Μία συγκρατημένα θετική εικόνα για το επιχειρηματικό περιβάλλον των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτυπώνει η φθινοπωρινή έκδοση του 2025 για το «Βαρόμετρο των ΜμΕ της Ε.Ε.» που δημοσίευσε η SMEunited.
Σύμφωνα με το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Πειραιώς (ΕΒΕΠ), αν και οι δείκτες παρουσιάζουν βελτίωση, η ανάκαμψη παραμένει εύθραυστη και οι προοπτικές για το 2026 παραμένουν επιφυλακτικές.
ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΚΟ ΚΛΙΜΑ
Ο Δείκτης Επιχειρηματικού Κλίματος διαμορφώθηκε στις 74,1 μονάδες, καταγράφοντας την υψηλότερη επίδοση από το 2022 και ξεπερνώντας το όριο των 70 μονάδων. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται κυρίως με τη σταθεροποίηση των τιμών ενέργειας, τη μείωση του πληθωρισμού και την πτώση των επιτοκίων, στοιχεία που βελτιώνουν τη ρευστότητα και τις προσδοκίες των επιχειρήσεων.
Ωστόσο, το ΕΒΕΠ επισημαίνει ότι οι ΜμΕ του Νότου παραμένουν πιο ευάλωτες σε σχέση με εκείνες της Βόρειας Ευρώπης, λόγω διαφορών στην πρόσβαση σε χρηματοδότηση και στο κόστος ενέργειας.
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΕΣ ΔΙΑΦΟΡΕΣ
Οι επιχειρήσεις της Βόρειας Ευρώπης επωφελούνται ταχύτερα από τη σταθεροποίηση του παγκόσμιου εμπορίου και τη φθηνότερη χρηματοδότηση, ενώ στον Νότο οι υπηρεσίες και ο τουρισμός συνεχίζουν να αποτελούν βασικούς πυλώνες ανάπτυξης, με τη στήριξη του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). Παρά τη θετική δυναμική, η αβεβαιότητα για τη συνέχεια παραμένει, καθώς η ανάκαμψη χαρακτηρίζεται περισσότερο «εύθραυστη» παρά σταθερή.
ΤΟΜΕΙΣ ΚΑΙ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ
Οι δείκτες απασχόλησης και κύκλου εργασιών εμφανίζουν τάσεις ανάκαμψης, με τα ποσοστά κενών θέσεων εργασίας να υποχωρούν στο χαμηλότερο επίπεδο τετραετίας. Οι μεσαίες επιχειρήσεις πρωτοστατούν στη δημιουργία νέων θέσεων, έχοντας καλύτερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση και μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις πιέσεις κόστους. Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν προκλήσεις, κυρίως εξαιτίας των υψηλών λειτουργικών δαπανών και της περιορισμένης πρόσβασης σε επενδυτικά κεφάλαια.
Στη μεταποίηση παρατηρείται στασιμότητα, καθώς η μείωση του κόστους δεν έχει ακόμη μετατραπεί σε ανάκαμψη παραγωγής. Αντίθετα, ο κατασκευαστικός τομέας δείχνει σημάδια ανάκαμψης, ενισχυμένος από νέες επενδύσεις και ευνοϊκότερες συνθήκες δανεισμού. Οι υπηρεσίες, ωστόσο, συνεχίζουν να επηρεάζονται από την αύξηση των μισθολογικών δαπανών, οι οποίες αποτελούν πλέον τον βασικό παράγοντα πληθωριστικής πίεσης.
ΠΟΙΟΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
Η έννοια της «ποιοτικής εργασίας» εξακολουθεί να αποτελεί πεδίο διαλόγου στην Ε.Ε., χωρίς κοινό ορισμό ή ενιαία κριτήρια. Όπως αναφέρεται, η εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, οι ευέλικτες μορφές εργασίας και οι πολιτικές ισότητας των φύλων είναι βασικές προϋποθέσεις για τη διατήρηση και προσέλκυση ταλέντων. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, σύμφωνα με το ΕΒΕΠ, χρειάζονται προσαρμοσμένες λύσεις που λαμβάνουν υπόψη τις δικές τους επιχειρησιακές και οικονομικές ιδιαιτερότητες.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Το Επιμελητήριο υπογραμμίζει ότι η ευρωπαϊκή πολιτική πρέπει να συνεχίσει να δίνει έμφαση στη σταθεροποίηση του ενεργειακού και χρηματοδοτικού κόστους, καθώς και στη διαμόρφωση ενός προβλέψιμου επιχειρηματικού περιβάλλοντος που ενισχύει την καινοτομία και τις επενδύσεις. Η κατεύθυνση του νέου Σχεδίου Δράσης για τον Ευρωπαϊκό Πυλώνα Κοινωνικών Δικαιωμάτων (EPSR) θα πρέπει να προάγει μια χωρίς αποκλεισμούς και βιώσιμη ανάπτυξη.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ, Βασίλης Κορκίδης, επισημαίνει ότι οι προσδοκίες για το 2026 είναι μικτές, καθώς το οικονομικό κλίμα δείχνει σημάδια βελτίωσης αλλά η «ποιοτική εργασία» παραμένει ζητούμενο. Όπως σημείωσε, «οι αυξήσεις στα πραγματικά εισοδήματα ενίσχυσαν την κατανάλωση και τόνωσαν τη δραστηριότητα των ΜμΕ, ωστόσο οι αυξήσεις μισθών θα πρέπει να συνδέονται με την παραγωγικότητα, το κόστος και τον πληθωρισμό».
Καταλήγοντας, το ΕΒΕΠ επισημαίνει ότι η ποιοτική εργασία στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορεί να αποτελέσει το σημείο ισορροπίας ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική συνοχή, υπό την προϋπόθεση ότι θα υπάρξει σταθερό οικονομικό περιβάλλον και στοχευμένη πολιτική στήριξη.
