Ανακοινώθηκαν πρόσφατα τα αποτελέσματα των πανελλαδικών εξετάσεων για εισαγωγή σε ΑΕΙ και ΣΑΕΚ που κατευθύνουν τους νέους και τις νέες σε πανεπιστημιακά τμήματα και προγράμματα κατάρτισης, που συνοδεύονται από τα αντίστοιχα επαγγελματικά δικαιώματα.
ΤΟΥ ΘΕΟΔΩΡΟΥ Α. ΚΟΥΤΡΟΥΚΗ*
Το μεγάλο ερώτημα είναι όμως ποιο θα είναι το μέλλον των εισακτέων σε μια αγορά εργασίας που συνεχώς αλλάζει;
Το νέο σκηνικό της απασχόλησης συνδέεται με μερικά κρίσιμα ερωτήματα κυρίως για τους νέους. Ενδεικτικά αναφέρω τα παρακάτω:
– Βρίσκουν μία θέση εργασίας οι πτυχιούχοι πανεπιστημίου ευκολότερα από τους μη πτυχιούχους κι, αν ναι, ισχύει το ίδιο σε όλες τις σχολές;
– Δηλώνουν όλοι οι νέοι το πτυχίο τους όταν αναζητούν εργασία;
– Παρέχουν τα πτυχία της μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης τις δεξιότητες που επιθυμούν οι φορείς της ζήτησης εργασίας (επιχειρήσεις και οργανισμοί);
– Κατευθύνεται η απασχόληση των νέων κυρίως στο λιανικό εμπόριο, στην εστίαση και στον τουρισμό, δηλαδή σε κλάδους όπου παίζουν κύριο ρόλο οι ήπιες/οριζόντιες δεξιότητες (soft skills);
– Διαθέτουμε επαρκή αριθμό αποφοίτων μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με τεχνική κατάρτιση;
– Μπορεί η αγορά εργασίας να απορροφήσει μεγάλες ομάδες πτυχιούχους στην ειδικότητα που σπούδασαν;
– Δύνανται οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις να επενδύσουν σε εργαζομένους που διαθέτουν υψηλό ανθρώπινο κεφάλαιο ή αντίθετα προτιμούν το προσωπικό τους να εκπαιδεύεται στην εργασιακή του θέση;
Οι απαντήσεις στα εν λόγω ερωτήματα δεν είναι εύκολες. Γεγονός είναι, ωστόσο, πως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε πολύ μεγάλο βαθμό αδυνατούν να αξιοποιήσουν το ανθρώπινο δυναμικό σε ειδικευμένες εργασίες λόγω της υστέρησης σε τεχνολογία και οργάνωση. Αυτό οδηγεί σε χαμηλή παραγωγικότητα και αναπαράγει τον φαύλο κύκλο της πρόσληψης μη εξειδικευμένου προσωπικού. Επιπλέον, υπάρχει σε πολλές περιπτώσεις μία αναντιστοιχία των ειδικοτήτων που παρέχουν τα πανεπιστήμια με τις ανάγκες: για παράδειγμα, υπάρχει μεγάλη έλλειψη σε ειδικότητες συναφείς με την πληροφορική και τις επικοινωνίες, ενώ οι θέσεις που υπάρχουν σε επιχειρήσεις για εξειδικευμένο προσωπικό δεν αφορούν απαραίτητα στους αποφοίτους πανεπιστημίου.
Σε αυτό το σκηνικό η εκπαιδευτική πολιτική θα πρέπει να λάβει τα ορθά μηνύματα από την αγορά εργασίας και να προσανατολιστεί περαιτέρω προς τις ανάγκες των παραγωγικών μονάδων. Ο εκσυγχρονισμός και η επικαιροποίηση των προγραμμάτων σπουδών ΑΕΙ και ΣΑΕΚ θα βοηθούσαν. Πολύ σημαντικές, επιπλέον, θα ήταν και η ίδρυση και η λειτουργία Σχολών Εφαρμοσμένων Επιστημών και Τεχνολογίας (κατά το πρότυπο του γερμανικού Fachhochschulen). Αυτά θα είναι ιδρύματα Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης που θα παρέχουν τρίχρονη επαγγελματική εκπαίδευση στις εφαρμοσμένες επιστήμες και τέχνες και θα απονέμουν το πρώτο πτυχίο (Bachelor Degree). Στο διδακτικό τους προσωπικό θα συμμετέχουν, μεταξύ άλλων, επαγγελματίες και εμπειροτέχνες από τον χώρο της παραγωγής και της διοίκησης, ενώ οι φοιτητές θα διανύουν και αρκετούς μήνες σε προγράμματα κυλιόμενα πρακτικής άσκησης (όπως παλαιοτέρα συνέβαινε στα ΚΑΤΕΕ/ΤΕΙ).
Η 5η βιομηχανική επανάσταση φαίνεται πως θα επιφυλάσσει πολυάριθμες ευκαιρίες απασχόλησης στους αποφοίτους αυτών των τεχνολογικών σχολών, αλλά και σε μεσαία στελέχη στη μεταποίηση και τις υπηρεσίες.
* Καθηγητής και αντιπρόεδρος στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών, του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 8/8/2025)
