Η παγκόσμια επιχειρηματική σκηνή εισέρχεται το 2026 σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, όπου οι γεωπολιτικές εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τις αγορές, τις επενδύσεις και τη στρατηγική των οργανισμών. Σύμφωνα με την έκθεση «2026 Geostrategic Outlook» της EY, η γεωστρατηγική καθίσταται καθοριστικός παράγοντας για τη λειτουργία και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων διεθνώς.
Η μελέτη αποτυπώνει δέκα βασικές γεωπολιτικές εξελίξεις που αναμένεται να διαμορφώσουν το περιβάλλον του 2026, οργανωμένες γύρω από τρεις κύριους άξονες: τους νέους κανόνες του παιχνιδιού, τη γεωπολιτική των πόρων και τα βασικά πεδία διεθνούς αντιπαράθεσης.
ΚΡΑΤΟΣ
Ο ρόλος του κράτους στην οικονομία ενισχύεται περαιτέρω. Κρατικές επιχορηγήσεις, προστατευτικές εμπορικές πολιτικές και αυξημένες συμμετοχές του Δημοσίου σε στρατηγικούς τομείς επηρεάζουν άμεσα τις επιχειρηματικές αποφάσεις. Οι εταιρίες καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα πιο παρεμβατικό και λιγότερο προβλέψιμο ρυθμιστικό περιβάλλον.
ΕΜΠΟΡΙΟ
Το διεθνές εμπόριο παραμένει υπό πίεση, με τον ανταγωνισμό ΗΠΑ και Κίνας να διαμορφώνει τις εξελίξεις. Δασμοί, έλεγχοι στις εξαγωγές και περιορισμοί σε κρίσιμες τεχνολογίες επηρεάζουν τις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, αυξάνοντας το κόστος και τον επιχειρηματικό κίνδυνο.
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Η τεχνητή νοημοσύνη και η κυβερνοασφάλεια εξελίσσονται σε βασικά πεδία γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Η αύξηση των κυβερνοεπιθέσεων, σε συνδυασμό με τον τεχνολογικό ανταγωνισμό κρατών, οδηγεί σε πολιτικές ψηφιακής κυριαρχίας που επηρεάζουν άμεσα επιχειρήσεις τεχνολογίας, δεδομένων και υποδομών.
ΥΔΑΤΑ
Η λειψυδρία αναδεικνύεται σε κρίσιμο γεωπολιτικό ζήτημα, καθώς ήδη επηρεάζει μεγάλο μέρος του παγκόσμιου πληθυσμού. Οι αυξημένες ανάγκες σε νερό για data centers και την παραγωγή ημιαγωγών αναμένεται να προκαλέσουν νέες εντάσεις και ανακατανομή υδατικών πόρων μεταξύ κρατών.
ΣΠΑΝΙΕΣ ΓΑΙΕΣ
Οι σπάνιες γαίες βρίσκονται στο επίκεντρο διεθνούς ανταγωνισμού, λόγω της σημασίας τους για ψηφιακές τεχνολογίες, μπαταρίες υψηλής χωρητικότητας και αμυντικά συστήματα. Το 2026 αναμένονται νέες στρατηγικές παραγωγής και εμπορίου, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από περιορισμένους προμηθευτές.
ΧΡΕΟΣ
Το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα παραμένει επιβαρυμένο από υψηλά επίπεδα δανεισμού. Το αυξημένο κόστος εξυπηρέτησης του χρέους καθιστά τα κράτη πιο ευάλωτα στις μεταβολές των επιτοκίων, επηρεάζοντας τη δημοσιονομική σταθερότητα και τη ροή κεφαλαίων.
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Η πολιτική μεταβλητότητα χαρακτηρίζει το 2026 στη Βόρεια Αμερική. Καναδάς και Μεξικό επαναπροσδιορίζουν τις σχέσεις τους με τις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζουν εσωτερικές οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις.
