Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή έχει ωθήσει τις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου στο υψηλότερο επίπεδο από το 2023, επαναφέροντας τον φόβο μιας νέας ενεργειακής κρίσης στην Ευρώπη, τέσσερα χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
Η κρίση κλιμακώνεται καθώς η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει ουσιαστικά παραλύσει, ενώ οι ιρανικές επιθέσεις στο Κατάρ ανάγκασαν τον δεύτερο μεγαλύτερο προμηθευτή υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως να διακόψει την παραγωγή. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν αυξηθεί κατά 53% από την περασμένη Παρασκευή, σύμφωνα με τους Financial Times.
«Είναι ένα διπλό πλήγμα. Η Ευρώπη μόλις βγαίνει από μια βιομηχανική ενεργειακή κρίση και τώρα έχουμε την επόμενη», δήλωσε ο Henning Gloystein, ενεργειακός ειδικός της Eurasia Group.
Η ένταση στην αγορά αποτυπώνεται και στις μεταφορές LNG. Την Τετάρτη, ένα δεξαμενόπλοιο υγροποιημένου φυσικού αερίου που αρχικά κατευθυνόταν προς τη Γαλλία άλλαξε πορεία προς την Ασία, αντανακλώντας τον αυξανόμενο ανταγωνισμό των ασιατικών οικονομιών για την εξασφάλιση φορτίων.
Το πλοίο BW Brussels, φορτωμένο με LNG από τη Νιγηρία, πραγματοποίησε αναστροφή πορείας στον Ατλαντικό Ωκεανό και κατευθύνθηκε νότια προς το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης αγορών εμπορευμάτων Kpler.
Η αυξημένη πίεση στις προμήθειες έρχεται σε μια περίοδο όπου ένας ιδιαίτερα ψυχρός χειμώνας έχει μειώσει σημαντικά τα ευρωπαϊκά αποθέματα φυσικού αερίου.
«Τα αποθέματα δεν ήταν ποτέ τόσο χαμηλά σε αυτό το σημείο του έτους», σημείωσε ο Simeone Tagliapetra, ανώτερος ερευνητής στο think tank Bruegel. «Η αναπλήρωση των αποθηκών για τον επόμενο χειμώνα ξεκινά τώρα και αν γίνει σε αυτές τις τιμές, θα αποτελέσει τεράστιο βάρος για την Ευρώπη».
Σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, οι αποθήκες φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι γεμάτες λιγότερο από 30%, όταν ο μέσος όρος της τελευταίας πενταετίας για την ίδια περίοδο ανέρχεται περίπου στο 45%. Ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα καταγράφονται σε χώρες όπως η Ολλανδία, η Σουηδία, η Κροατία και η Λετονία.
Αξιωματούχος της ΕΕ δήλωσε ότι είναι εφικτό οι αποθήκες να γεμίσουν στο 90% πριν από τον επόμενο χειμώνα, ενώ μέχρι στιγμής τα κράτη μέλη δεν έχουν ζητήσει συντονισμένα μέτρα περιορισμού των τιμών.
Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Rob Jetten υποστήριξε ότι η χώρα δεν κινδυνεύει να ξεμείνει από φυσικό αέριο, ωστόσο προετοιμάζει μέτρα στήριξης, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. «Η βασική προτεραιότητα είναι να γεμίσουν τα αποθέματα φυσικού αερίου το συντομότερο δυνατό», ανέφερε.
Παρά τις πιέσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει διαφοροποιήσει σημαντικά τις πηγές εφοδιασμού μετά το 2022, μειώνοντας την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο και αυξάνοντας τις εισαγωγές από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νορβηγία.
