Το ζήτημα του κόστους ηλεκτροδότησης των νησιών επιστρέφει στο προσκήνιο, καθώς το έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΕΛΥΚΩ) έχει φτάσει εκ νέου σε υψηλά επίπεδα. Η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει αν η επιβάρυνση θα περάσει στους καταναλωτές ή θα καλυφθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό.
ΤΟ ΥΨΟΣ ΤΟΥ ΕΛΛΕΙΜΜΑΤΟΣ
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, το έλλειμμα του ΕΛΥΚΩ ανέρχεται σε περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό προέρχεται κυρίως από το υψηλό κόστος ηλεκτροδότησης των νησιών, όπου η μεταφορά ενέργειας από τις ηπειρωτικές μονάδες επιβαρύνει τους παρόχους. Για να διασφαλιστεί η οικονομική τους βιωσιμότητα, το κράτος καταβάλλει αποζημιώσεις, οι οποίες συνήθως χρηματοδοτούνται μέσω των ειδικών εισφορών ΥΚΩ που πληρώνουν οι καταναλωτές στους λογαριασμούς ρεύματος.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΔΕΔΔΗΕ
Τη συλλογή των εισφορών ΥΚΩ διαχειρίζεται ο ΔΕΔΔΗΕ, ο οποίος στη συνέχεια κατευθύνει τα ποσά στους παρόχους ενέργειας. Όταν τα έσοδα αυτά δεν επαρκούν, η διαφορά καλύπτεται από τα δημόσια ταμεία. Σε κάθε περίπτωση, το βάρος μεταφέρεται τελικά στους φορολογούμενους, είτε άμεσα είτε έμμεσα.
ΕΝΑ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ
Το έλλειμμα του ΕΛΥΚΩ δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Το 2024 είχε φτάσει τα 600 εκατομμύρια ευρώ, δημιουργώντας μεγάλη πίεση στο ενεργειακό σύστημα. Αντίθετα, το 2022, στη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, είχε καταγραφεί πλεόνασμα λόγω των υψηλών τιμών, το οποίο χρησιμοποιήθηκε για έργα ενεργειακής μετάβασης. Η αξιοποίηση εκείνων των πόρων προκάλεσε συζητήσεις, καθώς αρκετοί είχαν προειδοποιήσει για την επιστροφή σε ελλείμματα όταν οι τιμές σταθεροποιούνταν.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΛΥΣΕΙΣ
Η μακροπρόθεσμη λύση στο πρόβλημα θεωρείται η ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων της ηπειρωτικής χώρας με τα νησιά, ώστε να μειωθεί το κόστος παραγωγής και μεταφοράς ενέργειας. Μέχρι τότε, οι αποφάσεις για το πώς θα καλυφθεί το έλλειμμα παραμένουν αναγκαίες. Το τρέχον ποσό των 300 εκατομμυρίων δείχνει τάση ανόδου, με αποτέλεσμα να εκφράζονται ανησυχίες για την εξέλιξή του μέχρι το τέλος του 2025.
Η ΕΠΟΜΕΝΗ ΚΙΝΗΣΗ
Τον Σεπτέμβριο αναμένεται η τελική κυβερνητική απόφαση, σε μια συγκυρία που συμπίπτει με την παρουσίαση της οικονομικής πολιτικής στη ΔΕΘ. Τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Οικονομικών έχουν τον κύριο ρόλο στις διαβουλεύσεις, με την επιλογή τους να καθορίζεται από τις γενικότερες δημοσιονομικές προτεραιότητες. Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν η «φθινοπωρινή έκπληξη» θα βρεθεί τελικά στους λογαριασμούς ρεύματος των καταναλωτών ή στον κρατικό προϋπολογισμό.
