Η πίεση της ακρίβειας «τρώει» τις αποταμιεύσεις των νοικοκυριών και οδηγεί την οικονομία να στηρίζεται περισσότερο στην κατανάλωση, την ώρα που το στοίχημα των ιδιωτικών επενδύσεων παραμένει ανοιχτό. Τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. για τους τριμηνιαίους μη χρηματοοικονομικούς λογαριασμούς θεσμικών τομέων δείχνουν ότι στο γ’ τρίμηνο 2025 το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 1,9% και διαμορφώθηκε στα 44,54 δισ. ευρώ. Την ίδια στιγμή, η τελική καταναλωτική δαπάνη ανέβηκε 5% στα 45,9 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα το ποσοστό αποταμίευσης να παραμείνει σε αρνητικό έδαφος και μάλιστα να επιδεινωθεί, στο -3,1%, από -0,1% έναν χρόνο πριν. Με απλά λόγια, το κόστος ζωής αδειάζει τους «κουμπαράδες» ξανά.
Η απόκλιση της αύξησης του εισοδήματος και της αποταμίευσης δεν αφορά μόνο τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών, αλλά μακροπρόθεσμα και την ανάπτυξη. Σημαίνει ότι ένα κομμάτι της κατανάλωσης χρηματοδοτείται με τα αποθέματα των νοικοκυριών, δηλαδή με μείωση αποταμιεύσεων ή με πρόσθετο δανεισμό. Οσο αυτό επαναλαμβάνεται, στενεύει ο χώρος για σταθερή δημιουργία εγχώριων πόρων, που είναι απαραίτητοι για να στηριχθούν επενδύσεις χωρίς υπερβολική εξάρτηση από εξωτερική χρηματοδότηση.
Στο σκέλος των επιχειρήσεων η ΕΛ.ΣΤΑΤ. καταγράφει ότι οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου των μη χρηματοοικονομικών εταιριών στο γ’ τρίμηνο 2025 ανήλθαν σε 5,36 δισ. ευρώ, ενώ το ποσοστό επενδύσεων του τομέα (επενδύσεις προς ακαθάριστη προστιθέμενη αξία) ανέβηκε στο 23,6%, από 21,8% στο αντίστοιχο τρίμηνο του 2024. Πρόκειται για θετικό σήμα στην «πραγματική» οικονομία, ειδικά σε μια περίοδο που το κόστος χρήματος άρχισε να αποκλιμακώνεται. Σε όρους αγοράς μεταφράζεται σε περισσότερα έργα, εξοπλισμό και αναβαθμίσεις. Για να αποκτήσει διάρκεια, ωστόσο, αυτός ο κύκλος χρειάζεται και την εγχώρια αποταμίευση, ακόμα και όταν τα χρηματοδοτικά εργαλεία από κοινοτικά κονδύλια δεν θα είναι τόσο «πλούσια» όσο του Ταμείου Ανάκαμψης, δηλαδή ύστερα από φέτος.
Αλλωστε, και ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας σε παρεμβάσεις του έχει τονίσει ότι η ανάπτυξη δεν πρέπει και δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στην κατανάλωση, αλλά απαιτεί σταθερή ενίσχυση των επενδύσεων και κινητοποίηση εγχώριων αποταμιευτικών πόρων, ώστε να κλείσει το «κενό αποταμίευσης» που περιορίζει τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης.
Εν ολίγοις, αν δεν υπάρξει εξισορρόπηση των τιμών, θα μειώνεται η διαθέσιμη ρευστότητα για νέες ιδιωτικές επενδύσεις.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 30/1/2026)
