Η πορεία της έρευνας και της καινοτομίας στην Ελλάδα αποτυπώνει ταυτόχρονα πρόοδο και προκλήσεις. Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας, Τεχνολογίας και Καινοτομίας, Γεώργιο Νούνεση, η ενίσχυση του οικοσυστήματος καινοτομίας απαιτεί μεγαλύτερη συμμετοχή ιδιωτικών κεφαλαίων, καθώς η δημόσια χρηματοδότηση από μόνη της δεν μπορεί να υποκαταστήσει τον αναγκαίο επιχειρηματικό κίνδυνο. Όπως επισημαίνει, η Ελλάδα χρειάζεται καλύτερη διασύνδεση δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων και ένα σύγχρονο πλαίσιο που θα επιτρέπει τη συνεπένδυση με επιχειρήσεις, χωρίς τις γραφειοκρατικές δυσκολίες που συχνά καθυστερούν πρωτοβουλίες.
Παρά τη συνεισφορά προγραμμάτων όπως το «Ερευνώ–Καινοτομώ», η αποφυγή κινδύνου οδηγεί συχνά σε περιοριστικούς μηχανισμούς που αποθαρρύνουν συνεργασίες μεταξύ πανεπιστημίων και μεγάλων εταιριών. Θέματα όπως το ιδιοκτησιακό καθεστώς των πατεντών εξακολουθούν να αποτελούν τροχοπέδη στην προσέλκυση επενδυτών.
ΝΕΕΣ ΥΠΟΔΟΜΕΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΕΣ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ
Από την άλλη πλευρά, σημαντικά βήματα έχουν γίνει στον τομέα των υποδομών. Ανακαινίζονται και επεκτείνονται ερευνητικά κέντρα, ενώ εξελίσσεται η δημιουργία προηγμένων ψηφιακών συστημάτων υποστήριξης, όπως υποδομές υψηλής υπολογιστικής ισχύος. Η εθνική στρατηγική για την τεχνητή νοημοσύνη και η προετοιμασία του πρώτου εργοστασίου ΤΝ συνιστούν ενδείξεις μιας νέας φάσης ανάπτυξης. Παράλληλα, η Ελλάδα αποκτά για πρώτη φορά πρόγραμμα μικροδορυφόρων και προχωρά στην οργάνωση της πολιτικής της για τους κβαντικούς υπολογιστές.
Τα επενδυτικά κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών (VCs) αγγίζουν πλέον τα 900 εκατ. ευρώ, προσφέροντας σημαντικές ευκαιρίες για νεοφυείς επιχειρήσεις. Επιπλέον, η δημιουργία του Ελληνικού Κέντρου Αμυντικής Καινοτομίας ανοίγει νέα πεδία έρευνας σε τεχνολογίες διπλής χρήσης.
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΥΣΤΕΡΗΣΗ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΟΤΗΤΑ
Η υποδιοικήτρια της Τράπεζας της Ελλάδος, Χριστίνα Παπακωνσταντίνου, επισημαίνει ότι η Ευρώπη υστερεί σε σχέση με τις ΗΠΑ ως προς τον ρυθμό υιοθέτησης νέων τεχνολογιών, κάτι που αντανακλάται στη χαμηλότερη παραγωγικότητα. Στην Ελλάδα, η σύνδεση της έρευνας με εμπορικές εφαρμογές παραμένει περιορισμένη, ενώ η παραδοσιακή τραπεζική δυσκολεύεται να αξιολογήσει επενδυτικά σχέδια που βασίζονται σε άυλα περιουσιακά στοιχεία.
ΑΝΑΓΚΗ ΓΙΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΚΑΙ ΕΥΕΛΙΞΙΑ
Η πρόεδρος της Ένωσης Ελλήνων Ερευνητών, Μαρία Κωνσταντοπούλου, τονίζει ότι απαιτείται ενιαία εθνική στρατηγική για την έρευνα, καθώς και αναδιάρθρωση της διακυβέρνησης, ώστε να αποκρυσταλλωθεί ο ρόλος των φορέων που τη διαμορφώνουν. Παράλληλα, η γραφειοκρατία αποτελεί διαχρονικό εμπόδιο, με διαδικασίες που δεν ανταποκρίνονται στη φύση της έρευνας, η οποία απαιτεί ταχύτητα και προσαρμοστικότητα.
Παρά τα εμπόδια, στην Ελλάδα αναπτύσσονται «θύλακες» καινοτομίας με διεθνείς επιδόσεις, ενώ αυξάνονται οι διαθέσιμοι πόροι. Η διαμόρφωση ενός σταθερού πλαισίου και η ενίσχυση της συνεργασίας ακαδημαϊκών και επιχειρήσεων αναμένεται να καθορίσουν τη μελλοντική δυναμική της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης.
Πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ
