Η Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν.) μπαίνει πια στο κέντρο της ευρωπαϊκής οικονομίας και παύει να είναι «πείραμα εργαστηρίου». Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση στα κεντρικά της Microsoft στη Γερμανία, η χρήση συστημάτων Τ.Ν. από τις επιχειρήσεις έχει ήδη γίνει ευρεία πρακτική σχεδόν σε όλες τις χώρες της Ε.Ε., με τη Δανία, τη Σουηδία και το Βέλγιο να εμφανίζονται στην κορυφή. Την ίδια στιγμή, όμως, χώρες όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ιταλία, αν και κινούνται ανοδικά, παραμένουν χαμηλότερα, μοιάζοντας να μένουν πίσω στο «ράλι» της ψηφιακής επανάστασης.
Οπως αναφέρθηκε στην εκδήλωση που έγινε στο Μόναχο στις 22 Οκτωβρίου, περίπου τα 3/4 των εργαζομένων χρησιμοποιούν ήδη εφαρμογές που βασίζονται σε Τ.Ν., καθώς, επίσης, ένα μεγάλο μέρος ήρθε σε επαφή μαζί τους μέσα στο τελευταίο εξάμηνο. Τι σημαίνει αυτό; Η μετάβαση στην εποχή της Τ.Ν. δεν είναι σταδιακή. Είναι βίαιη και άμεση. Η Τ.Ν. μπαίνει στις καθημερινές ροές εργασίας για να αυτοματοποιήσει επαναλαμβανόμενες διαδικασίες, να επιταχύνει την ανάκτηση πληροφορίας και να παράγει σύντομες, αξιοποιήσιμες αναφορές.
Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της Microsoft, εφεξής χωρίς κυβερνοασφάλεια και άμυνα απέναντι στις ψηφιακές επιθέσεις και τη διασφάλιση ότι τα δεδομένα αποθηκεύονται με ελεγχόμενο τρόπο (ακόμα και σε περιφερειακά data centers) δεν υπάρχει βιώσιμη αξιοποίηση της Τ.Ν. Δυστυχώς, στον τομέα αυτό στην Ελλάδα καταγράφεται σημαντική καθυστέρηση, διότι η υιοθέτηση της Τεχνητής Νοημοσύνης χωρίς ξεκάθαρους κανόνες, χωρίς εκπαίδευση του προσωπικού και χωρίς αποδοχή από τους ίδιους τους εργαζομένους απλώς δεν δουλεύει.
Το μήνυμα το οποίο προέκυψε από την εκδήλωση είναι διπλό: Πρώτον, η Τ.Ν. δεν είναι «εργαλείο παραγωγικότητας», είναι πλέον συντελεστής ισχύος και, δεύτερον, η συζήτηση μεταφέρεται από το «θα βάλω Τ.Ν. στην εταιρία μου;» στο «ποιος ελέγχει, ποιος εγκρίνει και ποιος λογοδοτεί για τις αποφάσεις της;».
Η νέα γενιά εταιρικών «βοηθών Τ.Ν.» λειτουργεί ήδη ως ψηφιακός συνεργάτης που εκτελεί καθήκοντα, αλλά πάντα υπό ανθρώπινη εποπτεία («human-in-the-loop»). Αυτό είναι, άλλωστε, και το πραγματικό ευρωπαϊκό πρότυπο: Η τεχνολογία να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι το ανάποδο.
