Σωματεία και συνδικαλιστές επισημαίνουν τις οξυμένες στρεβλώσεις των εργασιακών σχέσεων, με αναφορές σε σημαντικά κενά προστασίας
Οι αντιδράσεις στην απόφαση της κυβέρνησης για τη νομοθετική παρέμβαση και την επέκταση των δραστηριοτήτων στα Ναυπηγεία Ελευσίνας, που περιλαμβάνει τη διεύρυνση και σε εμπορικούς, διαμετακομιστικούς, ενεργειακούς και αμυντικούς τομείς, είναι πολύπλευρες και προέρχονται από τρεις κύριους χώρους: την αντιπολίτευση, τους συνδικαλιστικούς φορείς και τα επιχειρηματικά επιμελητήρια.
Συγκεκριμένα, τα κόμματα της αντιπολίτευσης άσκησαν σφοδρή κριτική στην κυβέρνηση για τον τρόπο και το περιεχόμενο της επέκτασης. Καταγγέλθηκε ότι οι ρυθμίσεις για τα ναυπηγεία εντάχθηκαν σε νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης χωρίς να προηγηθεί δημόσια διαβούλευση, εγείροντας ερωτήματα για τη διαφάνεια της διαδικασίας.
Εκφράστηκαν ανησυχίες ότι η επέκταση και η -τάχα- ισχυρή αμερικανική χρηματοδότηση, μέσω της αναπτυξιακής τράπεζας DFC, μετατρέπουν την Ελευσίνα σε πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ μεγάλων δυνάμεων -ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία- και δεν τιμά την εθνική κυριαρχία.
Τέθηκαν, επίσης, ερωτήματα για το κατά πόσο πληρούνται οι όροι ανταγωνισμού και ποια θα είναι η σχέση του «νέου εμπορικού λιμένα» της Ελευσίνας με το υφιστάμενο λιμάνι του Πειραιά, το οποίο διαχειρίζεται η Cosco.
Από την πλευρά τους, οι αντιδράσεις από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις επικεντρώθηκαν στις εργασιακές συνθήκες που επικρατούν, ειδικά από την ανάληψη της διαχείρισης από την ONEX του Πάνου Ξενοκώστα, με τη ΓΣΕΕ και το Συνδικάτο Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου Νομού Αττικής να καταγγέλλουν σοβαρές παραβιάσεις στα εργασιακά. Χαρακτήρισαν την εικόνα των εργασιακών σχέσεων κάτι που «θυμίζει ειδική οικονομική ζώνη άλλων χωρών», τονίζοντας ότι δεν υπάρχει ενεργή συλλογική σύμβαση σε ισχύ, σε αντίθεση με άλλα λιμάνια, όπως του Πειραιά. Υπήρξαν φωνές που εξέφρασαν ανησυχίες για την αύξηση του κινδύνου λόγω της συνύπαρξης «καραβιών, επισκευών, LNG και logistics για πολεμοφόδια» στον ίδιο χώρο.
Οι επιχειρηματικοί φορείς, αντίθετα με τα κόμματα της αντιπολίτευσης και τα εργατικά σωματεία, τάχθηκαν υπέρ της νομοθετικής παρέμβασης: Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιά διατύπωσε θετική γνώμη. Τόνισε ότι η επένδυση θα βοηθήσει στον ανταγωνισμό των ναυπηγείων, θα μειώσει τις τιμές και θα οδηγήσει σε αμοιβαία κέρδη (win-win) για όλες τις πλευρές, εφόσον εξασφαλιστούν οι εργαζόμενοι.
Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι η επέκταση αποτελεί στρατηγική επένδυση και γεωπολιτική αναβάθμιση της περιοχής, ενισχύοντας τις σχέσεις με τις ΗΠΑ και εξυπηρετώντας το εθνικό συμφέρον.
