Ενισχύεται σταθερά η παρουσία των γυναικών στο ναυτικό επάγγελμα στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της 3ης Έκθεσης του Ναυτικoύ Απομαχικού Ταμείου (ΝΑΤ). Τα δεδομένα για το 2024 καταγράφουν αύξηση της γυναικείας ναυτικής απασχόλησης, σε επίπεδα που ξεπερνούν σημαντικά τον διεθνή και τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Η διοικήτρια του ΝΑΤ, Γεωργία Μανιάτη, επισημαίνει μέσω του ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η ανάλυση των στοιχείων της Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης ναυτικών για το 2024 δείχνει πως οι γυναίκες αποτελούν το 7,8% της συνολικής εγγεγραμμένης ναυτικής απασχόλησης στη χώρα. Το ποσοστό αυτό συγκρίνεται με διεθνή επίπεδα που κυμαίνονταν στο 1,2% το 2021 και στο 2,4% το 2022.
Σε απόλυτους αριθμούς, η εγγεγραμμένη γυναικεία ναυτική απασχόληση ανήλθε το 2024 σε 2.048 άτομα, με 1.415 εγγεγραμμένες τον Αύγουστο του ίδιου έτους. Σχεδόν το σύνολο των γυναικών ναυτικών είναι Ελληνίδες, στοιχείο που αναδεικνύει τον εγχώριο χαρακτήρα της τάσης.
ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ
Παρά το γεγονός ότι οι ναυτικές σπουδές δεν εμπίπτουν άμεσα στις αρμοδιότητες του ΝΑΤ, διαθέσιμες μελέτες δείχνουν αυξημένο ενδιαφέρον των νέων γυναικών για τις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού. Η αλλαγή αυτή αποδίδεται στη σταδιακή αναθεώρηση αντιλήψεων γύρω από έναν κλάδο που παραδοσιακά θεωρείται ανδροκρατούμενος, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.
ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ
Παρά τη θετική εικόνα, παραμένουν εμπόδια για την είσοδο και την παραμονή των γυναικών στο επάγγελμα. Μελέτη του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής για λογαριασμό του ΝΑΤ καταγράφει ως βασικές προκλήσεις την περιορισμένη ενημέρωση για τις επαγγελματικές δυνατότητες, την ύπαρξη στερεοτύπων, τις δυσκολίες ισορροπίας οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, καθώς και τις έμφυλες ανισότητες σε όρους εργασίας.
ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ
Η ίδια μελέτη αναδεικνύει περίπου 25 καλές πρακτικές, οργανωμένες σε πέντε κατηγορίες, όπως δράσεις ενημέρωσης και ενδυνάμωσης, πρόληψη διακρίσεων, στοχευμένες έρευνες, οδηγοί καλών πρακτικών και προγράμματα βράβευσης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε εκστρατείες ενημέρωσης στα σχολεία, στην υποστήριξη της μητρότητας και στη μηδενική ανοχή σε παρενόχληση.
ΣΧΕΔΙΟ
Στο πλαίσιο αυτό, το ΝΑΤ επεξεργάζεται ειδικό σχέδιο δράσης για τη γυναικεία ναυτική απασχόληση με ορίζοντα το 2026. Το σχέδιο θα περιλαμβάνει σαφείς στόχους, παρεμβάσεις και ενδεικτικά έργα, σε συνεργασία με το Υπουργείο Εργασίας και φορείς όπως το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και το Ναυτικό Επιμελητήριο Ελλάδος.
ΠΛΑΙΣΙΟ
Η Ελλάδα εφαρμόζει πλήρως το ευρωπαϊκό και διεθνές δίκαιο για την ισότητα φύλων, ευθυγραμμισμένη με το International Maritime Organization και το International Labour Organization. Παρά το θετικό θεσμικό περιβάλλον, το επόμενο βήμα αφορά τη δημιουργία εργαλείων που θα στηρίζουν τη μακροχρόνια παραμονή, την επανένταξη και την επαγγελματική εξέλιξη των γυναικών στο ναυτικό επάγγελμα.
