Στην κορυφή της παγκόσμιας ναυτιλίας παραμένει η Ελλάδα, καθώς ο ελληνόκτητος στόλος είναι ο μεγαλύτερος διεθνώς, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της UNCTAD. Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Κίνα και στην τρίτη η Ιαπωνία, με τις τρεις χώρες να ελέγχουν συνολικά πάνω από το 40% της παγκόσμιας χωρητικότητας σε τόνους νεκρού βάρους.
Όσον αφορά τις σημαίες νηολόγησης, η Λιβερία κατέχει την πρώτη θέση, ακολουθεί ο Παναμάς και έπονται τα Νησιά Μάρσαλ, συγκεντρώνοντας σχεδόν το 50% της συνολικής χωρητικότητας. Η ελληνική σημαία κατατάσσεται στη δέκατη θέση.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΣΤΟΛΟΥ
Μέχρι την 1η Ιανουαρίου 2025, ο παγκόσμιος στόλος αριθμούσε 112.500 πλοία, με συνολική μεταφορική ικανότητα 2,44 δισ. τόνους νεκρού βάρους, παρουσιάζοντας αύξηση 3,4% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Παράλληλα, το 8% του στόλου που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία και το 53% του υπό ναυπήγηση στόλου τροφοδοτούνται με εναλλακτικά καύσιμα, στοιχείο που δείχνει τη σταδιακή μετάβαση προς μια πιο «πράσινη» ναυτιλία.
ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΜΕΤΑΒΟΛΕΣ
Η διεθνής ναυτιλιακή αγορά επηρεάζεται έντονα από εμπορικούς δασμούς, γεωπολιτικές εντάσεις και ανακατατάξεις στις θαλάσσιες διαδρομές. Οι ναύλοι παρέμειναν υψηλοί και ασταθείς την περίοδο 2024–2025, ενώ οι τιμές στη ναυτιλία εμπορευματοκιβωτίων προσέγγισαν τα επίπεδα της πανδημίας COVID-19, πριν παρουσιάσουν υποχώρηση. Η διέλευση από τη Διώρυγα του Σουέζ εξακολουθεί να βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα, περίπου 70% κάτω από το 2023, γεγονός που έχει οδηγήσει πολλά πλοία σε παράκαμψη μέσω Ακρωτηρίου Καλής Ελπίδας.
ΕΜΠΟΡΙΚΕΣ ΡΟΕΣ
Το 2024, οι θαλάσσιες μεταφορές αυξήθηκαν κατά 2,2% σε όγκο, αλλά λόγω των μεγαλύτερων αποστάσεων η αύξηση σε τόνο-μίλια ανήλθε σε 5,9%. Η μέση απόσταση ταξιδιού διαμορφώθηκε στα 5.245 μίλια, από 4.831 το 2018. Για το 2025, η UNCTAD προβλέπει οριακή αύξηση 0,5% στους όγκους, με τον τομέα των εμπορευματοκιβωτίων να συνεισφέρει κατά 1,4%.
ΛΙΜΑΝΙΑ ΚΑΙ ΥΠΟΔΟΜΕΣ
Η συμφόρηση στα λιμάνια συνεχίζει να αποτελεί πρόβλημα. Ο μέσος χρόνος αναμονής αυξήθηκε σε 6,4 ώρες τον Μάρτιο 2024 για τα λιμάνια ανεπτυγμένων οικονομιών, ενώ στις αναπτυσσόμενες ο χρόνος έφτασε τις 10,9 ώρες. Η κλιματική αλλαγή και οι απαιτήσεις της ενεργειακής μετάβασης καθιστούν αναγκαία την αναβάθμιση υποδομών και την προσαρμογή των λιμανιών.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Μεσοπρόθεσμα, για την περίοδο 2026–2030, η UNCTAD προβλέπει μέση ετήσια αύξηση 2% στις θαλάσσιες μεταφορές, με 2,3% για τον τομέα των εμπορευματοκιβωτίων. Η χρήση ψηφιακών εργαλείων διευκόλυνσης του εμπορίου, η βελτίωση της απόδοσης των λιμανιών και η ανανέωση του στόλου αναδεικνύονται ως κρίσιμοι παράγοντες για την ενίσχυση της αποδοτικότητας.
Ο ελληνόκτητος στόλος εξακολουθεί να αποτελεί τον κυρίαρχο παίκτη της παγκόσμιας ναυτιλίας, ενώ η ελληνική σημαία διατηρεί τη δέκατη θέση στη διεθνή κατάταξη. Η επόμενη μέρα της ναυτιλίας εξαρτάται από τη συμμόρφωση με τους περιβαλλοντικούς κανονισμούς, τις επενδύσεις σε τεχνολογία και την ενίσχυση των λιμενικών υποδομών, στοιχεία που θα καθορίσουν την ανταγωνιστικότητα του κλάδου στη νέα εποχή.
