Σε αυστηροποίηση των κανόνων για τα ηλεκτρικά οχήματα και βασικούς βιομηχανικούς κλάδους προσανατολίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επιδιώκοντας να ενισχύσει την ευρωπαϊκή παραγωγή έναντι του αυξανόμενου ανταγωνισμού από την Κίνα.
Σύμφωνα με σχέδιο νομοθεσίας που επικαλούνται οι Financial Times, τα ηλεκτρικά οχήματα που θα λαμβάνουν κρατικές ενισχύσεις θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον το 70% των εξαρτημάτων τους κατασκευασμένα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρόβλεψη αυτή στοχεύει στην ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανικής βάσης και στη μείωση της εξάρτησης από τρίτες χώρες, ιδίως σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού.
Το μέτρο εντάσσεται στο πλαίσιο του νέου νομοθετικού πακέτου με την ονομασία «Industrial Accelerator Act», το οποίο αναμένεται να παρουσιάσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 25 Φεβρουαρίου. Η πρωτοβουλία φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως εργαλείο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, σε μια περίοδο έντονων γεωοικονομικών ανακατατάξεων και πιέσεων στις αγορές τεχνολογίας και καθαρής ενέργειας.
Αυστηρό πλαίσιο για τα ηλεκτρικά οχήματα
Το προσχέδιο προβλέπει ότι όλα τα νέα αμιγώς ηλεκτρικά, υβριδικά και οχήματα κυψελών καυσίμου που επιδοτούνται από κρατικά προγράμματα – είτε για ιδιώτες αγοραστές είτε για χρήση από δημόσιους φορείς – θα πρέπει:
Να συναρμολογούνται εντός της ΕΕ
Να διαθέτουν τουλάχιστον 70% των εξαρτημάτων τους (εξαιρουμένης της μπαταρίας) κατασκευασμένα στην Ένωση, με βάση την αξία τους
Επιπλέον, βασικά μέρη της μπαταρίας θα πρέπει επίσης να προέρχονται από ευρωπαϊκή παραγωγή. Ωστόσο, παράγοντες της αυτοκινητοβιομηχανίας εκφράζουν επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι η ευρωπαϊκή αγορά εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την Κίνα τόσο για τεχνολογία μπαταριών όσο και για κρίσιμες πρώτες ύλες.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ποσοστό του 70% εμφανίζεται σε αγκύλες στο προσχέδιο, γεγονός που υποδηλώνει ότι τελεί ακόμη υπό διαπραγμάτευση και ενδέχεται να τροποποιηθεί.
Επέκταση των κριτηρίων και στις κατασκευές
Το ίδιο σχέδιο νόμου θέτει όρια τοπικού περιεχομένου και σε άλλους βιομηχανικούς τομείς. Συγκεκριμένα:
Τουλάχιστον 25% των προϊόντων αλουμινίου
Τουλάχιστον 30% των πλαστικών για παράθυρα και πόρτες
θα πρέπει να παράγονται εντός της ΕΕ, προκειμένου οι εταιρείες να δικαιούνται κρατικές επιδοτήσεις ή να συμμετέχουν επιτυχώς σε δημόσιους διαγωνισμούς.
Παράλληλα, προβλέπεται ότι οι δημόσιες συμβάσεις θα λαμβάνουν υπόψη και τις εκπομπές άνθρακα κατά την αξιολόγηση προσφορών, ενσωματώνοντας έτσι περιβαλλοντικά κριτήρια στις διαδικασίες προμηθειών.
Στόχος η διάσωση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας
Οι προτάσεις εντάσσονται στη στρατηγική της ΕΕ για τη στήριξη της μεταποιητικής της βάσης, η οποία αποτιμάται σε περίπου 2,6 τρισ. ευρώ. Τα τελευταία χρόνια, πολλές βιομηχανίες στην Ευρώπη έχουν προχωρήσει σε κλείσιμο εργοστασίων και μαζικές απολύσεις, υπό την πίεση:
του χαμηλού κόστους παραγωγής στην Κίνα
των υψηλών τιμών ενέργειας στην Ευρώπη
του κόστους συμμόρφωσης με τις αυστηρές κλιματικές πολιτικές της Ένωσης
Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι τα δημόσια κονδύλια θα ενισχύουν πρωτίστως την ευρωπαϊκή παραγωγή και θα περιορίζουν την εξάρτηση από τρίτες χώρες, σε μια περίοδο έντονων γεωοικονομικών ανακατατάξεων.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται έντονη διαπραγμάτευση μεταξύ κρατών-μελών και βιομηχανικών φορέων, καθώς το τελικό ύψος των ποσοστώσεων και οι λεπτομέρειες εφαρμογής παραμένουν ανοικτά
