Η επιθυμία των γονέων να υποστηρίξουν το παιδί τους μέσω της μεταβίβασης περιουσιακών στοιχείων είναι εξαιρετικά συχνή στην Ελλάδα. Γι’ αυτό και το ερώτημα τι διαδικασία απαιτείται για τη μεταβίβαση ακινήτου σε τέκνο εμφανίζεται συστηματικά. Η πράξη αυτή μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους (με δωρεά, γονική παροχή ή ακόμη και πώληση) με κάθε επιλογή να έχει τις δικές της φορολογικές και διαδικαστικές συνέπειες. Παρότι η διαδικασία δεν είναι υπερβολικά περίπλοκη, απαιτεί συγκεκριμένα βήματα, την έκδοση απαραίτητων πιστοποιητικών και τη συνεργασία με ειδικούς, ώστε η μεταβίβαση να πραγματοποιηθεί νόμιμα, ομαλά και χωρίς απρόβλεπτες επιβαρύνσεις. Έτσι, η κατανόηση των βασικών κανόνων για τη μεταβίβαση ακινήτου σε τέκνο είναι καθοριστική για κάθε οικογένεια που σχεδιάζει μια τέτοια ενέργεια.
Τι μορφές μπορεί να λάβει η μεταβίβαση ακινήτου από γονέα σε τέκνο
Πριν καν ξεκινήσει η διαδικασία, είναι σημαντικό να ξεκαθαριστεί ότι η μεταβίβαση ακινήτου σε τέκνο δεν είναι ένας ενιαίος νομικός όρος. Μπορεί να γίνει με τρεις βασικές μορφές: ως γονική παροχή, ως δωρεά ή ως πωλητήριο συμβόλαιο. Η γονική παροχή αποτελεί την πιο συνηθισμένη επιλογή, καθώς προορίζεται ειδικά για την οικονομική ενίσχυση παιδιών και συνοδεύεται από ιδιαίτερα ευνοϊκή φορολόγηση. Η δωρεά προτιμάται συνήθως όταν δεν υπάρχει περιορισμός χρήσης ή άλλος ειδικός σκοπός. Τέλος, η πώληση εφαρμόζεται όταν επιδιώκεται πλήρης μεταβίβαση με αντάλλαγμα, συχνά για λόγους διακανονισμού περιουσιακών στοιχείων. Κάθε μορφή έχει τα δικά της χαρακτηριστικά, όμως όλες απαιτούν συμβολαιογραφικό έγγραφο και τήρηση των απαραίτητων φορολογικών υποχρεώσεων.
Τα βασικά βήματα που απαιτούνται για μια νόμιμη μεταβίβαση
Η διαδικασία που ακολουθείται για τη μεταβίβαση ακινήτου σε τέκνο περιλαμβάνει μια σειρά από τυπικά βήματα που έχουν ως στόχο τη διασφάλιση της εγκυρότητας και της ασφάλειας της πράξης. Αρχικά, γίνεται έλεγχος τίτλων για να διαπιστωθεί ότι το ακίνητο είναι «καθαρό» από βάρη, όπως υποθήκες ή κατασχέσεις. Στη συνέχεια, συγκεντρώνονται τα απαραίτητα έγγραφα:
- πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ πενταετίας
- βεβαίωση μηχανικού για τη νομιμότητα του ακινήτου
- ενεργειακό πιστοποιητικό
- πιστοποιητικό ΤΑΠ από τον δήμο.
Παράλληλα, ο γονέας υποβάλλει τη φορολογική δήλωση δωρεάς ή γονικής παροχής στην αρμόδια ΔΟΥ, ώστε να υπολογιστεί ο φόρος ή η απαλλαγή. Αφού ολοκληρωθούν αυτά τα βήματα, ο συμβολαιογράφος συντάσσει το σχετικό συμβόλαιο και, τέλος, η πράξη καταχωρείται στο Κτηματολόγιο, όπου και ολοκληρώνεται νομικά η μεταβίβαση. Αν και η διαδικασία φαίνεται εκτενής, με τη σωστή καθοδήγηση ολοκληρώνεται εύκολα και με σαφήνεια.
