Του ΜΙΧΑΛΗ ΚΟΣΜΕΤΑΤΟΥ
Οι μεγάλες συμφωνίες εξαγορών άρχισαν για την ελληνική αγορά από τους πρώτους μήνες του 2025 από τους κλάδους της υγείας, των ασφαλίσεων, των τροφίμων και έφτασαν στο σημείο να επεκταθούν, σε ένα «γεμάτο» δεκάμηνο, σε αρκετούς άλλους: χρηματοπιστωτικό, αμυντική βιομηχανία, τυχερά παίγνια, με ανοικτή μάλιστα και την υπόθεση του Χρηματιστηρίου Αθηνών.
Τομείς οι οποίοι «διαδέχθηκαν» αυτούς της ενέργειας, ουσιαστικά και της τεχνολογίας (πληροφορική), όπου σημειώθηκε πέρσι σερί από «χρυσά» deals, με τη ναυτιλία να αποτελεί πάντα ένα ξεχωριστό κεφάλαιο.
Όλα δείχνουν ότι και η τρέχουσα χρονιά οδηγεί σε… διψήφιο αριθμό δισεκατομμυρίων πάλι, ως προς την αθροιστική αξία των συγκεκριμένων συναλλαγών. Και μάλιστα κανείς δεν μπορεί να προβλέψει σε ποιο ύψος θα διαμορφωθεί τελικά, καθώς εκκρεμούν διάφορες υποθέσεις, ενώ κατά κανόνα πάντα εμφανίζονται και ορισμένες άλλες που θεωρούνται «αχαρτογράφητες» ακόμα και από την ίδια την αγορά.
Θα πρέπει να σημειωθεί, ωστόσο, ότι κάποιες άλλες συμφωνίες δεν έφτασαν στην ολοκλήρωσή τους, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη ματαίωση της εξαγοράς του χαρτοφυλακίου ακινήτων, των περίπου 600 εκατ. ευρώ, της Prodea Investments ΑΕΕΑΠ από τον Ομιλο Aktor για λόγους που αναλύθηκαν…
Επιπλέον, το 2025 η αραβική Masdar έκανε δικό της και το υπόλοιπο 30% της Τέρνα Ενεργειακή (Νοέμβριο του 2024 είχε πάρει το 70% από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ), σε μία συμφωνία που αποτίμησε την εταιρία στα 3,2 δισ. ευρώ.
Αυτή είναι η μία όψη του νομίσματος. Η άλλη; Η εικόνα της ευμάρειας και της ανάπτυξης δεν αφορά φυσικά τους πάντες, αφού πολλές χιλιάδες μικρομεσαίες ελληνικές επιχειρήσεις «γονατίζουν» από τα υπέρογκα κόστη, λειτουργικά, ενεργειακά κ.ά., με την κατανάλωση εν τέλει να πλήττεται σε όλα τα μέτωπα λόγω της πρωτοφανούς ακρίβειας…
Θεωρητικά, αν προστεθεί το γεγονός ότι με την πρόταση που υπέβαλε πολύ πρόσφατα η Allwyn για τη συγχώνευσή της με τον ΟΠΑΠ (CEO Γιαν Κάρας), δημιουργείται ένας «υπερ-όμιλος», με κεφαλαιοποίηση 16 δισ. ευρώ, η συνολική αποτίμηση των συμφωνιών του 2025 «ξεφεύγει» από κάθε πρόβλεψη.
Μέσω του deal-μαμούθ «γεννιέται» η δεύτερη μεγαλύτερη εισηγμένη εταιρία στον κλάδο των τυχερών παιγνίων παγκοσμίως, αλλά τα νέα δεν σταματούν εκεί.
Από την πλευρά της, η Intralot ανακοίνωσε μέσα στον Οκτώβριο την ολοκλήρωση της εξαγοράς της Bally’s International Interactive, η οποία αποτιμάται σε 2,7 δισ. ευρώ, συναλλαγή που δημιουργεί μία παγκόσμια εταιρία τεχνολογίας και υπηρεσιών τυχερών παιχνιδιών…
Στο θέμα της ΕΧΑΕ, η περίοδος αποδοχής για την πρόταση που κατέθεσε η Euronext, με βάση μια αποτίμηση 399 εκατ. ευρώ, λήγει στα μέσα του επόμενου μήνα.
