Ισχυρές αναταράξεις καταγράφηκαν στις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου, με τις τιμές να εκτινάσσονται πάνω από 30% την Τρίτη, μετά τη διακοπή παραγωγής στο μεγαλύτερο εργοστάσιο εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) παγκοσμίως, στο Κατάρ. Η εξέλιξη αυτή εντείνει τις ανησυχίες για τη σταθερότητα της παγκόσμιας προσφοράς, σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής έντασης.
Το ολλανδικό συμβόλαιο TTF για τον επόμενο μήνα σημείωσε αρχικά άνοδο έως και 36%, φτάνοντας τα 58 ευρώ ανά μεγαβατώρα στις πρώτες συναλλαγές — το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2023. Οι τιμές είχαν ήδη κινηθεί ανοδικά από τη Δευτέρα, μετά την ανακοίνωση της κρατικής QatarEnergy για αναστολή παραγωγής στο συγκρότημα Ras Laffan, έπειτα από επίθεση με ιρανικά drones.
Η QatarEnergy διέκοψε την παραγωγή LNG στις εγκαταστάσεις Ras Laffan και Mesaieed, που αντιστοιχούν περίπου στο 20% της παγκόσμιας παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να επηρεάσει έως και το 15% των εισαγωγών LNG της Ευρώπης, περιορίζοντας τη διαθέσιμη προσφορά και ενισχύοντας τον ανταγωνισμό για εναλλακτικά φορτία.
Παράλληλα, το Ιράν προχώρησε στο κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ, μιας στρατηγικής ναυτιλιακής οδού από την οποία διέρχεται πάνω από το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG. Η κίνηση αυτή περιορίζει περαιτέρω τις εξαγωγές ενεργειακών προϊόντων από τη Μέση Ανατολή, αυξάνοντας τον κίνδυνο παρατεταμένων διαταραχών.
Οι εξελίξεις αυτές βρίσκουν την Ευρώπη σε ευάλωτη συγκυρία, καθώς τα αποθέματα φυσικού αερίου διαμορφώνονται μόλις στο 31%, σημαντικά χαμηλότερα από το περίπου 40% της αντίστοιχης περιόδου πέρυσι. Με το τέλος της χειμερινής περιόδου να πλησιάζει, η ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων ενόψει του επόμενου χειμώνα καθίσταται επιτακτική.
Αναλυτές της ANZ κάνουν λόγο για τη σοβαρότερη απειλή στις παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία το 2022.
Το Κατάρ αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο εξαγωγέα LNG παγκοσμίως, με κύριους προορισμούς τις αγορές της Ασίας. Ωστόσο, σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής, Ευρωπαίοι και Ασιάτες εισαγωγείς θα βρεθούν αντιμέτωποι σε έναν έντονο ανταγωνισμό για περιορισμένα φορτία, γεγονός που ενδέχεται να ωθήσει περαιτέρω τις τιμές και στις δύο περιοχές.
Αν και οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να αυξήσουν τις εξαγωγές LNG, οι έμποροι εκτιμούν ότι οι επιπλέον ποσότητες δεν θα επαρκούσαν για να καλύψουν πλήρως τις απώλειες από το Κατάρ, εφόσον η διακοπή παραταθεί.
Το ενεργειακό τοπίο διαμορφώνεται εκ νέου υπό το βάρος γεωπολιτικών εξελίξεων, με τις αγορές να παραμένουν σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής.
