Η ελληνική βιομηχανία εκπέμπει εκ νέου σήμα κινδύνου προς την κυβέρνηση, μετά την εμπλοκή που καταγράφεται στις Βρυξέλλες γύρω από την εφαρμογή του λεγόμενου «ιταλικού μοντέλου» για το ενεργειακό κόστος. Εκπρόσωποι των ενεργοβόρων επιχειρήσεων προειδοποιούν ότι η καθυστέρηση λήψης αποφάσεων και η αβεβαιότητα ως προς το ευρωπαϊκό πλαίσιο ενδέχεται να οδηγήσουν σε περαιτέρω επιδείνωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής βιομηχανίας.
ΠΙΕΣΕΙΣ
Η προσπάθεια συγκράτησης του ενεργειακού κόστους έχει ουσιαστικά «παγώσει», την ώρα που άλλες χώρες της Νότιας και Κεντρικής Ευρώπης κινούνται ταχύτερα και αξιοποιούν διαθέσιμα εργαλεία κρατικών ενισχύσεων. Το αποτέλεσμα, όπως επισημαίνεται, είναι η διεύρυνση του χάσματος μεταξύ ελληνικών επιχειρήσεων και των βασικών ανταγωνιστών τους, σε ένα περιβάλλον όπου το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει καθοριστικός παράγοντας βιωσιμότητας.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ
Τον προβληματισμό αυτόν εξέφρασε δημόσια ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνης Κοντολέων, μιλώντας στο κανάλι της Ναυτεμπορικής. Άσκησε κριτική στους χειρισμούς του ΥΠΕΝ, υπενθυμίζοντας παράλληλα δεσμεύσεις της κυβέρνησης για ουσιαστική στήριξη της βιομηχανίας. Αντίστοιχοι προβληματισμοί καταγράφονται, σύμφωνα με πληροφορίες, και σε επίπεδο ΣΕΒ.
«Το νέο κοινοτικό πλαίσιο έχει ένα πρόβλημα. Συμψηφίζει την ανώτατη τιμή των 50 €/ MWh, με τα έσοδα από την αντιστάθμιση, άρα το τελικό όφελος θα είναι μικρότερο των προσδοκιών στη περίπτωση της Ελλάδας», ανέφερε ο κ. Κοντολέων.
ΣΥΓΚΡΙΣΕΙΣ
Η Ιταλία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς εξασφάλισε έγκαιρα την έγκριση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την εφαρμογή ειδικού μηχανισμού στήριξης, πριν τεθεί σε ισχύ το νέο κοινοτικό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων, γνωστό ως CISAF. Το μοντέλο αυτό προβλέπει, υπό όρους, ανώτατη σταθερή τιμή ηλεκτρικής ενέργειας στα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τη βιομηχανία και εφαρμόζεται από τις αρχές του έτους.
Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε τελικές τιμές της τάξης των 62,5 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τις ιταλικές βιομηχανίες, όταν αντίστοιχα μεγέθη στην Ελλάδα υπερβαίνουν συχνά τα 100 ευρώ. Αντίστοιχα χαμηλά κόστη καταγράφονται σε χώρες όπως η Γερμανία και η Βουλγαρία, που επίσης εντάχθηκαν έγκαιρα στο νέο πλαίσιο.
ΠΛΑΙΣΙΟ
Οι Βρυξέλλες έχουν καταστήσει σαφές ότι, μετά τη θεσμοθέτηση ενιαίων κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις, δεν υπάρχει περιθώριο για μονομερείς παρεκκλίσεις. Από την πλευρά της, η ελληνική βιομηχανία υποστηρίζει ότι το «ιταλικό μοντέλο» δεν συνιστά κρατική ενίσχυση και θα μπορούσε να εφαρμοστεί ανεξαρτήτως του CISAF. Ωστόσο, το ΥΠΕΝ φέρεται να διαφωνεί, επικαλούμενο σχετικές προειδοποιήσεις της Κομισιόν για ενδεχόμενες νομικές συνέπειες.
ΑΝΤΙΣΤΑΘΜΙΣΗ
Ένα ακόμη σημείο τριβής αφορά την αντιστάθμιση του κόστους εκπομπών CO₂. Όπως επισημαίνει η ΕΒΙΚΕΝ, η ένταξη στο νέο πλαίσιο συνεπάγεται συμψηφισμό της ανώτατης τιμής με τα έσοδα από την αντιστάθμιση, γεγονός που περιορίζει το τελικό όφελος για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Παράλληλα, οι νέες κατευθυντήριες γραμμές της Κομισιόν, που αποτυπώνουν σημαντική μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος της Ελλάδας, οδηγούν σε σταδιακή συρρίκνωση των διαθέσιμων πόρων, με εκτιμώμενες απώλειες άνω των 50 εκατ. ευρώ ετησίως έως το 2030.
«Υπήρξε ολιγωρία από το ΥΠΕΝ. Δεν είναι δυνατόν η ΕΕ να μας βγάζει κόκκινη κάρτα σε όλα. Κάτι πάει στραβά. Τα μηνύματα υπήρχαν, ωστόσο μόνο τρεις μόνο χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, είδαν τόσο μεγάλη μείωση στο ανθρακικό τους αποτύπωμα. Ούτε εξηγείται πώς η Βουλγαρία και η Ρουμανία, δύο συνδεδεμένες με εμάς αγορές, να καταφέρνουν να διατηρούν πολύ υψηλότερους συντελεστές εκπομπών, της τάξης των 0,91 και 0,96 tCO₂/MWh αντίστοιχα», ανέφερε ο Πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Στο ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον προστίθενται και οι αυξημένες χρεώσεις χρήσης συστήματος από τον Φεβρουάριο, εντείνοντας τις πιέσεις στη μέση και υψηλή τάση. Υπό αυτές τις συνθήκες, η βιομηχανία αναμένει άμεσα ένα σαφές και ρεαλιστικό πλέγμα μέτρων, ακόμη και αν αυτό αποκλίνει από τον αρχικό σχεδιασμό. Μετά το αρνητικό σήμα από τις Βρυξέλλες, θεωρείται βέβαιο ότι οι πιέσεις προς την κυβέρνηση θα ενταθούν, με στόχο την αποκατάσταση ίσων όρων ανταγωνισμού στο ευρωπαϊκό ενεργειακό τοπίο.
