίας στην καρδιά των Ηνωμένων Εθνών. Το μήνυμα ήταν και είναι απόλυτα σαφές: Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας είναι παγκόσμιο αγαθό. Η προστασία του περιβάλλοντος, των πλοίων μας, και πάνω απ’ όλα η προστασία της ανθρώπινης ζωής είναι αδιαπραγμάτευτη. Οι ναυτικοί μας δεν είναι μαχητές. Είναι άμαχοι. Είναι άνθρωποι που μακριά από τον τόπο τους και τις οικογένειές τους κρατούν όρθια την οικονομία και την κοινωνία παγκόσμια» υπογράμμισε με ένταση η Μελίνα Τραυλού και επισήμανε ότι απαιτείται η ναυτιλία να διαφυλαχτεί ως θεματοφύλακας του διεθνούς εμπορίου και της παγκόσμιας ευημερίας και να παραμείνει εκτός πολιτικών, οικονομικών και πολεμικών συγκρούσεων και αντιπαραθέσεων.
Παρέμβαση των εφοπλιστών απέναντι στις επιθέσεις στα ελληνόκτητα πλοία
Αναφερόμενη στις επιθέσεις στα ελληνόκτητα πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, η Μελίνα Τραυλού τόνισε: «Τον περασμένο μήνα, σε σχέση με τις επιθέσεις σε πλοία μας στη Μαύρη Θάλασσα, τα οποία δραστηριοποιούνταν σε νόμιμο εμπόριο εισαγωγών στην Ευρώπη, τοποθετηθήκαμε με σαφήνεια και ευθύνη, με τη διεθνή ναυτιλία να υπερθεματίζει, συντασσόμενη μαζί μας. Ενα ηχηρό μήνυμα απέναντι στην έλλειψη στρατηγικής για την πάταξη τέτοιων φαινομένων. Ενα ηχηρό μήνυμα υπέρ της πρόληψης κρίσεων και όχι της εκ των υστέρων αντίδρασης σε αυτές».
«Η χρονιά που πέρασε δεν ήταν εύκολη» υπογράμμισε επίσης η Μελίνα Τραυλού και συνέχισε, λέγοντας: «Το 2025 ανέδειξε ξεκάθαρα ότι η ναυτιλία εργαλειοποιείται πολλαπλά ως μοχλός οικονομικής και εμπορικής πίεσης. Οι θεμελιώδεις αρχές της απελευθέρωσης των αγορών και του ελεύθερου εμπορίου δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες. Και παρότι τα ζητήματα αυτά υπερβαίνουν τον ναυτιλιακό κλάδο, σε καμία περίπτωση δεν μείναμε και δεν μένουμε θεατές. Τα πλοία κινεζικής ναυπήγησης και, στη συνέχεια, οι εισηγμένες εταιρίες στο αμερικανικό χρηματιστήριο βρέθηκαν στο επίκεντρο των αντιπαραθέσεων των δύο μεγάλων εμπορικών μας εταίρων.
Από την πρώτη στιγμή, και σε κάθε στάδιο των διαπραγματεύσεων, επισημάναμε προς όλες τις πλευρές, σταθερά και μεθοδικά, τις αρνητικές επιπτώσεις των μέτρων. Οχι μόνο για τη ναυτιλία, αλλά και για τις εθνικές τους οικονομίες.
Με την τεκμηριωμένη ενημέρωση, πετύχαμε ώστε, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής ανακοίνωσαν τα προβλεπόμενα τέλη για τις προσεγγίσεις πλοίων κινεζικής ναυπήγησης στα λιμάνια τους, τα μέτρα αυτά να έχουν περιορισμένο πεδίο εφαρμογής. Και ως αποτέλεσμα να περιοριστούν στο ελάχιστο οι επιπτώσεις στη ναυτιλία μας.
Μετά τη μεταβατική περίοδο της μη εφαρμογής τους των έξι μηνών, ακολούθησε η αμοιβαία αναστολή των μέτρων και από τις δύο χώρες για έναν χρόνο. Ενα αναμφίβολα θετικό γεγονός. Οχι όμως λόγος εφησυχασμού».
