Η Ελλάδα κατέχει πλέον ηγετική θέση στη διεθνή ναυτιλία όσον αφορά τη συμμετοχή των γυναικών στο ναυτικό επάγγελμα. Σύμφωνα με έρευνα που παρουσιάστηκε στη 3η Έκθεση του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (ΝΑΤ) στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, το ποσοστό των γυναικών ναυτικών στη χώρα έφθασε το 7,8% το 2024, όταν ο παγκόσμιος μέσος όρος παραμένει στο 1,2% και ο ευρωπαϊκός στο 2,4%.
ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Οι γυναίκες ναυτικοί ανέρχονται σε 2.048 άτομα, σχεδόν όλες ελληνικής καταγωγής. Η αύξηση σε σχέση με το 2023 αγγίζει το 11,4%, ενώ σε ορίζοντα πενταετίας η άνοδος φτάνει το 65,6%. Μόνο τον Αύγουστο του 2024, λόγω της αυξημένης ζήτησης σε ακτοπλοΐα και τουριστικές μεταφορές, οι γυναίκες που εργάζονταν στη θάλασσα ξεπέρασαν τις 1.400, σημειώνοντας διψήφιο ρυθμό αύξησης σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2023.
ΝΕΕΣ ΓΕΝΙΕΣ
Ανάλογη δυναμική καταγράφεται και στις Ακαδημίες Εμπορικού Ναυτικού. Το 2024 οι γυναίκες αντιστοιχούν στο 11,8% των σπουδαστών, ποσοστό αυξημένο κατά δύο μονάδες σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Από τους 1.523 νέους εισαχθέντες στις 12 ΑΕΝ της χώρας, οι 240 είναι γυναίκες, γεγονός που καταδεικνύει ότι το επάγγελμα αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη ελκυστικότητα για το γυναικείο φύλο.
ΔΙΕΘΝΕΣ ΠΛΑΙΣΙΟ
Παρά την πρόοδο στην Ελλάδα, σε διεθνές επίπεδο η συμμετοχή των γυναικών στη ναυτιλία παραμένει περιορισμένη. Έκθεση της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ) δείχνει ότι το ποσοστό τους στο συνολικό ναυτιλιακό εργατικό δυναμικό ανέρχεται μόλις στο 16%. Τα ποσοστά διαφοροποιούνται ανά δραστηριότητα: στην αλιεία φθάνουν το 11%, στην υδατοκαλλιέργεια το 23% και στην επεξεργασία ψαριών το 44%, ενώ στις θαλάσσιες και παράκτιες μεταφορές περιορίζονται στο 12%.
ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ
Η ΔΟΕ επισημαίνει ότι οι γυναίκες ναυτικοί εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγονται η άνιση μεταχείριση σε μισθολογικά και εργασιακά θέματα, οι δύσκολες συνθήκες εν πλω, η δυσκολία συνδυασμού οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής και περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης. Τα ζητήματα αυτά καθιστούν αναγκαία την υιοθέτηση πολιτικών που θα διασφαλίζουν ισότητα και ασφάλεια.
ΔΕΙΚΤΗΣ ΕΥΤΥΧΙΑΣ
Η παγκόσμια έρευνα για τον Δείκτη Ευτυχίας των Ναυτικών το 2025 καταδεικνύει ότι οι άνδρες εξακολουθούν να αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα, με ποσοστό 83%, ενώ οι γυναίκες περιορίζονται στο 14%. Αν και το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο σε σχέση με προηγούμενες χρονιές, το χάσμα παραμένει έντονο, ιδίως ως προς την πρόσβαση σε ανώτερες θέσεις.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Η ενίσχυση της γυναικείας παρουσίας στη ναυτιλία αποτελεί στρατηγική επιλογή για το μέλλον του κλάδου. Η Ελλάδα, με τα υψηλά ποσοστά συμμετοχής που καταγράφει, δείχνει τον δρόμο. Το επόμενο βήμα αφορά την εφαρμογή πολιτικών για την ισότιμη ανέλιξη, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και την προσέλκυση νέων στελεχών, ώστε η δυναμική αυτή να έχει συνέχεια και να ενισχυθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.
