Ολα τα προηγούμενα χρόνια το ΕΣΥ αντιμετωπιζόταν ενίοτε ως «μεγάλος ασθενής». Δυσαρέσκεια, απαξιωτικά περιστατικά και έντονες διαμαρτυρίες ασθενών καταγράφονταν διαρκώς. Η Ελλάδα εξ ανέκαθεν αντιμετώπιζε σημαντικά προβλήματα στον σχεδιασμό και στην ορθολογική κατανομή των πόρων υγειονομικής περίθαλψης, γεγονός που ευνόητα επιφέρει επιπτώσεις στην αποδοτικότητα.
ΤΟΥ ΞΕΝΟΦΩΝΤΟΣ ΚΑΡΑΒΙΔΑ
Επί της ουσίας, κλάδος υγείας με πλήθος παρενεργειών. Αδιαμφισβήτητα υπήρχε και υπάρχει ανισορροπία στην κατανομή των υλικών πόρων και του ιατρικού προσωπικού μεταξύ αστικών κέντρων και αγροτικών περιοχών, καθώς και μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Στην Ελλάδα υπάρχει υπερπληθώρα χειρουργών, γυναικολόγων και παθολόγων, αλλά συγχρόνως και το χαμηλότερο ποσοστό πανευρωπαϊκά σε γενικούς γιατρούς. Οι Ελληνες γενικοί γιατροί αριθμούν μόλις 7% του συνόλου, τη στιγμή που στη Γαλλία είναι 48% και στην Πορτογαλία 46%.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν τα νοσοκομεία του ΕΣΥ είναι γνωστό πως είναι οι ελλείψεις στο μη ιατρικό προσωπικό, και κυρίως σε νοσηλευτές, αφού ακόμη και σήμερα υπάρχουν Μονάδες Εντατικής Θεραπείας που δεν λειτουργούν καθόλου λόγω έλλειψης του απαιτούμενου προσωπικού.
Προφανώς η Ελλάδα δεν έχει το Εθνικό Σύστημα Υγείας που επιθυμούν οι πολίτες, ούτε έχουν επιλυθεί, οριστικά, χρόνιες παθογένειες και σημαντικές δομικές αδυναμίες. Η αντιμετώπιση της πανδημίας έδειξε πως μπορούν να αντιμετωπιστούν δύσκολες καταστάσεις, με σοβαρό όμως επιτελικό σχεδιασμό, επαγγελματισμό και αποτελεσματικότητα.
Αναμφίβολα απαιτείται ένα αναγεννημένο και ανταγωνιστικό ΕΣΥ, ικανό να παρέχει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες σε κάθε ασφαλισμένο χωρίς καμία πρόσθετη επιβάρυνση. Η επίτευξη αυτού του σκοπού προϋποθέτει σοβαρές και ρηξικέλευθες παρεμβάσεις, με:
– Νοσοκομεία λειτουργικά, οικονομικά αυτόνομα και αυτοδιοικούμενα. Αυτό σημαίνει ότι οι διοικήσεις θα είναι υπόλογες για τους ισολογισμούς, όπως ισχύει σε όλα τα πετυχημένα μοντέλα δημόσιας υγείας στον κόσμο.
– Εμφαση στην πρωτοβάθμια περίθαλψη, με πρωταγωνιστικό ρόλο στον σχεδιασμό της πολιτικής δημόσιας υγείας, καθώς επιβάλλεται η μετακίνηση από τη λογική του όγκου στη λογική της αξίας. Προς αυτή την κατεύθυνση οι ενισχυμένες περιφέρειες τοπικού χαρακτήρα αλλά και η ισχυρή τοπική αντιμετώπιση αποτελούν τα βασικά κλειδιά στην αναμόρφωση του συστήματος Υγείας σε επίπεδο αντιμετώπισης, αλλά κυρίως σε επίπεδο πρόληψης. Η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας θα πρέπει να τεθεί σε ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας, με επίκεντρο στις προσλήψεις γενικών ιατρών και την ενίσχυσή τους με τα κατάλληλα τεχνικά μέσα, ώστε να μετατοπιστεί το βάρος από το κέντρο στην περιφέρεια.
