Συνεχιζόμενη και εντεινόμενη πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών καταγράφει η ετήσια έρευνα για το 2025 του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, αποτυπώνοντας πλέον σαφώς τη διάχυση των οικονομικών δυσκολιών και στα μεσαία εισοδηματικά στρώματα. Η παρατεταμένη ακρίβεια σε βασικά αγαθά, όπως τρόφιμα, ενέργεια και καύσιμα, λειτουργεί σωρευτικά και περιορίζει την αγοραστική δύναμη, επηρεάζοντας τη δυνατότητα κάλυψης των μηνιαίων αναγκών.
ΕΠΑΡΚΕΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ
Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, καταγράφεται αρνητικό ρεκόρ ως προς την επάρκεια του μηνιαίου εισοδήματος. Έξι στα δέκα νοικοκυριά δηλώνουν ότι τα χρήματα δεν επαρκούν έως το τέλος του μήνα και καλύπτουν, κατά μέσο όρο, μόλις 18 ημέρες. Το στοιχείο αυτό υποδηλώνει ότι η οικονομική πίεση δεν αποτελεί πλέον παροδικό φαινόμενο, αλλά διαμορφώνει σταθερά χαρακτηριστικά στην καθημερινότητα μεγάλου μέρους του πληθυσμού.
ΒΑΣΙΚΕΣ ΑΝΑΓΚΕΣ
Η έρευνα δείχνει ότι οι περικοπές στις δαπάνες δεν περιορίζονται σε μη απαραίτητες ανάγκες. Ποσοστό 54% των νοικοκυριών αναγκάζεται να μειώσει δαπάνες ακόμη και για βασικά αγαθά, ενώ το 12,1% δηλώνει ότι αδυνατεί να καλύψει ακόμη και τα απολύτως αναγκαία. Παράλληλα, η δυνατότητα αποταμίευσης εμφανίζεται σχεδόν ανύπαρκτη για τη μεγάλη πλειονότητα, ενισχύοντας την ευαλωτότητα σε μελλοντικές οικονομικές πιέσεις.
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΑΣΦΑΛΕΙΑ
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που αφορούν την ανθεκτικότητα των νοικοκυριών απέναντι σε απρόβλεπτες δαπάνες. Το 55,7% δηλώνει ότι δεν μπορεί ή δυσκολεύεται σημαντικά να αντιμετωπίσει ένα έκτακτο έξοδο ύψους 500 ευρώ. Ταυτόχρονα, σχεδόν ένας στους δύο εκτιμά ότι η οικονομική του κατάσταση θα επιδεινωθεί τον επόμενο χρόνο, στοιχείο που καταγράφει διάχυτη ανασφάλεια και απαισιοδοξία για το άμεσο μέλλον.
ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ
Η πίεση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα και τα μονοπρόσωπα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες, ωστόσο η έρευνα δείχνει ότι και τα μεσαία στρώματα βλέπουν πλέον τις αντοχές τους να εξαντλούνται. Οι αυξήσεις τιμών σε ανελαστικές δαπάνες περιορίζουν σταθερά το περιθώριο κατανάλωσης σε τομείς όπως η ένδυση και η ψυχαγωγία.
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ
Όπως επισημαίνεται από τη ΓΣΕΒΕΕ, τα υφιστάμενα μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας αξιολογούνται ως ανεπαρκή. Στο επίκεντρο τίθενται προτάσεις δομικού χαρακτήρα, όπως η ενίσχυση των μισθών, οι φορολογικές ελαφρύνσεις και ο αποτελεσματικός έλεγχος των τιμών, με στόχο τη σταθεροποίηση του εισοδήματος και την ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας των νοικοκυριών.
Σημειώνεται ότι η έρευνα εκπονήθηκε στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενης πράξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Ελλάδα, μέσω του Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα 2021-2027».