Ο Πάνος Ξενοκώστας, ο οποίος έχει συχνή παρουσία σε συνέδρια, πολλές φορές δίπλα σε κορυφαία κυβερνητικά στελέχη και έχει λάβει δεκάδες εκατ. ευρώ επιδοτήσεων από το Δημόσιο, ακόμα και από «υπό πτώχευση» φορείς, όπως τα ΕΛ.ΤΑ., με αποτέλεσμα να διατηρεί ανταγωνιστικό πλεονέκτημα έναντι των υπόλοιπων επιχειρηματιών του κλάδου των ναυπηγείων, επισημαίνει εκτενώς τον ρόλο του χώρου και τη νέα ενεργειακή εποχή. Οι βασικές του δηλώσεις-υποσχέσεις, χωρίς αντίκρισμα κατά πολλούς, επικεντρώνονται στη μετατροπή της Ελλάδας σε περιφερειακό ενεργειακό και τεχνολογικό κόμβο (hub), με τα Ναυπηγεία Ελευσίνας να διαδραματίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο. «Η Ελλάδα μπορεί να γίνει κόμβος της νέας ενεργειακής εποχής» τονίζει ο Πάνος Ξενοκώστας, ενώ παρουσιάζει το σχέδιο για τη μετατροπή των Ναυπηγείων Ελευσίνας σε κόμβο LNG, με πλήρη κάθετη υποδομή ναυπηγικής τεχνολογίας, logistics και αποθήκευσης ενέργειας. Προανήγγειλε ότι η ΟΝΕΧ θα ναυπηγήσει πλοία για την ακτοπλοΐα στα Ναυπηγεία Ελευσίνας, με στόχο την υπογραφή των σχετικών συμβάσεων μέσα στο 2026.
Αναφερόμενος στην αμερικανική στήριξη και τις επενδύσεις που προέρχονται από την DFC (Αμερικανική Αναπτυξιακή Τράπεζα), τονίζει ότι η Ελευσίνα είναι το πρώτο ναυπηγείο παγκοσμίως που έλαβε τέτοια στήριξη, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες επενδύσεις σε υποδομές LNG, logistics και ενεργειακή αποθήκευση.
Κινεζική… υπενθύμιση στις σχέσεις των δύο χωρών
Ο πρόεδρος του Οργανισμού Λιμένος Πειραιώς (ΟΛΠ Α.Ε.), Han Chao, μιλώντας σε εκδήλωση του Ελληνοκινεζικού Επιμελητηρίου, απέφυγε να κάνει ευθείες αναφορές στο θέμα της Ελευσίνας, ωστόσο υπογράμμισε την καθοριστική συμβολή του στη διαρκή ενίσχυση των ελληνοκινεζικών σχέσεων και της επιχειρηματικής συνεργασίας των δύο χωρών.
Ο Κινέζος πρόεδρος του ΟΛΠ επισήμανε ότι η COSCO SHIPPING και η ΟΛΠ Α.Ε. συνεχίζουν με συνέπεια και στρατηγική προσήλωση το έργο της αναβάθμισης του λιμένα Πειραιά, με στόχο την ανάδειξή του σε ένα πραγματικά παγκόσμιας κλάσης λιμάνι. Οπως τόνισε, η πορεία του Πειραιά προς το μέλλον βασίζεται στη σύζευξη ψηφιακού μετασχηματισμού, πράσινων επενδύσεων και εκσυγχρονισμένων υποδομών που θωρακίζουν τον ρόλο του ως δυναμικού και ανταγωνιστικού διεθνούς κόμβου.
Παράλληλα, τόνισε ότι η συνεργασία Ελλάδας – Κίνας δεν βασίζεται μόνο στις επιχειρηματικές συνέργειες, αλλά και στη σταθερή ενδυνάμωση των δεσμών μεταξύ των δύο λαών. Η επιτυχία αυτής της συνεργασίας αποτυπώνεται μέσα από απτά, αμοιβαία οφέλη και κοινές προοπτικές ανάπτυξης, που διαμορφώνουν ένα ισχυρό στρατηγικό υπόβαθρο για το μέλλον.