– Νέο σύστημα προμηθειών, με διαγωνισμούς σε επίπεδο ΥΠΕ ή νοσοκομείου, για να επιτυγχάνεται η καλύτερη δυνατή διαπραγμάτευση (άρα τιμή και ποιότητα), ώστε να σταματήσει η απαράδεκτη οικονομική αιμορραγία του δημόσιου χρήματος.
– Μετατροπή των Κέντρων Υγείας σε Κέντρα Εμπειρογνωμοσύνης, που θα παρέχουν υψηλού επιπέδου υπηρεσίες, με την ύπαρξη ανάλογου στελεχιακού δυναμικού, ώστε να γίνονται σύνθετες ιατρικές πράξεις επιπέδου λειτουργίας OneDayClinic.
– Συστήματα θεραπειών βάσει δεδομένων (evidence based medicine). H ιατρική πράξη να αξιολογείται με βάση την αναγκαιότητά της (cost-benefit ratio) που σαφέστατα υλοποιείται εφόσον υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις.
– Ορθολογική κοστολόγηση ιατρικών πράξεων και νοσηλίων στον ιδιωτικό καιστον κρατικό τομέα. Αυτό σημαίνει σωστή τιμολόγηση έναντι των ασφαλιστικών εταιριών, αλλά και άμεση πληρωμή των μονάδων υγείας, αντί της άναρχης κάλυψης από τον Προϋπολογισμό.
– Αντικειμενική αξιολόγηση και βαθμολόγηση των ιατρικών πράξεων με ανταποδοτικότητα στους παρόχους υγείας, βάσει μονάδων έργου και κόστους.
– Επικαιροποίηση του Υγειονομικού Χάρτη και αναβάθμιση των υγειονομικών υποδομών της περιφέρειας με χαρτογράφηση αναγκών και ελλείψεων. Η μη υλοποίηση του σχετικού έργου που σχεδιάστηκε επί υπουργίας Χρυσοχοΐδη είναι στα μείον.
– Χάραξη βιομηχανικής πολιτικής στον τομέα της ιατρικής τεχνολογίας συμπεριλαμβανομένου του φαρμάκου. Κίνηση που επιφέρει σημαντικές επιπτώσεις στην ιατροβιολογική έρευνα που διεξάγεται και τη διασύνδεση των πανεπιστημίων με σοβαρές τεχνολογικές υποδομές.
Το σύστημα Υγείας είναι και παραμένει εξόχως νοσοκομειοκεντρικό, με συνέπεια την αδήριτη ανάγκη επανασύστασης και επαναδιαμόρφωσης ενός ΕΣΥ, όπου οι διαρθρωτικές αλλαγές, η ψηφιακή τεχνολογία, η ορθολογική διαχείριση και η υψηλή εξειδίκευση θα είναι προαπαιτούμενα.
ΚΟΝΔΥΛΙΑ
Λύσεις ρεαλιστικές και όχι ουτοπικές. Αδιαμφισβήτητα υπάρχει θέμα χρηματοδότησης. Προφανώς. Χωρίς κονδύλια δεν μπορεί να ανασυνταχθεί το σύστημα υγείας. Ρεαλιστικά θα πρέπει να αναζητηθούν πόροι μέσα από συνεργασίες με τον ιδιωτικό τομέα ως διευρυμένη συμπληρωματική λειτουργία. Στο πλαίσιο αυτό, το Δημόσιο δεν θα είναι παθητικός καταναλωτής, αλλά απαιτητικός αγοραστής και αυστηρός ελεγκτής. Αυτός φαντάζει ως ο σίγουρος δρόμος, ώστε όλοι οι πολίτες να αποκτήσουν πρόσβαση σε καλύτερες ιατρικές υπηρεσίες και θεραπείες.
Στην παρούσα συγκυρία το υγειονομικό σύστημα επιβάλλεται να προσπεράσει τις δυσκολίες και την περιπλοκότητα στην «επόμενη ημέρα». Αυτό επιτυγχάνεται με εστίαση στις επιπτώσεις στην οικονομία, στη δημόσια πολιτική υγείας και τη φαρμακευτική περίθαλψη. Πέραν αυτών, επιτακτική είναι η ανάγκη ενός νέου σχεδιασμού του ΕΣΥ, όπου η πρόληψη, οι διαρθρωτικές αλλαγές, η ψηφιακή τεχνολογία και η υψηλή εξειδίκευση επιβάλλονται ως προαπαιτούμενα.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 30/1/2026)
