Όσο κι αν για τους μη μυημένους του χώρου αυτού το συγκεκριμένο γεγονός μπορεί να φαντάζει απίστευτο, με βάση τα επίσημα δεδομένα είναι απόλυτα αληθινό. Η ναυπηγοεπισκευαστική ζώνη της Τουρκίας στηρίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό από Ελληνες πλοιοκτήτες και αγοραστές, οι οποίοι επιλέγουν για την κατασκευή πλοίων τα ναυπηγεία της χώρας της οποίας η πολιτική ηγεσία οραματίζεται μια «Γαλάζια Πατρίδα» στο ελληνικό αρχιπέλαγος!
Η Ελλάδα τον Μάρτιο του 2023 κατείχε την 3η θέση στο βιβλίο παραγγελιών της Τουρκίας για την κατασκευή νέων πλοίων. Την 1η και τη 2η θέση, αντίστοιχα, καταλάμβαναν η Κίνα και η Ιαπωνία. Στην 4η θέση ήταν η Νότια Κορέα και από απόσταση ακολουθούσαν η Ιταλία και οι ΗΠΑ.
Τα στοιχεία αυτά περιλαμβάνονται στην έρευνα αγοράς του γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων του γενικού προξενείου της Ελλάδας στην Κωνσταντινούπολη για τη Ναυπηγοεπισκευαστική Βιομηχανία στην Τουρκία, την οποία φέρνει στην επιφάνεια η «DEALnews». Σύμφωνα με την έρευνα αυτή, τα περισσότερα πλοία τα οποία κατασκευάζονται στα τουρκικά ναυπηγεία προορίζονται για εξαγωγή. Οι εξαγωγές πλοίων της Τουρκίας αυξήθηκαν, μάλιστα, έπειτα από μια μικρή χρονική περίοδο κάμψης, από το 2019 και μετά, με τους Ελληνες πλοιοκτήτες και αγοραστές να συμβάλλουν στην εξέλιξη αυτή.
Στην έρευνα του γραφείου ΟΕΥ του γενικού προξενείου της Ελλάδας, στην Κωνσταντινούπολη, αναφέρεται ενδεικτικά ότι «το 2024 η Med Marine, με ναυπηγεία στο Ερεγκλί της Τουρκίας, υπέγραψε με την Igmar, μέλος του Ομίλου Σπανόπουλου, σύμβαση για την κατασκευή και τη παράδοση ενός ρυμουλκού πολλαπλών χρήσεων, ενώ το ίδιο έτος συμφώνησε και με τη Vernicos Scafi Tugs και τον Salvage Maritime Co. (της οικογένειας Βερνίκου), ελληνικό φορέα ρυμούλκησης και διάσωσης στην Ελλάδα / ανατολική Μεσόγειο Μαύρη Θάλασσα / Ερυθρά Θάλασσα, την κατασκευή ενός νεότευκτου ρυμουλκού». Το συγκεκριμένο ρυμουλκό, με βάση την ίδια έρευνα, αναμενόταν να παραδοθεί εντός του Μαρτίου 2025 υπό ελληνική σημαία. Επίσης, στην έρευνα επισημαίνεται ότι Γερμανοί και Ελληνες επιλέγουν να αγοράσουν τα σκάφη αναψυχής τους από την Τουρκία.
Συνολικά, το 2023 οι εισαγωγές από την Τουρκία στη ναυπηγική βιομηχανία ανήλθαν σε 38,34 εκατ. ευρώ και οι εξαγωγές προς αυτήν άγγιξαν τα 23,85 εκατ. ευρώ. Το 2024 παρατηρήθηκε ανοδική τάση εισαγωγών και εξαγωγών, καθώς μέχρι και τον Οκτώβριο του υπό εξέταση έτους ανήλθαν σε 44,25 εκατ. ευρώ και 32,3 εκατ. ευρώ, αντίστοιχα.
Από τους Σελτζούκους, στον 21ο αιώνα και στα mega yachts
Την περίοδο των Σελτζούκων κατασκευάστηκε το ναυπηγείο Alaiye, στην περιοχή της Alanya, το 1227, το οποίο υπάρχει μέχρι σήμερα. Το πρώτο μεγάλο ναυπηγείο ιδρύθηκε το 1390 στο Γκελίμπολου και ακολούθησε το 1455 το ναυπηγείο Haliç.