Διαφανείς διαδικασίες και θεσμικό διάλογο ζητά ο Δήμος Ελευσίνας
Ο Δήμος Ελευσίνας, από την άλλη, ζητά από την κυβέρνηση να αποσαφηνίσει τις προθέσεις της. «Πάγιο αίτημα του Δήμου Ελευσίνας, με σχετικές αποφάσεις δημοτικών συμβουλίων τις τελευταίες δεκαετίες, είναι η απομάκρυνση του εμπορικού λιμένα από τον οικιστικό ιστό και η απελευθέρωση του παραλιακού μετώπου της πόλης μας» επισημαίνει με ανακοίνωσή του ο Δήμος Ελευσίνας και προσθέτει ότι ο δήμος παραμένει σταθερά προσανατολισμένος στη συνεργασία, στον θεσμικό διάλογο και στη διασφάλιση ότι κάθε αναπτυξιακό βήμα θα προχωρά με διαφάνεια, σεβασμό προς την τοπική κοινωνία και με όρους βιώσιμης ανάπτυξης για τις επόμενες γενιές. Μεταξύ άλλων στην ανακοίνωση ο δήμος αναφέρει: «Παρά τις σχετικές ανακοινώσεις δεν έχει αποσαφηνιστεί η προοπτική του υφιστάμενου λιμένα στο παραλιακό μέτωπο της πόλης, ενώ των νομοθετικών παρεμβάσεων, που σύμφωνα με τις κυβερνητικές ανακοινώσεις προωθούνται για τη διεύρυνση των δραστηριοτήτων της εταιρίας, δεν έχει προηγηθεί ο απαραίτητος θεσμικός διάλογος με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την Κοινωνία. (…) Αναγνωρίζοντας τη σημασία και τη δυναμική τέτοιων εθνικών αναπτυξιακών πρωτοβουλιών, έχει ζητήσει εγκαίρως συνάντηση και ενημέρωση από τον αρμόδιο υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο. Η συνάντηση αυτή εκκρεμεί και παραμένει για εμάς κρίσιμη, καθώς αφορά το μέλλον της πόλης και των πολιτών της.
Το αίτημα του δήμου είναι σαφές και απολύτως θεσμικά τεκμηριωμένο.
Ουσιαστική, αναλυτική ενημέρωση και θεσμοθετημένος διάλογος με τους εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης πριν από οποιαδήποτε οριστική διαμόρφωση του αναπτυξιακού σχεδιασμού.
Η τοπική κοινωνία οφείλει και δικαιούται να γνωρίζει:
– Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις των νέων δραστηριοτήτων στην καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής.
– Ποιες πρόνοιες προβλέπονται για την προστασία του ήδη επιβαρυμένου περιβάλλοντος στην περιοχή μας.
– Ποια θα είναι τα ανταποδοτικά οφέλη για την περιοχή.
– Με ποιο τρόπο ο σχεδιασμός αυτός θα ενσωματώνει την τοπική διάσταση στη συνολική αναπτυξιακή πολιτική».
Κοινοβουλευτικές αιχμές για τις fast track διαδικασίες διευκόλυνσης της ONEX
Το θέμα των εργασιακών σχέσεων στο Ναυπηγείο Ελευσίνας, του Πάνου Ξενοκώστα, έφερε στη Βουλή με αναφορά της η βουλευτής Βοιωτίας του Κινήματος Δημοκρατίας Γιώτα Πούλου, ενώ την αναφορά συνυπογράφουν και οι άλλοι πέντε ανεξάρτητοι βουλευτές (Αλέξανδρος Χρήστος Αυλωνίτης, Κυριακή Μάλαμα, Θεοδώρα Τζάκρη, δρ Μιχαήλ Χουρδάκης, Ραλλία Χρηστίδου).
Στην αναφορά της η Γιώτα Πούλου αναφέρει ότι κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής στις 24/11/25, στο πλαίσιο της συζήτησης του νομοσχεδίου «Σύσταση και λειτουργία Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Ανταγωνισμού και λοιπές διατάξεις», διατυπώθηκαν από θεσμικούς εκπροσώπους των εργαζομένων σοβαρές, εξαιρετικά ανησυχητικές καταγγελίες για τις συνθήκες εργασίας και την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας στα Ναυπηγεία Ελευσίνας, τα οποία λειτουργούν υπό τον Ομιλο ONEX. Επισημαίνει, επίσης: «Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση με fast track διαδικασίες θεσπίζει ρυθμίσεις που διευκολύνουν την επέκταση του ομίλου σε μεγάλες επενδύσεις στα ναυπηγεία, με προνόμια και φοροαπαλλαγές, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις καταγγελίες για καταπάτηση στοιχειωδών εργασιακών δικαιωμάτων».