ΣΕΡΙ ΣΕ ΥΓΕΙΑ – ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ – ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Το 2025 «μπήκε με το δεξί» στην υγεία, όταν έγινε γνωστό τον Ιανουάριο ότι το αμερικανικών συμφερόντων fund CVC (Αλεξ Φωτακίδης) πουλά το 55% της συμμετοχής του στον όμιλο υπηρεσιών υγείας HHG (Hellenic Healthcare Group), συν άλλο ένα 5%, από τον CEO Δ. Σπυρίδη, προς την αραβικών συμφερόντων PureHealth, από το Αμπού Ντάμπι, με τίμημα 1,38 δισ. ευρώ.
Στον ασφαλιστικό κλάδο, μετά το «πράσινο φως» για την εξαγορά του 90% της Εθνικής Ασφαλιστικής από την Τράπεζα Πειραιώς, με πωλητή -για άλλη μια φορά- το CVC, με αποτίμηση 600 εκατ. ευρώ, προστέθηκε το mega deal των 813 εκατ. ευρώ για την εξαγορά του 80% της Eurolife Life από τη Eurobank, με πωλητή τη Fairfax, του Καναδού κροίσου Πρεμ Γουάτσα.
Ενδιάμεσα μεσολάβησε η απόκτηση της Ευρώπη Ασφαλιστική από την Ευρώπη Holdings (Σωκράτης Κόκκαλης) σε δύο φάσεις (30 εκατ. ευρώ το 65% και 16,55 εκατ. ευρώ το 35%) και ακολούθησαν αυτές των ΝΑΚ Insurance Brokers A.Ε. αντί 32,07 εκατ. ευρώ και ΑΜΥΝΑ – Μεσίτες Ασφαλίσεων ΙΚΕ με 5 εκατ. ευρώ.
Στην εξαγορά της Ευρωκλινικής από την Akkadia Holdings προχώρησε η Generali Hellas.
Καταγράφηκε, επίσης, η εξαγορά της Mega Brokers, της οικογένειας Χατζηθεοδοσίου, της μεγαλύτερης εταιρίας ασφαλιστικής διαμεσολάβησης στην Ελλάδα, από τον Ομιλο Unilink, που ανήκει στη διεθνή fintech ηγέτιδα εταιρία Acrisure.
Στον τραπεζικό τομέα ξεχωρίζουν η συμφωνία Alpha Bank – UniCredit για την πώληση του 9,75% των μετοχών της ελληνικής τράπεζας, που κατείχε η Reggeborgh, αντί 615 εκατ., στον ιταλικό τραπεζικό κολοσσό, ο οποίος διέθετε ήδη ποσοστό 9,4%, ανέβηκε στο 26,04% και έχει αιτηθεί έγκριση για αύξηση έως το 29,9%, όπως βεβαίως και η υπόθεση εξαγοράς εκ μέρους της Credia Bank (CEO Ελένη Βρεττού) του 70% της HSBC Μάλτας, αντί 200 εκατ. ευρώ, διπλασιάζοντας την αξία της.
ΤΑ «ΒΑΡΙΑ» ΟΝΟΜΑΤΑ
Στις μεγάλες κινήσεις της χρονιάς συμπεριλαμβάνονται οι εξαγορές της ΤΗΕΟΝ International (Κρίστιαν Χατζημηνάς) στην αμυντική αμυντική βιομηχανία, ενός παγκόσμιου leader στα ηλεκτροοπτικά συστήματα, με τελευταία χρονικά την εξαγορά ποσοστού 9,8% της γαλλικής Exosens SA έναντι τιμήματος ύψους 268,7 εκατ. ευρώ και νωρίτερα, αρχές Αυγούστου, της Kappa Optronics στη Γερμανία αντί 75 εκατ. ευρώ και προηγήθηκε το 10% της Andres Industries.
