Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχωρά σε διεύρυνση της εφαρμογής της έννοιας του «υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος», επεκτείνοντάς τη πέρα από τα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και στις υποδομές δικτύου και αποθήκευσης ενέργειας. Η κατεύθυνση αυτή περιλαμβάνεται στο νέο Πακέτο για τα Δίκτυα, με στόχο την επιτάχυνση κρίσιμων επενδύσεων για τη λειτουργία και την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος.
ΜΕΤΑΒΟΛΗ
Η έννοια του υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος υιοθετήθηκε σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2022, ως εργαλείο για την ταχύτερη ανάπτυξη έργων ΑΠΕ. Στην πράξη, έδωσε στα έργα αυτά αυξημένη θεσμική προστασία έναντι ενστάσεων και καθυστερήσεων, ενώ διευκόλυνε διαδικασίες όπως οι απαλλοτριώσεις, όταν κρίνονται αναγκαίες. Η Κομισιόν εκτιμά ότι τα ίδια εμπόδια εμφανίζονται πλέον και στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για την αξιοποίηση της παραγόμενης «πράσινης» ενέργειας.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΗ
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται τροποποίηση της οδηγίας 2018/2001, ώστε τα κράτη-μέλη να μην μπορούν να περιορίζουν την εφαρμογή του υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος μόνο σε περιβαλλοντικές υποθέσεις. Η επέκταση καλύπτει και άλλες μορφές αντιδικίας, διευρύνοντας το πεδίο εφαρμογής του μέτρου και ενισχύοντας τη νομική ασφάλεια για τους φορείς υλοποίησης έργων.
Παράλληλα, προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και η αναθεώρηση της οδηγίας 2019/944, που αφορά την αδειοδότηση υποδομών μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Στόχος είναι η μείωση του χρόνου και της πολυπλοκότητας των διαδικασιών, που συχνά καθυστερούν έργα κρίσιμα για τη σταθερότητα των δικτύων.
ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ
Σύμφωνα με την Κομισιόν, τα κράτη-μέλη θα θεωρούν τα έργα δικτύου ως υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, με εξαίρεση περιπτώσεις που σχετίζονται με την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς ή όταν υπάρχουν σαφείς ενδείξεις σημαντικών αρνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Για τα υπόλοιπα, τα έργα θα υπερισχύουν έναντι μη περιβαλλοντικών συμφερόντων και θα πρέπει να αδειοδοτούνται κατά προτεραιότητα.
ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗ
Στις ίδιες διατάξεις εντάσσονται και οι μονάδες αποθήκευσης ενέργειας, οι οποίες θεωρούνται απαραίτητες για την εξισορρόπηση του συστήματος και τη διαχείριση της μεταβλητότητας των ΑΠΕ. Η συμπερίληψή τους στο καθεστώς υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος αποσκοπεί στη διευκόλυνση επενδύσεων που κρίνονται καθοριστικές για τη μετάβαση σε ένα πιο ευέλικτο και ασφαλές ενεργειακό μοντέλο στην Ευρώπη.