Αναλυτικότερα, στην αναφορά υπογραμμίζονται τα εξής: «Η Γενική Συνομοσπονδίας Εργατών Ελλάδας (ΓΣΕΕ) και το Συνδικάτο Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου Νομού Αττικής και Εργαζομένων Ναυπηγοεπισκευαστικής Βιομηχανίας Ελλάδος σκιαγράφησαν μία εικόνα εργασιακού μεσαίωνα:
✓ Μη καταβολή δώρων και επιδομάτων.
✓ Υπερωρίες και προσαυξήσεις.
✓ Αρνηση πληρωμής δεδουλευμένων (συνταξιούχοι).
✓ Παράνομες απολύσεις.
✓ Μη τήρηση της Συλλογικής Επιχειρησιακής Σύμβασης.
✓ Μαζικές παραιτήσεις».
Επισημαίνει επίσης: «Επί της ουσίας καταγγέλλεται ότι στις συνελεύσεις του σωματείου των εργαζομένων παρίσταται και παρεμβαίνει η διοίκηση της εταιρίας, γεγονός που εγείρει σοβαρά ζητήματα συμμόρφωσης με τη συνδικαλιστική νομοθεσία και τους κανόνες ελεύθερης και ανεμπόδιστης συνδικαλιστικής δράσης. Η δυστοπική αυτή εικόνα που σκιαγραφούν οι εργαζόμενοι των Ναυπηγείων της Ελευσίνας δεν έχει καμία σχέση με επιχείρηση που σέβεται το νομοθετικό πλαίσιο της χώρας, αλλά αποτελεί το πλέον αντιπροσωπευτικό δείγμα εργοδοτικής αυθαιρεσίας.
Από τις καταγγελίες των εργαζομένων ανακύπτουν σοβαρά ζητήματα που άπτονται της εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας, της λειτουργίας των μηχανισμών ελέγχου, της προστασίας της συνδικαλιστικής ελευθερίας και της ορθής διαχείρισης δημόσιων πόρων και κρατικών διευκολύνσεων.
Εάν η κυβέρνηση επιθυμεί πραγματικά καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας, όπως δηλώνει, θα πρέπει να κάνει υποχρεωτική την εφαρμογή της υπάρχουσας Συλλογικής Σύμβασης Ναυπηγοεπισκευαστικών Εργασιών και να διαφυλάξει την τήρηση των εργασιακών δικαιωμάτων».
Τα «καυτά» ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις
Η αναφορά καταλήγει με μια σειρά ερωτημάτων προς τους αρμόδιους υπουργούς:
«1. Στη σύμβαση εξυγίανσης-μεταβίβασης με αντισυμβαλλόμενο τον Ομιλο ONEX προβλέπονται όροι για την τήρηση της εργασιακής νομοθεσίας και την προστασία των εργαζομένων και ποιοι; Σε περίπτωση μη τήρησης των όρων προβλέπονται κυρώσεις;
2. Προτίθενται να παρέμβουν άμεσα ώστε να ελεγχθούν οι σοβαρές καταγγελίες και να αναζητηθούν ευθύνες για:
– μη καταβολή δώρων, επιδομάτων και υπερωριών,
– απλήρωτα δεδουλευμένα πρώην εργαζομένων που πλέον έχουν συνταξιοδοτηθεί,
– παράνομες απολύσεις,
– μη τήρηση της Συλλογικής Σύμβασης;
3. Προτίθενται να αρχίσει διάλογος με το Εργατικό Κέντρο της Ελευσίνας, το ισχυρό δευτεροβάθμιο όργανο της περιοχής, και με το Συνδικάτο Εργατοϋπαλλήλων Μετάλλου Νομού Αττικής και Εργαζομένων Ναυπηγοεπισκευαστικής Βιομηχανίας Ελλάδος ώστε να λυθούν τα προβλήματα;
4. Προτίθενται να διασφαλίσουν την αναδρομική καταβολή όλων των οφειλόμενων ποσών προς τους εργαζομένους και τους πρώην εργαζομένους και νυν συνταξιούχους;
5. Εχουν λάβει γνώση των καταγγελιών της ΓΣΕΕ για εργοδοτική παρέμβαση στο σωματείο; Εχει διερευνηθεί εάν τηρείται η συνδικαλιστική νομοθεσία;
6. Με ποιες ενέργειες θα διασφαλίσουν την πλήρη τήρηση της εργατικής νομοθεσίας από την εργοδοσία των Ναυπηγείων Ελευσίνας;»
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 5/12/2025)