Στα «βαριά» ονόματα περιλαμβάνονται ο Ομιλος Aktor (Αλέξανδρος Εξάρχου), που εξαγόρασε το 55% πέντε εταιριών της Oceanic, το 51% της SUN FORCE ONE (με 42 φωτοβολταϊκά) και την ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις από τον Ομιλο ΕΛΛΑΚΤΩΡ, με αξία επιχείρησης (Enterprise Value) 367 εκατ. ευρώ, η Metlen () για το 75% της Most Energy JSC στον τομέα της εμπορίας ενέργειας, με έδρα τη Σόφια της Βουλγαρίας, και η Sunlight, του Ομίλου Olympia (ιδρυτής Πάνος Γερμανός), που επέκτεινε τις δραστηριότητές της στις μπαταρίες ναυτιλίας, με την εξαγορά του 51% της Lehmann Marine, με έδρα το Seevetal-Hittfeld της Γερμανίας, χωρίς αναφορά σε χρηματικά ποσά.
Η θέση υπέρ εξαγορών – συγχωνεύσεων και ο κίνδυνος απώλειας δυνάμεων…
Όσο πλησιάζει το τέλος της χρονιάς, μεγαλώνει το ενδιαφέρον για το αν θα υπάρξουν νέες «ηχηρές» ανακοινώσεις στην ελληνική αγορά, ικανές να ανεβάσουν και άλλο τον πήχη των φετινών επιχειρηματικών συμφωνιών.
Παράλληλα, δεν είναι μακριά η ώρα της αποτίμησης των συναλλαγών του 2025 από αναγνωρισμένους οίκους που θα δείξει ποια ήταν η πορεία σε απόλυτους αριθμούς για να προκύψουν συγκρίσεις με τις επιδόσεις προηγούμενων ετών.
Η «DEAL news», σε αντίστοιχο ρεπορτάζ και το 2024, είχε αποτυπώσει με ακρίβεια στοιχεία τα οποία είχαν επιβεβαιωθεί στη συνέχεια…
Σήμερα γίνεται ο… προτελευταίος απολογισμός του 2025, με την προσέγγιση να αφορά, ενδεικτικά, τα μεγαλύτερα από τα μέχρι στιγμής deals της χρονιάς, καθώς έχουν καταγραφεί και δεκάδες άλλα μικρότερου μεγέθους.
Άνθρωποι της αγοράς, στελέχη και εκπρόσωποι κορυφαίων φορέων του ελληνικού επιχειρείν έχουν ταχθεί ανοιχτά υπέρ της αύξησης του αριθμού των εξαγορών και των συγχωνεύσεων, προκειμένου να δημιουργηθούν ισχυρότερα σχήματα, ικανά να πρωταγωνιστήσουν στους κλάδους τους και να φέρουν πρόσθετη αξία στην οικονομία.
Την άνοιξη μάλιστα, σε συνέντευξη Τύπου του ΣΕΒ, ο πρόεδρος του συνδέσμου Σπύρος Θεοδωρόπουλος είχε αναφέρει, ανάμεσα σε πολλά άλλα, ότι είναι αναγκαίο «να βοηθήσουμε να μεγαλώσουν οι ΜμΕ, είτε με οργανική ανάπτυξη είτε με συγχωνεύσεις», με δεδομένο ότι οι μεσαίες επιχειρήσεις δέχονται την πιο πολλή πίεση και δεν διαθέτουν την ευελιξία των μεγάλων, όπως προέκυψε από την έρευνα «Σφυγμός του επιχειρείν», που είχε παραγγείλει ο ΣΕΒ στην MRB Hellas.
Αλλες πληροφορίες φέρουν πρόσωπο με κεντρικό ρόλο στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα να επιχειρηματολογεί υπέρ ανάλογων συγχωνεύσεων εγχώριων ομίλων ή εξαγορών τους με ή από διεθνείς «παίκτες». Κάτι, που κατ’ άλλους, οδηγεί στην απώλεια ελληνικών παραγωγικών δυνάμεων…
Οι εξελίξεις στο real estate και τα άλλα μέτωπα
Το τουριστικό real estate πάντα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια στην πρώτη γραμμή των εξελίξεων, με την εξαγορά του 100% (67%+33%) του Αστέρα Βουλιαγμένης από τον εφοπλιστή Γιώργο Προκοπίου να υπολογίζεται κοντά στο 1 δισ. ευρώ.