Θα αντικαταστήσει τελικά τον άνθρωπο ο «ψηφιακός συνεργάτης» ή όχι;
Ο φόβος «θα μας διώξει η Τ.Ν.;» ήταν ένα από τα κεντρικά ερωτήματα που τέθηκαν στην πρόσφατη εκδήλωση της Microsoft και η ψύχραιμη απάντηση που δόθηκε από τα στελέχη της και συγκεκριμένα από τη δρα Annette Doms, Εκτελεστική διευθύντρια της εταιρίας ICAA Strategists και αναγνωρισμένη ειδικό στις τεχνολογίες Web3, απαντήθηκε ψύχραιμα: «Ιστορικά, καμία τεχνολογική επανάσταση δεν εξαφάνισε τον άνθρωπο από την εργασία. Τον ανάγκασε όμως να αλλάξει ρόλο. Από τον αυτοματισμό στη βιομηχανία μέχρι την είσοδο των υπολογιστών στα γραφεία και την πλήρη ψηφιοποίηση της καθημερινότητας, οι δουλειές μετασχηματίστηκαν, αλλά δημιουργήθηκαν καινούργιες».
«Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η ”έλλειψη δουλειών”, είναι η έλλειψη δεξιοτήτων» τόνισε η δρ Annette Doms και μίλησε για ανάγκη συνεχούς «upskilling» και «reskilling»: «αναβάθμιση όσων ήδη ξέρεις και εκμάθηση νέων ικανοτήτων ώστε να μπορείς να σταθείς σε ένα περιβάλλον όπου η Τ.Ν. τρέχει μπροστά».
Web3, blockchain και Metaverse: Τι αλλάζει τώρα και στο άμεσο μέλλον
Η εξέλιξη του διαδικτύου δεν είναι απλώς τεχνική. Είναι πολιτική και οικονομική, όπως έγινε σαφές στην εκδήλωση της Microsoft. Η δρ Doms χαρτογράφησε τη μετάβαση από το Web 1.0 («διαβάζω πληροφορία») στο Web 2.0 («παράγω περιεχόμενο σε πλατφόρμες που το εμπορεύονται») και πλέον στο Web 3.0, «διαβάζω, παράγω και κατέχω».
Το blockchain λειτουργεί ως αποκεντρωμένο, ασφαλές μητρώο που δεν μπορεί να αλλοιωθεί εκ των υστέρων και για πρώτη φορά καθιστά εφικτή την έννοια της ψηφιακής ιδιοκτησίας. Αυτό σημαίνει ότι ένα έργο τέχνης μπορεί να «κλειδωθεί» ως NFT και ο δημιουργός να έχει αποδείξιμο έλεγχο πάνω του. Παράλληλα, το Metaverse περιγράφεται ως σύγκλιση φυσικού και ψηφιακού χώρου, μέσω μεικτής πραγματικότητας, με άμεσες εφαρμογές ήδη στη βιομηχανία, στην εκπαίδευση και την υγεία.
Τι ανησυχεί τα προξενεία μπροστά στη νέα τεχνολογική επανάσταση
Στη συζήτηση που ακολούθησε την εκδήλωση στη Microsoft, οι εκπρόσωποι προξενικών Αρχών μπήκαν κατευθείαν στα «δύσκολα»: στα ζητήματα των προσωπικών δεδομένων, στην κρατική εποπτεία, στην ασφάλεια των ψηφιακών πορτοφολιών και στην αντοχή των κρίσιμων υποδομών.
Η αγωνία τους δεν είναι μόνο αν η Τ.Ν. θα αποφασίζει. Είναι ποιος τη ρυθμίζει, ποιος ελέγχει την πληροφορία που παράγει και πόσο εύκολα μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παρακολούθηση ή για διάδοση ψευδών ειδήσεων. Τονίστηκε, επίσης, στην εκδήλωση ότι η άμυνα δεν αρχίζει από τα υπουργεία, αλλά από το σχολείο. Η ανάγκη για ψηφιακή παιδεία και κριτική σκέψη από τα πρώτα σχολικά χρόνια τέθηκε από όλους τους ομιλητές ως θεμελιώδης, με αναφορά και στο παράδειγμα της Φινλανδίας, όπου η εκπαίδευση στην αξιολόγηση ψηφιακού περιεχομένου έχει ήδη ενταχθεί στο πρόγραμμα.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2025)
