Η συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης επανέρχεται στο προσκήνιο με φόντο τη νέα αναβολή της παρουσίασης του Νόμου για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή (Industrial Accelerator Act – IAA). Η καθυστέρηση αυτή ενεργοποίησε παρεμβάσεις από την πλευρά της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, με τον Ευάγγελο Μυτιληναίο να ζητά σαφή κατεύθυνση και ταχύτερες αποφάσεις για την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της ΕΕ.
ΑΝΑΒΟΛΗ
Η παρουσίαση του IAA μετατέθηκε από τα τέλη Φεβρουαρίου στις αρχές Μαρτίου, εξέλιξη που προκάλεσε αντιδράσεις σε κλάδους που επηρεάζονται άμεσα από το ρυθμιστικό πλαίσιο. Ευρωπαϊκές εταιρίες μη σιδηρούχων μετάλλων εξέφρασαν δημόσια τη στήριξή τους προς τον αρμόδιο επίτροπο της ΕΕ, Στεφάν Σεζουρνέ, καθώς και προς την κατεύθυνση των κριτηρίων «παραγωγής στην Ευρώπη».
ΚΡΙΤΗΡΙΑ
Στόχος της Κομισιόν είναι η καθιέρωση ευρωπαϊκής προτίμησης τόσο στην προμήθεια όσο και στη χρηματοδότηση βιομηχανικών έργων, ώστε να ενισχυθεί η εγχώρια παραγωγική ικανότητα. Οι παραγωγοί μη σιδηρούχων μετάλλων εμφανίζονται ευθυγραμμισμένοι με αυτή την προσέγγιση, θεωρώντας ότι αποτελεί εργαλείο σταθερότητας σε ένα περιβάλλον αυξημένου ενεργειακού κόστους και εμπορικών πιέσεων.
ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ
Το πλαίσιο αυτό δεν μένει χωρίς αντιδράσεις. Εμπορικοί εταίροι εκτός ΕΕ εκφράζουν ανησυχίες ότι τα «made in Europe» κριτήρια μπορεί να περιορίσουν την πρόσβαση των προϊόντων τους σε ευρωπαϊκά προγράμματα και δημόσιες συμβάσεις. Παράλληλα, η συζήτηση δημιουργεί εσωτερικές ισορροπίες, καθώς και άλλοι βιομηχανικοί κλάδοι διεκδικούν αντίστοιχη μεταχείριση.
ΜΕΤΑΛΛΑ
Στην παρέμβασή του, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος τονίζει ότι τα μέταλλα και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες αποτελούν κρίσιμες αλυσίδες για την άμυνα, τις υποδομές και τη μεταποίηση. Όπως επισημαίνει, η αποχώρηση της παραγωγής από την Ευρώπη αυξάνει την εξάρτηση από τρίτες χώρες, με επιπτώσεις στην οικονομική ασφάλεια και τη στρατηγική κυριαρχία.
ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ
Κεντρικό αίτημα είναι η ρητή ένταξη των μετάλλων στους στρατηγικούς τομείς του IAA και η υιοθέτηση ευρωπαϊκής προτεραιότητας στη δημόσια χρηματοδότηση. Σύμφωνα με τη θέση που διατυπώνεται, η ενίσχυση της παραγωγικής δυναμικότητας εντός ΕΕ δεν συνιστά προστατευτισμό αλλά μέτρο διασφάλισης της οικονομικής ανθεκτικότητας.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Όπως μεταδίδει το Euractiv, ο ίδιος ο επίτροπος έχει αναγνωρίσει ότι οι κανόνες ευρωπαϊκής προτίμησης σηματοδοτούν ουσιαστική αλλαγή στην οικονομική προσέγγιση της Ένωσης και απαιτούν χρόνο για συναίνεση. Την ίδια στιγμή, φορείς όπως η Eurofer ζητούν ανάλογες ρυθμίσεις και για τον χάλυβα, διευρύνοντας το πεδίο της συζήτησης για το μέλλον της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Η δήλωση του Ευάγγελου Μυτιληναίου
Η Ευρώπη δεν μπορεί να μιλά για στρατηγική αυτονομία, ενώ επιτρέπει τη διάβρωση της βιομηχανικής της βάσης.
Τα μέταλλα και οι ενεργοβόρες βιομηχανίες δεν είναι προαιρετικοί τομείς -αποτελούν το θεμέλιο των αμυντικών δυνατοτήτων της Ευρώπης, των υποδομών της, της μεταποίησης και της τεχνολογικής της ηγεσίας. Εάν η παραγωγή εγκαταλείψει την Ευρώπη, καθίσταται εξαρτημένη από τρίτους για τα υλικά που τροφοδοτούν την οικονομία της και διασφαλίζουν την κυριαρχία της.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία μετάλλων αποτελεί ζωτικό στοιχείο των μελλοντικών μας σχεδίων για την απανθρακοποίηση, την ψηφιοποίηση και την υπεράσπιση των ελευθεριών μας. Ο Νόμος για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή (σ.σ. Industrial Accelerator Act) πρέπει να αναγνωρίσει τη στρατηγική αξία των μετάλλων που παράγονται στην Ευρώπη.
Υποστηρίζουμε σθεναρά τον επίτροπο Στεφάν Σεζουρνέ στις προσπάθειές του να ενισχύσει τη βιομηχανική ικανότητα της Ευρώπης μέσω ενός ισχυρού Νόμου για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή, ο οποίος πρέπει να έχει τα μέταλλα στον πυρήνα του.
Σε μια περίοδο κατά την οποία οι μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις στηρίζουν επιθετικά τις εγχώριες βιομηχανίες τους, η Ευρώπη οφείλει να είναι εξίσου σαφής ως προς τις προτεραιότητές της και να δράσει γρήγορα και αποφασιστικά -όχι να διστάζει επί εβδομάδες, μήνες ή χρόνια.
Το ενεργειακό κόστος παραμένει διαρθρωτικά υψηλότερο από ό,τι σε ανταγωνιστικές περιοχές. Οι εμπορικές πιέσεις αυξάνονται.
Το κανονιστικό και το κόστος άνθρακα αποθαρρύνουν τις επενδύσεις. Σε αυτό το περιβάλλον, η καθυστέρηση του Νόμου για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή στέλνει λανθασμένο μήνυμα προς τη βιομηχανία και τις αγορές.
Ο αποκλεισμός των μετάλλων από τους στρατηγικούς τομείς στέλνει ακόμη χειρότερο μήνυμα στους επενδυτές σχετικά με τις προθέσεις της Ευρώπης για τον συγκεκριμένο κλάδο.
Η αρχή θα πρέπει να είναι απλή: η ευρωπαϊκή δημόσια χρηματοδότηση πρέπει, εντός εύλογων ορίων, να δίνει προτεραιότητα στη δυναμικότητα παραγωγής μετάλλων που βρίσκεται στην Ευρώπη. Αυτό δεν είναι προστατευτισμός -είναι οικονομική ασφάλεια.
Η στρατηγική αυτονομία ξεκινά από την παραγωγή. Εάν χάσουμε τα μέταλλα και άλλες θεμελιώδεις βιομηχανίες, χάνουμε μόχλευση, ανθεκτικότητα και έλεγχο επί του ίδιου μας του μέλλοντος.
Η Ευρώπη πρέπει να αποφασίσει: θα παράγουμε μέταλλα στην Ευρώπη ή θα εξαρτόμαστε από άλλους για τη μελλοντική μας οικονομική ασφάλεια; Ο Νόμος για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή αποτελεί δοκιμασία αυτής της επιλογής.
