Οι ανανεωμένες απειλές δασμών ΗΠΑ – Ε.Ε. τροφοδοτούν τη μεταβλητότητα της αγοράς, ωστόσο η γρήγορη στροφή του τεχνολογικού τομέα προς την «Πρακτορική Τεχνητή Νοημοσύνη» (Agentic AI) παραμένει το κυρίαρχο δομικό αφήγημα.
ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΑΓΑΡΙΑ*
Επενδυτές και επιχειρήσεις πρέπει να κοιτάξουν πέρα από τον γεωπολιτικό θόρυβο, που πιθανώς να αυξηθεί φέτος, στην κρίσιμη μακροοικονομική μεταβλητή: τον πληθωρισμό. Για τις επιχειρήσεις το συμπέρασμα είναι ότι όσο ο πληθωρισμός παραμένει υπό έλεγχο, η πραγματική κατανάλωση μπορεί να συνεχίσει να υπερνικά την καταναλωτική απαισιοδοξία, ειδικά στις ΗΠΑ (λιγότερο στην Ευρώπη που αντιμετωπίζει δυσκολότερο αναπτυξιακό υπόβαθρο).
Εάν ο πληθωρισμός αυξηθεί σημαντικά, όλα ανατρέπονται. Οι επενδυτές πρέπει να θυμούνται ότι οι εμπορικοί πόλεμοι και η γεωπολιτική μεταβλητότητα είναι εγγενώς πληθωριστικά φαινόμενα, στέλνοντας σήματα κινδύνου για το σταθερό εισόδημα έναντι των μακροπρόθεσμων μέσων όρων. Συνεπώς, οι μετοχές, ενισχυμένες από την παραγωγικότητα του A.I. και τις δυνατότητες αντιστάθμισης πληθωρισμού, γίνονται πιο ελκυστικές ως τίτλοι προσαρμογής κινδύνου.
ΑΝΑΛΥΣΗ
Οι παγκόσμιες αγορές μετοχών υποχώρησαν την Τρίτη (20/1), καθώς η αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε. για τη Γροιλανδία εντείνεται, με τις δύο πλευρές να απειλούν με αύξηση δασμών. Την Τρίτη οι παγκόσμιες μετοχές έχασαν 1,5%, οι αμερικανικές υποχώρησαν 2% και το δολάριο διολίσθησε 0,8% έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων. Τα ομόλογα κινήθηκαν επίσης ελαφρώς αρνητικά, υποδηλώνοντας ευρύτερη αποστροφή κινδύνου. Η αντίδραση για τις ευρωπαϊκές και τις βρετανικές μετοχές ήταν πιο συγκρατημένη, αλλά αρνητική. Ο χρυσός αυξήθηκε κατά 3,5% από τη Δευτέρα.
Γιατί πάλι δασμοί; Δεν είχαν υπογράψει οι ΗΠΑ συμφωνίες με τους συμμάχους; Για ορισμένους τύπους ηγεσίας, η συνεχής κίνηση προς τα εμπρός, είτε στοχευμένη είτε όχι, είναι απαραίτητη. Ετσι, αν το 2025 και οι αρχές του 2026 μάς διδάσκουν κάτι, είναι ότι η πολιτική και η γεωπολιτική μεταβλητότητα ήρθαν για να μείνουν. Είναι δουλειά των διαχειριστών περιουσιακών στοιχείων να τιμολογούν σωστά τον ιδιοσυγκρασιακό (μη συστηματικό) κίνδυνο, ακόμα και τον συστηματικό όταν μπορούν να τον προβλέψουν με βεβαιότητα (για τους λίγους Michael Burry εκεί έξω). Δεν είναι δουλειά τους να προβλέπουν πολιτικά και γεωπολιτικά αποτελέσματα.
Με όλα όσα συμβαίνουν κάθε εβδομάδα είναι καλή άσκηση να ιεραρχούμε τις σημαντικότερες ειδήσεις για επιχειρήσεις και επενδυτές.
ΠΡΟΕΔΡΙΑ ΤΗΣ FED
Η τρίτη πιο σημαντική είδηση της εβδομάδας είναι ότι ο Kevin Hasset, το προηγούμενο φαβορί για την προεδρία της Fed, ενημερώθηκε από τον πρόεδρο ότι θα πρέπει να προτιμήσει να παραμείνει στη θέση του. Ο Kevin Warsh, πρώην μέλος της Fed αλλά και αγαπημένος του Λευκού Οίκου, οδηγεί τώρα την κούρσα, ακολουθούμενος από τον Christopher Waller (ήδη στο συμβούλιο) και τον Rick Rieder (διευθυντή Επενδύσεων της BlackRock). Γιατί είναι λιγότερο σημαντικό; Επειδή οι αγορές ποτέ δεν συμπάθησαν πραγματικά τον Hasset. Το σημαντικό ζήτημα δεν είναι το «ποιος» θα επιλεγεί, αλλά το «τι θα γίνει μετά».