Ακόμα στο ενεργητικό του Δημήτρη Ανδριόπουλου και της Dimand περνά η ολοκλήρωση της εξαγοράς του ακινήτου της Reds στις Γούρνες Ηρακλείου Κρήτης από θυγατρική του ομίλου του, με τίμημα 40,1 εκατ. ευρώ, πέρα από τις εξελίξεις για το Κτήμα Καμπά, στην Αττική, με τις συνολικές μελλοντικές επενδύσεις στα δύο ακίνητα να εκτιμώνται στα 800 εκατ. ευρώ.
Στο retail, στα γεγονότα προστέθηκε η πώληση της αλυσίδας οικιακού εξοπλισμού (DIY) Praktiker από τη Fairfax στη ρουμανική Pavăl Holding, με τίμημα 120-130 εκατ. ευρώ.
Τις εξελίξεις συνόδευσε το δεύτερο σκέλος της επένδυσης της αμερικανικής Oak Hill Advisors στο κοινό εταιρικό σχήμα με την Ideal Holdings (Λάμπρος Παπακωνσταντίνου) για την απόκτηση επιπλέον μετοχικού μεριδίου 10% ή συνολικά 25%, αντί 102,5 εκατ. ευρώ, με στόχο νέες εξαγορές σε βιομηχανία, τρόφιμα, πληροφορική/κυβερνοασφάλεια…
Ανακοινώθηκε, επίσης, η εξαγορά του κορυφαίου Οργανισμού Επαγγελματικής Εκπαίδευσης της Βρετανίας, του City & Guilds London Institute, από την PeopleCert (του Βύρωνα Νικολαΐδη, διεθνή οργανισμό πιστοποίησης), αντί 180 εκατ. ευρώ.
Το «κρεσέντο» σε τρόφιμα και σούπερ μάρκετ
Σερί εξαγορών στα τρόφιμα ανεβάζει τον σχετικό «τζίρο» σε ένα ύψος αρκετών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ. Εν αναμονή των εξελίξεων για την απόκτηση της αλυσίδας ΑΝΕΔΗΚ Κρητικός από τον Μασούτη (120-140 εκατ. ευρώ), σε αντίστοιχες κινήσεις μικρότερου μεγέθους προχώρησαν στην αγορά των σούπερ μάρκετ πολύ πρόσφατα η ΑΒ Βασιλόπουλος και Πέντε Α.Ε.-Γαλαξίας, με την προσάρτηση στους ομίλους τους των ομοειδών επιχειρήσεων Πτολεμαΐς και Βασ. Παπαγεωργίου (Γιάννενα), αντίστοιχα, με πέντε και έξι καταστήματα.
Προηγήθηκε το deal της Retail & More, θυγατρική του Ομίλου AVE, για το 40% της αλυσίδας σούπερ μάρκετ Bazaar.
Οι εξαγορές των Μπάρμπα Στάθης (Ideal Holdings από CVC με 130 εκατ. ευρώ), Δωδώνη (Ελληνικά Γαλακτοκομεία από CVC με 205 εκατ. ευρώ), ΝIKAS (από IFANTIS από Bespoke αντί 65 εκατ. ευρώ) ξεχωρίζουν, επίσης, μέσα από μια πολύ μεγαλύτερη σειρά συμφωνιών στον κλάδο φέτος.
Αντίστροφα, η Bespoke «απάντησε» προ ημερών με το deal για την απόκτηση του 70% της 3P Salads από τη θυγατρική της, Αμβροσία.
Σε εκκρεμότητα παραμένει η εξαγορά-διάσωση της καταχρεωμένης (με οφειλές άνω του μισού δισ. ευρώ) εταιρίας ιχθυοκαλλιεργειών Avramar, με προτιμητέο επενδυτή την αραβική Aqua Bridge και πρόταση-σφήνα περίπου 100 εκατ. ευρώ από την καναδική Cooke Inc.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 2025)
