Αναλυτές υποστηρίζουν ότι εμπορικές εντάσεις μπορούν να μεταφέρουν κόστος από τρίμηνο σε κεφαλαιακά αποθέματα και premia κινδύνου
ΤΟΥ ΜΙΧΑΗΛ ΓΕΛΑΝΤΑΛΙ
Αγορές, πολιτική και γεωπολιτική ήδη έχουν παύσει να λειτουργούν ως διακριτά/ξεχωριστά πεδία, καθώς, πλέον, συνδέονται σε ένα ενιαίο σύστημα ρίσκου. Από το τέλος της προηγούμενης εβδομάδας οι χρεώσεις και οι αποδόσεις στις ευρωπαϊκές αγορές (κρατικά ομόλογα/μετοχές) παραπέμπουν σε αυξημένο risk off περιβάλλον, με κατεύθυνση προς πιο ασφαλή περιουσιακά στοιχεία, λ.χ., χρυσός, μετοχές αμυντικών ομίλων κ.ά. Ενδεικτικά, την Τρίτη (20/1) στη διάρκεια της προσυνεδριακής περιόδου στη Wall Street ο δείκτης VIX/CBOE έπειτα από το πρώτο «άλμα» στις 18,74 μονάδες ακολούθησε δεύτερο, ξεπερνώντας το όριο των 20, στις 20,15, μονάδες σε διάστημα τεσσάρων ωρών. Παράλληλα, η τιμή του χρυσού, επίσης, με «άλμα» έφτασε έως τα 4.900 δολ./oz.
Σχεδόν αντανακλαστική η αντίδραση traders, επενδυτών αλλά άδηλη η συνέχεια, καθώς δεν είναι σαφές κατά πόσον η Ευρώπη είναι αντιμέτωπη με έναν διαπραγματευτικό εκβιασμό βραχείας διάρκειας ή με μία νέα «κανονικότητα» γεω-οικονομικού καταναγκασμού. Στη δεύτερη περίπτωση, το διακύβευμα είναι ευρύτερο, συνθετότερο και θα αφορά από τις επενδύσεις, την άμυνα μέχρι ακόμη και τη συνοχή θεσμών, όπως το ΝΑΤΟ, ο ΟΗΕ, η Ε.Ε. Ωστόσο, εάν η αβεβαιότητα μονιμοποιηθεί, τότε το κόστος θα μεταφερθεί από το ΑΕΠ του επόμενου (δεύτερου) 3μήνου σε capex, αποθέματα hedging, risk premia κ.λπ., κάτι που είναι πολύ δύσκολο να «τιμολογηθεί» εκ των προτέρων.
Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ Χ
Υπάρχει και μία άλλη παράμετρος -άγνωστος x- σύμφωνα με το CNBC, που αφορά το ενδεχόμενο χρήσης εξαιρετικά διευρυμένων εξουσιών στον πρόεδρο των ΗΠΑ. Ο λόγος για το Ιnternational Emergency Economic Powers Act (του 1977), που στη συγκεκριμένη περίπτωση θα μετέτρεπε τους δασμούς από εμπορικό «εργαλείο» σε μέσο γεωπολιτικής πίεσης, ανοίγοντας -επί της ουσίας- το «κουτί της Πανδώρας» σε ό,τι αφορά διεθνείς εμπορικές σχέσεις, διατλαντικές ισορροπίες. Προσώρας δεν φαίνεται ο Τραμπ να φτάνει μέχρι την επίκληση του ΙΕΕΡΑ, δηλαδή κήρυξη κατάστασης εθνικής ανάγκης, με ανοιχτό το ενδεχόμενο εμπλοκής ακόμα και του ανώτατου δικαστηρίου των ΗΠΑ.
Πρωτόγνωρες καταστάσεις, όπως και αν ιδωθούν, με τη μέχρι τώρα «τιμολόγησή» τους στις αγορές αρκετά ψύχραιμη. Αυτό γιατί, όπως συνέβη τις προηγούμενες φορές, ήταν η Ευρώπη που υποχώρησε, ας μην ξεχνάμε πως σύρθηκε η Γερτρούδη Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην αποδοχή της εμπορικής συμφωνίας, και το ενδεχόμενο ανάλογης στάσης προεξοφλούν οι περισσότεροι διαχειριστές και γι’ αυτή τη φορά. Στο σημείο αυτό θα θέλαμε να αναφερθούμε στην… πονηρή ανάλυση της JPMC, με τον εύγλωττο τίτλο Why JPMorgan’s Desk Thinks The Greenland Standoff Ends In A Bullish «Negotiated Arrangement».
Παράλληλα, είναι και η συγκυρία ιδιαίτερη, με το δολάριο να διολισθαίνει -τεχνητά- έναντι του ευρώ, με ό,τι αυτό μπορεί να σημαίνει για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές, την ώρα που λόγω κυμάτων ψύχους οι ενεργειακές τιμές (TTF) έχουν… εκτοξευτεί. Επίσης, από την πλευρά των οκτώ χωρών που απειλούνται με την επιβολή επιπλέον δασμών -λόγω Γροιλανδίας,- η μεν Νορβηγία είναι αντίθεση στην πρόταση Μακρόν για χρήση του Anti-Coercion Instrument, του επονομαζόμενου «εμπορικού μπαζούκα», όπλο που θεσπίστηκε μεν το 2023, αλλά η αποτελεσματικότητά του δεν έχει δοκιμαστεί επί του πεδίου. Θεωρητικά έχει ισχύ 93 δισ. (σε αυτή τη φάση, βάσει όσων ανάφερε και η πρόεδρος της Κομισιόν), αλλά…
Στην όλη «πολεμική», το Bloomberg ένεταξε και την «οπλοποίηση» (weaponizing) του ομοσπονδιακού χρέους των ΗΠΑ που είναι στα χαρτοφυλάκια Ευρώπης, Ηνωμένου Βασιλείου και Νορβηγίας. Πρόκειται για μέγεθος 8 ή και 10 τρισ. χρέους/ομοσπονδιακών ομολόγων, που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μέσο πίεσης. Οντως υπάρχει αυτό το portfolio χρέους, αλλά είναι διάσπαρτο σε «χέρια» κρατών, funds, ιδιωτών, ασφαλιστικών ταμείων κ.ά., με θεωρητική και μόνο δυνατότητα χρήσης, εκτός των άλλων δεν υφίσταται νομικό πλαίσιο, ενώ πολύ δύσκολα έως αδύνατον να συντονιστούν και «εκτελεστούν» εντολές short στο χρέος των ΗΠΑ.
Τι μέλλει γενέσθαι; Συνεκτιμώντας πως επίκεινται οι πρώτες συνεδριάσεις της Fed (27-28/1) και της ECB (4-5/2) για το 2026 και οι κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ είναι αρκετά μακριά (σ.σ.: 3/11), η μέχρι τώρα «τιμολόγηση» των αγορών είναι ελεγχόμενη/διαχειρίσιμη επειδή θεωρούν ως πιθανότερο μέρος να οπισθοχωρήσει την Ευρώπη.
ΥΓ.: Μέχρι τώρα ο πρόεδρος των ΗΠΑ ενεργεί βάσει της Νέας Στρατηγικής Ασφαλείας των ΗΠΑ. Η δε τακτική του ακολουθεί τη λογική της «Στρατηγικής άρνησης: Η αμερικανική άμυνα σε μια εποχή σύγκρουσης μεγάλων δυνάμεων»/ The Strategy of Denial του Elbridge A. Colby και της προσέγγισης του Branko Milanovic «Trump, the state and the revolution».
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 23/1/2026)