ΑΣΙΑ-ΕΙΡΗΝΙΚΟΣ
Η περιοχή παραμένει το βασικό πεδίο γεωπολιτικού ανταγωνισμού. Οι κυβερνήσεις δίνουν έμφαση στην οικονομική ασφάλεια, επιδιώκοντας ισορροπία μεταξύ ανάπτυξης και εθνικής ασφάλειας.
ΕΥΡΩΠΗ
Η Ευρώπη βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Ζητήματα ασφάλειας, ανταγωνιστικότητας και σχέσεων με τις ΗΠΑ επηρεάζουν τις στρατηγικές επιλογές, σε ένα περιβάλλον έντονων εξωτερικών πιέσεων και εσωτερικών πολιτικών αντιπαραθέσεων.
ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ
Το 2026 αναμένεται να αποτελέσει έτος ανασύνταξης για τη Μέση Ανατολή. Συγκρούσεις, διπλωματικές πρωτοβουλίες και οικονομικές ανακατατάξεις δημιουργούν ταυτόχρονα κινδύνους και επενδυτικές ευκαιρίες.
Η έκθεση της EY καταλήγει ότι η ενσωμάτωση της γεωστρατηγικής στη στρατηγική των επιχειρήσεων αποτελεί πλέον αναγκαία προϋπόθεση για ανθεκτικότητα και βιώσιμη ανάπτυξη στο περιβάλλον του 2026.
Ο Γιώργος Παπαδημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥ Ελλάδος, δήλωσε: «Ο κόσμος εισέρχεται, το 2026, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, υπό την επήρεια μιας σειράς από ανατρεπτικές, διαρκώς επιταχυνόμενες και αλληλένδετες δυνάμεις. Τα δέκα πεδία παγκόσμιων συγκρούσεων που αναλύει η έκθεση, αναδεικνύουν με σαφή τρόπο το μέγεθος των προκλήσεων που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι οργανισμοί το 2026. Η γεωστρατηγική ανάλυση οφείλει πλέον να βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής των επιχειρήσεων, για να μπορέσουν να γίνουν πιο ανθεκτικές στους αναδυόμενους κινδύνους, αλλά και να μπορέσουν να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες για τη δημιουργία αξίας».
Τρεις προτάσεις στρατηγικής για τους οργανισμούς
Για να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν σε αυτό το τοπίο μεγάλων αλλαγών, οι οργανισμοί οφείλουν να αναλάβουν πρωτοβουλίες για να μετριάσουν τους κινδύνους, αλλά και να αξιοποιήσουν τις ευκαιρίες που διαμορφώνονται. Η έκθεση της EY συστήνει στις επιχειρήσεις να εστιάσουν στις ακόλουθες τρεις προτεραιότητες:
Οικοδόμηση ανθεκτικότητας και προετοιμασία για το απροσδόκητο
Η ενίσχυση της ανθεκτικότητας προϋποθέτει τη μετάβαση από τις παραδοσιακές πρακτικές μετριασμού των επιπτώσεων, σε μια πιο στρατηγική, προληπτική προσέγγιση, που ενσωματώνει σχεδιασμό σεναρίων, αξιολόγηση κινδύνων, πλαίσια ανοχής στο ρίσκο και στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου.
Εμπλοκή περισσότερων διευθύνσεων στη διαχείριση γεωστρατηγικών θεμάτων
Η διαχείριση των γεωστρατηγικών θεμάτων, απαιτεί διατμηματική συνεργασία εντός του οργανισμού, από την οικονομική διεύθυνση, έως τη νομική υποστήριξη, και το IT. Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα του ρυθμιστικού πλαισίου, ιδίως σε θέματα δεδομένων και ΑΙ, καθιστά αναγκαία την κεντρική εποπτεία και τον καλύτερο συντονισμό των ομάδων.
Προσαρμογή παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων και στρατηγικής
Η υιοθέτηση μιας εταιρικής στρατηγικής που είναι εναρμονισμένη με τη γεωπολιτική, μπορεί να βοηθήσει τα στελέχη να λαμβάνουν συνεπείς αποφάσεις σχετικά με το πού να επενδύσουν και να αποεπενδύσουν, και πώς να διαμορφώσουν τις δραστηριότητες και τις συνεργασίες.