Απαραίτητη η αναθεώρηση στρατηγικής για τον κλάδο
«Ας είμαστε πραγματιστές. Η ναυτιλία δεν είναι μόνο ένας επιχειρηματικός κλάδος. Είναι στρατηγικός πυλώνας της ευρωπαϊκής οικονομίας και εγγυητής της ενεργειακής και επισιτιστικής της ασφάλειας. Και γι’ αυτό απαιτείται να βρίσκεται στο κέντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής» τόνισε η Μελίνα Τραυλού αναφερόμενη στον ρόλο της Ευρώπης και πρόσθεσε: «Εδώ και έναν χρόνο η έκθεση Draghi το επισήμανε ρητά: Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης περνά και από τη ναυτιλία. Σήμερα η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια επιτακτική αναθεώρηση στρατηγικής. Ο προστατευτισμός εντείνεται διεθνώς. Οι παγκόσμιοι ανταγωνιστές κινούνται ταχύτατα. Και έπειτα από χρόνια σχεδόν μονοδιάστατης εστίασης στα περιβαλλοντικά ζητήματα, αναγνωρίζεται επιτέλους η ανάγκη στήριξης της ανταγωνιστικότητας με απτά μέτρα. Και, όμως, εδώ αναδεικνύεται μία σοβαρή αντίφαση. Ενώ παρατηρείται χαλάρωση περιβαλλοντικών απαιτήσεων σε άλλους κλάδους, η ναυτιλία συνεχίζει να επιβαρύνεται με περιφερειακά, εισπρακτικού χαρακτήρα μέτρα, στο όνομα της πράσινης μετάβασης.
Αναφέρομαι στο EU ETS και το FuelEU, που δημιουργούν στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό και, εν τέλει, επιβαρύνουν τις εταιρίες χωρίς ουσιαστική μείωση των παγκόσμιων εκπομπών.
Η ένωσή μας έχει καταθέσει τεκμηριωμένα στοιχεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποδεικνύοντας το πραγματικό κόστος αυτών των μέτρων για την κοινοτική ναυτιλία. Γι’ αυτό και το αίτημα για την απόσυρσή τους παραμένει καθολικό».
Με ελληνική παρέμβαση η διατήρηση των ενισχύσεων στις θαλάσσιες μεταφορές
Για την ανταγωνιστικότητα των πλοίων, η Μελίνα Τραυλού τόνισε ότι είναι
σημαντική η ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το EU Industrial Maritime Strategy, που αναμένεται να δημοσιευτεί εντός του τρέχοντος μηνός, για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής ναυτιλίας και του ευρύτερου cluster και πρόσθεσε: «Αξίζει να σημειωθεί ότι, αρχικά, η πρόθεση πολλών κρατών-μελών χωρίς ναυτιλιακό ενδιαφέρον ήταν η στρατηγική αυτή να περιοριστεί σε θέματα ναυπήγησης πλοίων και κατασκευής ναυτιλιακού εξοπλισμού στην Ευρωπαϊκή Ενωση.
Ωστόσο, σε πολιτικό επίπεδο, τον Μάιο του 2025, 20 αρμόδιοι υπουργοί της Ευρωπαϊκής Ενωσης, με την ενεργή συμμετοχή της Ελλάδας, σε κοινή τους διακήρυξη, ζήτησαν η ναυτιλία να τεθεί στο επίκεντρο της πρωτοβουλίας αυτής.
Από την πρώτη στιγμή η ένωσή μας συμμετείχε ενεργά στις διαβουλεύσεις και τονίσαμε προς κάθε κατεύθυνση την ανάγκη για τη διατήρηση των Maritime State Aid Guidelines, που επιτρέπουν στην ευρωπαϊκή ναυτιλία να παραμένει ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο, για την εισαγωγή δεσμευτικών στόχων σε παραγωγούς καυσίμων, ώστε να προμηθεύουν εναλλακτικά ναυτιλιακά καύσιμα σε επαρκείς ποσότητες και προσιτές τιμές και για την επιστροφή στον κλάδο, των εσόδων που προκύπτουν από τα περιβαλλοντικά μέτρα της Ευρώπης – για όσο καιρό αυτά εφαρμόζονται».
