Η επιτάχυνση της τεχνολογικής ανάπτυξης, η εξάπλωση των κέντρων δεδομένων, η ηλεκτροκίνηση και οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αυξάνουν τη ζήτηση για μέταλλα και ορυκτές πρώτες ύλες σε διεθνές επίπεδο. Στην Ευρώπη, όπου η εξάρτηση από εισαγωγές παραμένει υψηλή, η Ελλάδα καταγράφει μια εξέλιξη με ιδιαίτερη σημασία: την προοπτική πλήρους κάλυψης των αναγκών της ΕΕ σε γάλλιο από ευρωπαϊκό έδαφος.
ΑΥΤΑΡΚΕΙΑ
Με την ολοκλήρωση της επένδυσης της METLEN στη Βοιωτία, η Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να καταστεί αυτάρκης στο γάλλιο, μέταλλο που χρησιμοποιείται σε ημιαγωγούς, φωτοβολταϊκά υψηλής απόδοσης και εφαρμογές ραδιοσυχνοτήτων.
Ο πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Συνδέσμου Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων, Κωνσταντίνος Γιαζιτζόγλου, επισημαίνει ότι πρόκειται για «μια πρώτη μικρή νίκη για την Ευρώπη σε μια κρίσιμη ορυκτή πρώτη ύλη», διευκρινίζοντας πως με την επένδυση αυτή «η ΕΕ γίνεται για πρώτη φορά αυτάρκης σε ένα από τα υλικά που περιλαμβάνονται στον κατάλογο των στρατηγικών πρώτων υλών».
Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι η παραγωγή εντός Ευρώπης δεν αρκεί από μόνη της. «Αν ένας τόνος γαλλίου που παράγεται στη Βοιωτία κοστίζει πολύ περισσότερο από έναν τόνο που εισάγεται από την Κίνα, κάποιος πρέπει να αποφασίσει πώς θα καλυφθεί αυτή η διαφορά κόστους», σημειώνει.
ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΑ
Σύμφωνα με τον κ. Γιαζιτζόγλου, τα τελευταία 30 χρόνια η ζήτηση ορυκτών πρώτων υλών στην Ευρώπη έχει διπλασιαστεί, ενώ η παραγωγή έχει μειωθεί σημαντικά. «Η Δύση βρήκε βολικό να προμηθεύεται φθηνές πρώτες ύλες από τρίτες χώρες, χωρίς να υπολογίζει την εξάρτηση που δημιουργείται», αναφέρει, προσθέτοντας ότι σήμερα η Ευρώπη καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες αυτής της επιλογής.
Κατά τον ίδιο, η υφιστάμενη ευρωπαϊκή πολιτική για τον περιορισμό της εξάρτησης από κινεζικές εξαγωγές «δεν έχει ακόμη αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα».
ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ
Σήμερα, από τις 34 κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες της ΕΕ, στην Ελλάδα παράγονται βωξίτης και αλουμίνα, κυρίως στη Βοιωτία. Εντός του 2026 αναμένεται επίσης η έναρξη παραγωγής χαλκού από την επένδυση της Ελληνικός Χρυσός στη Χαλκιδική.
Οι επενδύσεις για γάλλιο και χαλκό εντάσσονται σε ευρύτερο πρόγραμμα που υπερβαίνει τα 1,5 δισ. ευρώ, ενώ την τελευταία δεκαετία έχουν πραγματοποιηθεί επιπλέον επενδύσεις άνω των 2 δισ. ευρώ στον ελληνικό εξορυκτικό κλάδο.
Ο κ. Γιαζιτζόγλου επισημαίνει ότι το ελληνικό υπέδαφος διαθέτει ενδείξεις για αντιμόνιο σε Χίο και Κιλκίς, γερμάνιο στους Μολάους, καθώς και νικέλιο και κοβάλτιο στη Στερεά Ελλάδα, ενώ υπάρχουν και γεωλογικές ενδείξεις για βολφράμιο και σπάνιες γαίες. «Υπάρχει πεδίο ανάπτυξης, εφόσον υπάρξει επενδυτικό ενδιαφέρον και κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο», τονίζει.
ΖΗΤΗΣΗ
Αναφερόμενος στις προβλέψεις για εκρηκτική αύξηση της ζήτησης μετάλλων λόγω data centers και πράσινων τεχνολογιών, ο πρόεδρος του ΣΜΕ σημειώνει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις γίνεται λόγος για αύξηση 500% έως 1000%. «Τα αποθέματα είναι πεπερασμένα και η ωρίμανση μιας εξορυκτικής επένδυσης, με τα σημερινά δεδομένα, συχνά ξεπερνά τη δεκαετία», επισημαίνει.
Παράλληλα, τονίζει ότι η άνοδος της ζήτησης οδηγεί συνήθως σε αύξηση τιμών, γεγονός που επηρεάζει το συνολικό κόστος ενεργειακών και τεχνολογικών υποδομών.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Σχετικά με το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ο κ. Γιαζιτζόγλου υπογραμμίζει ότι «δεν μπορεί να υπάρξει ανθρώπινη δραστηριότητα χωρίς επίπτωση στο περιβάλλον», προσθέτοντας ότι στην ΕΕ εφαρμόζονται οι βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές για τη μείωσή του.
«Ελαχιστοποίηση δεν σημαίνει μηδενισμός», σημειώνει, επισημαίνοντας ότι η κατανάλωση πρώτων υλών καθορίζεται τελικά από τις ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
