Το δώρο Χριστουγέννων αποτελεί θεσμοθετημένη παροχή για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα και ρυθμίζεται από διατάξεις αναγκαστικού δικαίου. Κάθε χρόνο, εργαζόμενοι και εργοδότες καλούνται να εφαρμόσουν συγκεκριμένους κανόνες ως προς το ποιοι το δικαιούνται, πώς υπολογίζεται και πότε καταβάλλεται. Οι βασικές διευκρινίσεις παρέχονται από τη ΓΣΕΕ και το Κέντρο Πληροφόρησης Εργαζομένων και Ανέργων (ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ), με στόχο την έγκυρη ενημέρωση των μισθωτών.
ΘΕΣΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Το δώρο Χριστουγέννων, μαζί με το δώρο Πάσχα και το επίδομα αδείας, κατοχυρώνεται από την Εθνική Γενική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας και τη σχετική εργατική νομοθεσία. Οι ρυθμίσεις αυτές είναι υποχρεωτικές και δεν επιτρέπεται καμία συμφωνία που να καταργεί ή να περιορίζει το δικαίωμα του εργαζομένου, ούτε ρητά ούτε σιωπηρά.
ΔΙΚΑΙΟΥΧΟΙ
Δικαιούχοι είναι όλοι οι μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα με σχέση εξαρτημένης εργασίας, ανεξαρτήτως αν απασχολούνται με σύμβαση αορίστου ή ορισμένου χρόνου, πλήρους ή μερικής απασχόλησης. Το δικαίωμα ισχύει για κάθε μορφή νόμιμης απασχόλησης.
ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ
Η περίοδος υπολογισμού του δώρου εκτείνεται από την 1η Μαΐου έως και την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους. Όσοι εργάστηκαν χωρίς διακοπή σε όλο αυτό το διάστημα δικαιούνται ολόκληρο το δώρο, δηλαδή έναν μηνιαίο μισθό ή 25 ημερομίσθια. Σε περιπτώσεις μικρότερης διάρκειας εργασιακής σχέσης, το ποσό προσαρμόζεται αναλογικά, με βάση τον χρόνο απασχόλησης. Στον υπολογισμό συνυπολογίζονται και οι νόμιμες απουσίες, όπως η άδεια ή η άδεια μητρότητας, ενώ για την ασθένεια λαμβάνονται υπόψη τα πρώτα τρία μη επιδοτούμενα ημέρες.
ΑΠΟΔΟΧΕΣ
Ως βάση υπολογισμού λαμβάνονται οι τακτικές αποδοχές που καταβάλλονται έως τις 10 Δεκεμβρίου ή κατά τη λύση της σύμβασης, αν αυτή έχει προηγηθεί. Στις τακτικές αποδοχές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο βασικός μισθός, τα επιδόματα που καταβάλλονται σταθερά, η τακτική υπερωριακή απασχόληση και η αναλογία του επιδόματος αδείας, με προσαύξηση 0,041666.
ΚΑΤΑΒΟΛΗ
Το δώρο Χριστουγέννων πρέπει να καταβληθεί το αργότερο έως τις 21 Δεκεμβρίου. Καταβάλλεται αποκλειστικά σε χρήμα και υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές και φόρο μισθωτών υπηρεσιών. Ο εργοδότης μπορεί να το καταβάλει και νωρίτερα.
ΜΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗ
Σε περίπτωση μη έγκαιρης καταβολής, οι εργαζόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στην Επιθεώρηση Εργασίας ή να υποβάλουν μήνυση, ενεργοποιώντας και τη διαδικασία του αυτοφώρου. Παράλληλα, το ΚΕΠΕΑ/ΓΣΕΕ παρέχει online εφαρμογές για τον ακριβή υπολογισμό του ποσού που δικαιούται κάθε εργαζόμενος, συμβάλλοντας στην πρακτική ενημέρωση και προστασία των δικαιωμάτων τους.