Το μεγάλο ερώτημα για όποιον επιλεγεί (και που θα έχει εξασφαλισμένη θέση πέρα από τη θητεία του προέδρου) είναι ποια στάση θα υιοθετήσει στη συνέχεια. Θα έχουν οι αγορές έναν πιστό τύπου Arthur Burns, που θα μπορούσε να υπονομεύσει την αποτελεσματικότητα και την ανεξαρτησία της Fed, ή έναν θεσμικό τύπου Thomas Beckett (στενό φίλο και συμπολεμιστή του Ερρίκου Β’ της Αγγλίας, ο οποίος, όταν έγινε Αρχιεπίσκοπος του Cantenbury, αψήφησε τον βασιλιά, σε σημείο που ο τελευταίος έβαλε τους φίλους του να τον λιντσάρουν το 1170);
ΟΙ ΔΑΣΜΟΙ
Η δεύτερη πιο σημαντική είδηση ήταν η απειλή νέων δασμών, με τον πρόεδρο των ΗΠΑ να απειλεί με πρόσθετη επιβάρυνση 10%-25% στις χώρες που αντιτίθενται στην πρότασή του για εξαγορά της Γροιλανδίας και τα προτεινόμενα αντίποινα περίπου 100 δισ. ευρώ από την Ε.Ε. (και ίσως ακόμα και από το Ηνωμένο Βασίλειο). Ωστόσο, πολλοί, συμπεριλαμβανομένου του Forvis Mazars Economics Hub, προέβλεψαν ότι οι αρχικές συμφωνίες ήταν στην καλύτερη περίπτωση προσωρινές. Δεν ήταν δύσκολο να προβλεφθεί ότι η απειλή των δασμών θα επανεμφανιζόταν όταν συγκρούονταν τα συμφέροντα ή ότι θα το έκαναν ξανά στο μέλλον. Παρ’ όλα αυτά, δεν θα βιαζόμασταν να προεξοφλήσουμε νέους δασμούς, καθώς η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου για τους δασμούς IEEPA εκκρεμεί ακόμη.
ΤΟ AGENTIC AI
Παρά την αρχική αρνητική αντίδραση της αγοράς (χαμηλότερες μετοχές, υψηλότερος χρυσός), πιστεύουμε ότι τα σημαντικά νέα έρχονται από τον τεχνολογικό τομέα, ο οποίος τρέχει προς την ανάπτυξη της «Πρακτορικής Τεχνητής Νοημοσύνης» (Agentic AI), δηλαδή τη μετάβαση από τα Chatbots σε A.I. που εκτελεί εργασίες με απλές εντολές και γίνεται «πολυεργαλείο» γραφείου. Η Anthropic, βασικός πάροχος A.I., τράβηξε την προσοχή των επενδυτών με ένα νέο εργαλείο που ονομάζεται «Cowork». Αν και ακόμη σε φάση δοκιμών σε Mac – PCs, το εργαλείο επιτρέπει σε μη προγραμματιστές να δημιουργούν πράκτορες με μηδενική γνώση κώδικα. Για παράδειγμα, αρκεί η εντολή «τακτοποίησε την επιφάνεια εργασίας μου» και γίνεται. Το εργαλείο δημιουργήθηκε εκπληκτικά σε μόλις 10 ημέρες. Μία από τις βασικές μας θέσεις είναι η ευρύτερη υιοθέτηση του A.I. το 2026. Οι εξελίξεις κινούνται γρήγορα προς αυτή την κατεύθυνση και είμαστε σίγουροι ότι θα δούμε αύξηση της παραγωγικότητας και μεγαλύτερη κερδοφορία από το A.I.
Είναι ένα νέο εργαλείο γραφείου πιο σημαντικό για τους επενδυτές από το επιδεινούμενο παγκόσμιο οικονομικό υπόβαθρο; Υπάρχουν τέσσερις διακριτές μεγάλες αγορές αυτή τη στιγμή:
1. Η αγορά μετοχών, της οποίας η τρέχουσα αποτίμηση βασίζεται σε ενδείξεις ευρύτερης υιοθέτησης του A.I. και σημαντική αύξηση κερδών το 2026. Γι’ αυτούς η ανάπτυξη του Agentic AI είναι σημαντική.