Το «ρήγμα» στον IMO και οι επανεκτιμήσεις στην πορεία της απανθρακοποίησης
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Μελίνα Τραυλού στο θέμα των εξελίξεων στον ΙΜΟ και τόνισε χαρακτηριστικά: «Ας έρθουμε στη μεγαλύτερη πρόκληση του κλάδου μας: την απανθρακοποίηση και τις πρόσφατες εξελίξεις στον ΙΜΟ. Αναφέρομαι στην ανατροπή που σημειώθηκε στη διαδικασία υιοθέτησης της συμφωνίας Net Zero Framework τον Οκτώβριο. Σε μία πρωτόγνωρη για τον οργανισμό συνεδρίαση, υπήρξε ψηφοφορία για τη διακοπή των εργασιών και την αναβολή της διαδικασίας για ένα έτος. Επειτα από μακροχρόνιες συζητήσεις, στις αρχές του 2025 κατατέθηκε στον ΙΜΟ πρόταση της ναυτιλιακής βιομηχανίας, υποστηριζόμενη από 62 κράτη, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ενωσης, για ένα οικονομικό και ένα τεχνικό μέτρο.
Ωστόσο, η πρόταση αυτή εγκαταλείφθηκε με συνοπτικές διαδικασίες, υπό την πίεση κρατών με υπέρμετρα φιλόδοξους και μη ρεαλιστικούς περιβαλλοντικούς στόχους.
Και οδηγηθήκαμε αιφνιδίως σε μια “συμβιβαστική” πρόταση της Σιγκαπούρης, εντελώς διαφορετική σε φιλοσοφία και με σοβαρές αστοχίες. Στην κρίσιμη συνεδρίαση του ΙΜΟ, τον Απρίλιο του 2025, η πρόταση αυτή συμφωνήθηκε με χαμηλή πλειοψηφία και σημαντικό αριθμό αποχών, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες, για πρώτη φορά, εξέφρασαν επίσημα την πλήρη εναντίωσή τους.
Η ένωσή μας από την πρώτη στιγμή διατύπωσε θεσμικά και δημόσια τις σοβαρές ενστάσεις της. Επρόκειτο για μια συμφωνία που στερούνταν ρεαλισμού, αφού αποτελούσε προϊόν πολιτικών συμβιβασμών και ικανοποίησης ετερόκλητων συμφερόντων, άσχετων με τη ναυτιλία. Το μόνο θετικό στοιχείο της ήταν ότι, θεωρητικά, θα οδηγούσε σε ένα διεθνές μέτρο. Ακόμα κι αυτό, όμως, παρέμενε αβέβαιο, δεδομένης και της απροθυμίας της Ευρώπης να δεσμευτεί ξεκάθαρα για την απόσυρση των περιφερειακών της μέτρων. Αποδείχθηκε στην πράξη ότι η συμφωνία αυτή δεν διέθετε τη δυναμική για ευρεία, διεθνή αποδοχή.
Συνολικά 57 κράτη με σημαντικά νηολόγια, όπως η Λιβερία, οι Μπαχάμες και ο Παναμάς, συμπεριλαμβανομένων κρατών υψηλής επίδρασης, όπως η Κίνα, η Σαουδική Αραβία, η Ινδία και άλλες, υπερθεμάτισαν της διακοπής. Η Ευρώπη παρέμεινε αμετακίνητη στη θέση της για άμεση υιοθέτηση της συμφωνίας. Η χώρα μας, για πρώτη φορά, διαφοροποιήθηκε από την κοινοτική γραμμή, επιλέγοντας τη στάση της αποχής.
Και με την υπερψήφιση της διακοπής της συνεδρίασης έγινε απολύτως σαφές ότι η πορεία της απανθρακοποίησης της ναυτιλίας χρειάζεται επανεκτίμηση. Με στόχους ρεαλιστικούς. Με σεβασμό στη ναυτιλία, στις οικονομίες των κρατών και στη διαβίωση των πολιτών».
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 13/2/2026)
