Σε εξέλιξη βρίσκονται οι εργασίες κατασκευής του διασυνδετηρίου αγωγού φυσικού αερίου, που αναμένεται να ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2027
Κομβικό σημείο για την περαιτέρω ανάδειξη της βόρειας Ελλάδας σε ενεργειακό hub στην ευρύτερη περιοχή της ΝΑ Ευρώπης αποτελεί η προ ολίγων ημερών επαναλειτουργία από τη Helleniq Energy του αγωγού πετρελαίου Vardax, που συνδέει τα Σκόπια με τη Θεσσαλονίκη. Μια εξέλιξη πολύ σημαντική φυσικά και για την ίδια τη Helleniq Energy, που «κουμπώνει» και στη λογική του κάθετου διαδρόμου φυσικού αερίου στον ίδιο γεωγραφικό άξονα (σ.σ.: διασυνδετήριος αγωγός Ελλάδας – Βόρειας Μακεδονίας), που τελεί υπό κατασκευή. Επειτα από αδράνεια 13 ολόκληρων ετών, όπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας «Θεσσαλονίκη», ο αγωγός πετρελαίου τέθηκε σε λειτουργία την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, έχει ήδη παραδώσει το πρώτο φορτίο πετρελαίου κίνησης (ντίζελ) και εντός των ημερών και το δεύτερο και, όπως δήλωσε σχετικά ο διευθύνων σύμβουλος της Helleniq Energy Ανδρέας Σιάμισιης, αποτελεί έναν σημαντικό κάθετο διάδρομο ενεργειακού εφοδιασμού με παραδοσιακά προϊόντα, δεδομένου ότι ο αγωγός θα μεταφέρει πετρέλαιο κίνησης, που είναι το βασικό προϊόν στην ευρύτερη περιοχή.
Η Helleniq Energy
Η μεγάλη εικόνα, λοιπόν, αφορά την ανάπτυξη πωλήσεων μέσω του εν λόγω αγωγού, που συνδέει το διυλιστήριο της Helleniq Energy στη Θεσσαλονίκη με τις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ στη γειτονική χώρα όχι μόνο στα Σκόπια, αλλά και στη νότια Σερβία, στο Κόσοβο, στην Κροατία και πιθανόν και στη Βουλγαρία. Η προοπτική αυτή ενισχύει δραστικά την ήδη έντονη εξωστρέφεια της Helleniq Energy, η οποία διαθέτει, επίσης, μεταξύ άλλων, 59 πρατήρια καυσίμων ΕΚΟ στη Σερβία, 99 στη Βουλγαρία, 26 στα Σκόπια και 46 στο Μαυροβούνιο.
Η λειτουργία του εν λόγω αγωγού πετρελαίου είχε σταματήσει το 2013, όταν κρίθηκε, τότε, από τη διοίκηση των ΕΛ.ΠΑ. (σημερινή Helleniq Energy) ασύμφορη η διύλιση στις εγκαταστάσεις της ΟΚΤΑ. Ο αγωγός ανήκει κατά 80% στην ΕΛΠΕΤ Βαλκανική Α.Ε. (θυγατρική της Helleniq Energy) και 20% στη Naftovod – Naftovod Dooel Skopjie (κρατική εταιρία της Βόρειας Μακεδονίας), έχει συνολικό μήκος περίπου 213 χλμ., εκ των οποίων τα 69,7 χλμ. οδεύουν εντός ελληνικών εδαφών. Επί του ελληνικού εδάφους διέρχεται κυρίως από αγροτικές, θαμνώδεις και δασικές εκτάσεις, στα όρια των Δήμων Κορδελιού – Ευόσμου, Δέλτα, Ωραιοκάστρου, Χαλκηδόνος, Κιλκίς και Παιονίας και έχει μεταφορική δυναμικότητα 2,5 εκατ. τόνων ετησίως.
Η επαναλειτουργία του έχει, επίσης, θετικό αντίκτυπο στο κυκλοφοριακό, αλλά και στο περιβάλλον, καθώς σταματά η κυκλοφορία των βυτιοφόρων, μέσω των οποίων γινόταν η μεταφορά του ντίζελ τα προηγούμενα 13 χρόνια, ενώ στην πράξη συνιστά τον πρώτο λειτουργικό «κάθετο διάδρομο» στα Βαλκάνια όχι για το φυσικό αέριο, αλλά για το πετρέλαιο.
Το φυσικό αέριο
Σε εξέλιξη βρίσκονται, εξάλλου, οι εργασίες κατασκευής του διασυνδετηρίου αγωγού φυσικού αερίου Θεσσαλονίκης – Σκοπίων. Το ελληνικό τμήμα του εν λόγω αγωγού έχει μήκος 56 χλμ. και συνδέει τη Νέα Μεσημβρία Θεσσαλονίκης με την περιοχή των Ευζώνων – Γευγελής, για να καταλήξει στην άλλη πλευρά των συνόρων, στην περιοχή Νεγκότινο στη γειτονική χώρα, διανύοντας άλλα 67 χλμ. (συνολικό μήκος 123 χλμ.). Η κατασκευή του διασυνδετηρίου αγωγού φυσικού αερίου Ελλάδας – Σκοπίων αναμένεται να ολοκληρωθεί το πρώτο εξάμηνο του 2027.
Υπενθυμίζεται, πάντως, ότι ο εν λόγω προωθούμενος αγωγός φυσικού αερίου Θεσσαλονίκης – Σκοπίων αποτελεί επί της ουσίας, όπως ψιθυριζόταν ήδη έντονα από το παρελθόν, την αιτία-άλλοθι για την υπογραφή της επίμαχης Συμφωνίας των Πρεσπών, η οποία υποτίθεται ότι θα έλυνε ακόμα περισσότερο τα «χέρια» των Ελλήνων επενδυτών στα Σκόπια, αλλά στην πράξη έχει πυροδοτήσει πλήθος προβλημάτων για τα ελληνικά προϊόντα που φέρουν τον όρο Μακεδονία ή παράγωγό της στις ονομασίες τους και στις επωνυμίες των εταιριών που τα παράγουν στη διεθνή αγορά.
Οι επενδύσεις
Ο τομέας της ενέργειας αποτελεί έναν από τους κύριους τομείς των ελληνικών επενδύσεων στα Σκόπια, μαζί με τον κλάδο των μετάλλων, του λιανεμπορίου και τον χρηματοπιστωτικό τομέα. Σύμφωνα με στοιχεία της κρατικής στατιστικής υπηρεσίας της γειτονικής χώρας, που επεξεργάστηκε το γραφείο Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στα Σκόπια, η αξία των αποθεμάτων των Αμεσων Ξένων Επενδύσεων (ΑΞΕ) στη γειτονική χώρα στις 31/12/2024 (πλέον πρόσφατα στοιχεία) ανέρχεται στα 8,47 δισ. ευρώ (περίπου 50% του ΑΕΠ της χώρας), από 7,53 δισ. ευρώ το 2023. Το 2024 τα ελληνικά Αποθέματα Αμεσων Επενδύσεων στη γειτονική χώρα διευρύνθηκαν, επίσης, σημαντικά και διαμορφώθηκαν στα 869,04 εκατ. ευρώ, από 750,98 το 2023, σημειώνοντας θετική μεταβολή ύψους 13,6%, ενώ η Ελλάδα βρίσκεται στην τέταρτη πλέον θέση (από τη δεύτερη το προηγούμενο έτος) μεταξύ των χωρών που διαθέτουν τα μεγαλύτερα αποθέματα ΑΞΕ στη γειτονική ώρα.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 23/1/2026)