Φορολογικές υποχρεώσεις και απαλλαγές στη μεταβίβαση ακινήτου σε τέκνο
Το φορολογικό καθεστώς αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα σημεία της διαδικασίας. Η μεταβίβαση ακινήτου σε τέκνο μέσω γονικής παροχής θεωρείται ιδιαίτερα ευνοϊκή, καθώς η νομοθεσία προβλέπει υψηλό αφορολόγητο όριο, το οποίο επιτρέπει στους γονείς να μεταβιβάζουν σημαντικής αξίας ακίνητα χωρίς φόρο, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις. Σε περίπτωση δωρεάς, το αφορολόγητο είναι επίσης υψηλό, αν και ενδέχεται να υπάρχουν διαφοροποιήσεις.
Αν επιλεγεί η πώληση, ισχύει διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση, καθώς η πράξη θεωρείται επαχθής μεταβίβαση και συνεπάγεται την καταβολή φόρου μεταβίβασης από το τέκνο-αγοραστή. Είναι σημαντικό για κάθε οικογένεια να γνωρίζει αυτές τις λεπτομέρειες, ώστε να επιλέξει τον πιο συμφέροντα τρόπο μεταβίβασης και να αποφύγει περιττές επιβαρύνσεις.
Δείτε εδώ: Μετά το διαζύγιο τι δικαιούμαι;
Η σημασία της καθοδήγησης από επαγγελματίες σε μια τέτοια διαδικασία
Παρότι η διαδικασία έχει σαφή βήματα, κάθε περίπτωση έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό οι γονείς να συμβουλεύονται ειδικούς πριν προχωρήσουν σε μεταβίβαση. Ο συμβολαιογράφος ελέγχει την εγκυρότητα των εγγράφων και συντάσσει το συμβόλαιο, ενώ ο λογιστής ενημερώνει για το φορολογικό όφελος ή την ενδεχόμενη επιβάρυνση.
Επιπλέον, ο ρόλος του δικηγόρου στη μεταβίβαση ακινήτου σε τέκνο είναι ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς παρέχει την απαραίτητη νομική ασφάλεια και διασφαλίζει ότι όλα τα στάδια της διαδικασίας πραγματοποιούνται σωστά και χωρίς κίνδυνο μελλοντικών αμφισβητήσεων. Ο δικηγόρος:
- πραγματοποιεί έλεγχο τίτλων ιδιοκτησίας
- ελέγχει για ύπαρξη βαρών ή νομικών εκκρεμοτήτων
- επιβεβαιώνει ότι η μεταβίβαση δεν παραβιάζει δικαιώματα τρίτων
- καθοδηγεί τους γονείς στην επιλογή της κατάλληλης μορφής μεταβίβασης ανάλογα με τα οικονομικά και οικογενειακά τους δεδομένα.
- συνεργάζεται με τον συμβολαιογράφο για τη σύνταξη ενός πλήρους και ορθού συμβολαίου
- ενημερώνει για τις φορολογικές συνέπειες που μπορεί να προκύψουν.
Η σωστή ενημέρωση όχι μόνο εξασφαλίζει ότι η μεταβίβαση ακινήτου σε τέκνο γίνεται σωστά και νόμιμα, αλλά προστατεύει την οικογένεια από παρεξηγήσεις, λάθη στη φορολογική δήλωση και πιθανές επιπλοκές στο μέλλον.
Γενικά, η μεταβίβαση ενός ακινήτου από γονέα σε τέκνο μπορεί να γίνει χωρίς εμπόδια, εφόσον τηρούνται όλες οι απαραίτητες προϋποθέσεις. Ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται, η διαδικασία απαιτεί συγκεκριμένα βήματα, σωστές δηλώσεις και συγκέντρωση απαραίτητων δικαιολογητικών. Η γνώση του τρόπου με τον οποίο πραγματοποιείται η μεταβίβαση ακινήτου σε τέκνο βοηθά τους γονείς να οργανώσουν με ασφάλεια τη μεταβίβαση, να αξιοποιήσουν τυχόν φορολογικά πλεονεκτήματα και να διασφαλίσουν ότι το ακίνητο θα περιέλθει στο παιδί χωρίς νομικά εμπόδια. Με τη σωστή υποστήριξη από επαγγελματίες, η διαδικασία μπορεί να γίνει απλή, ξεκάθαρη και πλήρως προσαρμοσμένη στις ανάγκες της οικογένειας.
Εάν ωστόσο αντιμετωπίζετε εμπόδια ή έχετε απορίες σχετικά με τη διαδικασία που ακολουθείται για τη μεταβίβαση ακινήτου, η Δικηγόρος στο Αιγάλεω Παρασκευή Βασιλοπούλου μπορεί να σας κατευθύνει υπεύθυνα και με επαγγελματισμό.