2. Η αγορά βραχυπρόθεσμων ομολόγων, που παραμένει σχετικά ήρεμη, υποθέτοντας ότι η Fed θα προχωρήσει σε περισσότερες μειώσεις επιτοκίων από ό,τι προβλέπει τώρα.
3. Η αγορά μακροπρόθεσμων ομολόγων, που ανησυχεί ολοένα και περισσότερο για τις επιπτώσεις των πιο περίπλοκων παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, τους εμπορικούς πολέμους και τον επίμονο πληθωρισμό.
4. Η αγορά μη χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων (από χρυσό έως ακίνητα), που προσελκύει με διάφορους βαθμούς επιτυχίας συντηρητικούς επενδυτές που φοβούνται την αγορά μακροπρόθεσμων ομολόγων.
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
Ο Δείκτης Καταναλωτών του πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, μία από τις πιο αξιόπιστες ανεξάρτητες έρευνες στις ΗΠΑ, δείχνει ότι το καταναλωτικό κλίμα ποικίλλει ανάλογα με την πολιτική τοποθέτηση. Οσοι συμφωνούν με την κυβέρνηση αισθάνονται χαρούμενοι να ξοδεύουν, όσοι διαφωνούν τείνουν να αποταμιεύουν περισσότερο. Παρόμοιες τάσεις παρατηρούνται και στην Ευρώπη.
Υπάρχουν, γενικά, τρεις τύποι καταναλωτών: οι πολιτικά κομματικοί, οι μη κομματικοί και οι εύποροι. Οι κομματικοί καταναλωτές, που πρόσκεινται στην κυβέρνηση, θα συνεχίσουν να ξοδεύουν. Το ίδιο και οι εύποροι καταναλωτές, που αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης. Παρά τις αυξανόμενες ανησυχίες για την πολιτική, δεν βλέπουμε λόγο για θεαματική πτώση της κατανάλωσης στις ΗΠΑ, εκτός εάν ο πληθωρισμός τροφίμων και ενέργειας αυξηθεί σημαντικά. Στην Ευρώπη, η οποία στοχοποιείται σταθερά στον εμπορικό πόλεμο της Αμερικής, και παρά τον χαμηλότερο πληθωρισμό, θα μπορούσαμε να δούμε περισσότερη επιφυλακτικότητα στην κατανάλωση, καθώς η οικονομία παραμένει γενικά αδύναμη.
ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ
Μπορεί να ακούγεται παράδοξο να λέμε ότι σε περιόδους υψηλότερης αβεβαιότητας οι μετοχές θα αποτελούσαν πιθανότερο προορισμό από τα ομόλογα. Ωστόσο, αφαιρώντας όλη τη γεωπολιτική, η μία μακροοικονομική μεταβλητή που μετράει περισσότερο τώρα για τους επενδυτές είναι ο πληθωρισμός. Οταν ο πληθωρισμός είναι παρών, οι μετοχές τείνουν να υπεραποδίδουν του σταθερού εισοδήματος.
Εάν οι συνεχιζόμενοι εμπορικοί πόλεμοι της Αμερικής αποδειχθούν πληθωριστικοί (κάτι που μπορεί κάλλιστα να συμβεί το 2026, καθώς οι εταιρίες μετακυλίουν περισσότερα κόστη στους καταναλωτές), τότε το σταθερό εισόδημα πιθανότατα θα υποαποδώσει έναντι των μακροπρόθεσμων μέσων αποδόσεών του. Οι μετοχές, από την άλλη πλευρά, εκμεταλλεύονται τον «ούριο άνεμο» της επανάστασης του A.I., τον πληθωρισμό (και τη φυγή από τα ομόλογα), και την πιθανή περαιτέρω υποτίμηση του δολαρίου ΗΠΑ.
Τα τρία πράγματα που πρέπει να γνωρίζουν οι επενδυτές αυτήν την εβδομάδα:
1. Ανανεωμένες απειλές δασμών από τις ΗΠΑ προς την Ευρώπη για το ζήτημα της Γροιλανδίας προκαλούν νέες ανησυχίες και οδηγούν σε «ξεπούλημα» (selloff) στις αγορές.
2. Παρ’ όλα αυτά, οι επενδυτές μετοχών εστιάζουν περισσότερο στις αυξανόμενες υποσχέσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης (A.I.).
3. Ο Kevin Hasset, προηγούμενο φαβορί για τη διοίκηση της Fed, ενημερώθηκε ότι ενδέχεται να μην επιλεγεί.
*Chief Economist της εταιρίας Mazars
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 23/1/2026)