Μετά την ίδρυση της Δημοκρατίας της Τουρκίας, το 1923, τα ναυπηγεία υποβλήθηκαν σταδιακά σε διαδικασία εκσυγχρονισμού. Το 2009, 86 χρόνια μετά, η ασθενέστερη ζήτηση στην παγκόσμια ναυπηγική αγορά επηρέασε την τουρκική ναυπηγοεπισκευαστική βιομηχανία, με την άμεση απασχόληση στα ναυπηγεία να μειώνεται κατά 44%.
Ετσι, από το 2010 και έπειτα ενέταξαν στις δραστηριότητές τους τις επισκευές, τη συντήρηση πλοίων και άλλα θαλάσσια έργα. Ενδεικτικά ορισμένες ναυπηγικές εγκαταστάσεις έχουν κατασκευάσει τα χαλύβδινα καταστρώματα για την 3η Γέφυρα του Βοσπόρου. Επιπλέον, τα τελευταία χρόνια έχουν επιδείξει μεγάλη πρόοδο στην κατασκευή σκαφών και σκαφών αναψυχής (mega yacht).
Στην έρευνα του γραφείου ΟΕΥ του γενικού προξενείου της Ελλάδας σημειώνεται ότι τα σκάφη αναψυχής που κατασκευάζονται στην Τουρκία εξάγονται κυρίως στη Γερμανία και την Ελλάδα.
Ραγδαία αύξηση μέσα σε μια εικοσαετία και νέες δραστηριότητες
Στο χρονικό διάστημα μεταξύ 2003 και 2022, σύμφωνα με την έρευνα, ο αριθμός των ενεργών ναυπηγείων στην Τουρκία αυξήθηκε κατά 127%, δηλαδή από 37 ναυπηγεία το 2003, σε 84 το 2022.
Τα περισσότερα ναυπηγεία υποστηρίζονται από βιομηχανία ναυτιλιακού εξοπλισμού και κέντρα έρευνας, ειδικά αυτά που βρίσκονται στην ευρύτερη περιοχή της Κωνσταντινούπολης. Τα κυριότερα είναι τα εξής: SEDEF, GEMAK, HAT-SAN, ALTINOVA, ICDAS, NUR και TERSAN2. Επικεντρώνονται στην κατασκευή νέων πλοίων και έχουν κατά μέσο όρο ετήσια χωρητικότητα 250 χιλ. dwt. Στο πεδίο της επισκευής και συντήρησης πλοίων ξεχωρίζει το ναυπηγείο Besiktas, το οποίο επισκευάζει περίπου 200 πλοία ετησίως, σε τρεις αποβάθρες.
ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗΣ
Ανερχόμενο κλάδο του ναυπηγοεπισκευαστικού τομέα της Τουρκίας αποτελεί η βιομηχανία ανακύκλωσης πλοίων (αφορά την απόσυρση των πλοίων που έχουν ολοκληρώσει την οικονομική τους ζωή και την αντικατάστασή τους με πλοία που βασίζονται σε νέες τεχνολογίες).
Η Τουρκία κατέχει την τρίτη θέση στην παγκόσμια κατάταξη για το 2022 βάσει της ποσότητας των ανακυκλωμένων πλοίων. Μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες, όπως η Shell ή η Chevron, ναυτιλιακοί κολοσσοί, όπως η CMA CGM ή η AP Moller-Maersk, και ναυτικές δυνάμεις, όπως το βρετανικό ναυτικό, έχουν διαλύσει απαρχαιωμένα πλοία τους στα ναυπηγεία της Τουρκίας.
Κύριο πλεονέκτημα των τουρκικών ναυπηγείων είναι η γεωγραφική θέση τους κοντά στην Ευρώπη, η οποία επιτρέπει μετά την τελευταία εκφόρτωση των πλοίων στα ευρωπαϊκά λιμάνια τα πλοία να καταλήγουν για θραύση και ανακύκλωση στην Τουρκία. Σε σύγκριση με τα ναυπηγεία της ινδικής υποηπείρου, τα τουρκικά πλεονεκτούν και στη θραύση πετρελαιοφόρων πλοίων, καθώς βρίσκονται πιο κοντά στη Βόρεια Θάλασσα, στον Κόλπο του Μεξικού και στη Βραζιλία.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026)
