Η έναρξη του 2026 παρουσιάζει στις αγορές μια εικόνα λιγότερο ταραχώδη σε σχέση με έναν χρόνο πριν, χωρίς αυτό να καθιστά την ερμηνεία της απλούστερη. Οι γεωπολιτικές εντάσεις παραμένουν υψηλές, από τη Βενεζουέλα έως τη Μέση Ανατολή, ωστόσο η τιμή του πετρελαίου κινείται σε σχετικά συγκρατημένα επίπεδα, ενώ οι χρηματιστηριακές αγορές εμφανίζουν χαμηλότερη μεταβλητότητα σε σχέση με το 2025. Αυτό υποδηλώνει ότι τα σοκ δεν έχουν εξαφανιστεί, αλλά ότι το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα έχει αρχίσει να τα απορροφά με διαφορετικό τρόπο, πιο σταδιακά. Η αλλαγή είναι, στην πραγματικότητα, πρωτίστως διαρθρωτική. Επειτα από χρόνια που κυριάρχησαν οι προκλήσεις -από την πανδημία και τον πόλεμο στην Ουκρανία έως τη στροφή των Ηνωμένων Πολιτειών προς τον προστατευτισμό- το 2026 εμφανίζεται ως το έτος κατά το οποίο οι συσσωρευμένες επιπτώσεις πολιτικών και νομισματικών αποφάσεων αρχίζουν να αντανακλώνται στην πραγματική οικονομία.
Το 2025 η ανακοίνωση των αμερικανικών δασμών κατά τη λεγόμενη «Ημέρα Απελευθέρωσης» προκάλεσε μια άνευ προηγουμένου αντίδραση στις αγορές. Επρόκειτο για μια φάση αποστροφής ρίσκου που συνοδεύτηκε από γενικευμένη πώληση αμερικανικών περιουσιακών στοιχείων. Το δολάριο, τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και οι μετοχές υποχώρησαν ταυτόχρονα, σπάζοντας μια ιστορική συσχέτιση.
Μερικούς μήνες αργότερα ο μακροοικονομικός αντίκτυπος αποδείχθηκε πιο περιορισμένος από ό,τι αρχικά αναμενόταν. Η αμερικανική οικονομία εκτιμάται ότι έκλεισε το 2025 με ανάπτυξη γύρω στο 2%, παρά την επιβράδυνση της αγοράς εργασίας και τις εμπορικές εντάσεις. Η Ευρωζώνη, επίσης, επέδειξε ανθεκτικότητα, ενώ η Κίνα φαίνεται να κατάφερε να επιτύχει τον στόχο ανάπτυξης κοντά στο 5%, με στήριξη από τις ισχυρές εξαγωγές.
Στο μεταξύ, οι διμερείς συμφωνίες που διαπραγματεύτηκαν μεταξύ Μαρτίου και Ιουνίου 2025 με την Ευρωπαϊκή Ενωση, την Ιαπωνία και την Κίνα μείωσαν σημαντικά την αβεβαιότητα. Οι δασμοί, επομένως, δεν αποτελούν πλέον ένα αιφνίδιο σοκ, αλλά έναν αργό μηχανισμό επιβράδυνσης. Η νέα αυτή ισορροπία αποτυπώνεται και στο δολάριο. Το 2025 το αμερικανικό νόμισμα υποχώρησε έναντι όλων των κύριων νομισμάτων, σηματοδοτώντας μια αλλαγή στην αντίληψη του κινδύνου. Το δολάριο δεν λειτουργεί πλέον αυτόματα ως ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους έντασης και επηρεάζεται ολοένα και περισσότερο από εσωτερικούς παράγοντες.
Στο μέτωπο των τιμών, ο παγκόσμιος πληθωρισμός συνεχίζει να προσεγγίζει τους στόχους των κεντρικών τραπεζών. Στα κύρια νομίσματα οι υπερβάσεις της μεταπανδημικής περιόδου έχουν σε μεγάλο βαθμό εξαλειφθεί, ιδίως στην Ευρωζώνη. Το περιβάλλον αυτό ευνόησε μια έντονη αναδιάταξη στα νομίσματα. Το 2025 όλα τα κύρια νομίσματα ενισχύθηκαν έναντι του δολαρίου, με τις καλύτερες επιδόσεις να καταγράφονται στην Ευρώπη.
ΑΝΘΕΚΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Κοιτώντας προς το 2026 αναμένουμε ένα έτος ανθεκτικής ανάπτυξης, με στήριξη από τη χαλάρωση των χρηματοοικονομικών συνθηκών και τον επενδυτικό κύκλο στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Goldman Sachs, οι επενδύσεις στην Τ.Ν. από τους μεγάλους τεχνολογικούς hyperscalers αναμένεται να φθάσουν τα 527 δισ. δολ. το 2026, με προβλέψεις περαιτέρω αύξησης στα 629 δισ. δολ. το 2027. Βραχυπρόθεσμα, ο αντίκτυπος της Τ.Ν. θα προέλθει κυρίως από την αύξηση των κεφαλαιουχικών επενδύσεων, με τα οφέλη να συγκεντρώνονται στις χώρες που ηγούνται των τεχνολογικών δαπανών, κυρίως στις ΗΠΑ και την Κίνα. Πρόκειται για μια διαδικασία που ενδέχεται να εντείνει τις παγκόσμιες αποκλίσεις.
Μια νέα φάση ανοίγει και στο μέτωπο της νομισματικής πολιτικής. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα φαίνεται να πλησιάζει το τέλος του κύκλου της, ενώ στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο τα περιθώρια για περαιτέρω μειώσεις επιτοκίων είναι περιορισμένα. Ο βασικός κίνδυνος δεν είναι μια αιφνίδια σύσφιξη, αλλά μια σταδιακή άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων, η οποία θα μπορούσε να επηρεάσει τις αποτιμήσεις των μετοχών και το κόστος χρηματοδότησης.
Στην Ευρώπη το 2026 ενδέχεται να σηματοδοτήσει μια πιο σαφή αλλαγή ρυθμού. Η εγχώρια ζήτηση διατηρείται, ο πληθωρισμός υποχωρεί, όμως το στοιχείο της πραγματικής τομής είναι δημοσιονομικό. Το γερμανικό πρόγραμμα υποδομών, ύψους 500 δισ. ευρώ, που ανακοινώθηκε από την κυβέρνηση συνασπισμού τον Νοέμβριο του 2025 και εκτείνεται σε ορίζοντα δεκαετίας, αναμένεται να αρχίσει να παράγει απτά αποτελέσματα ήδη από το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Προτεραιότητα δίνεται στα δίκτυα υψηλής ταχύτητας, στην ενεργειακή μετάβαση και την ψηφιοποίηση της Δημόσιας Διοίκησης, με επιτάχυνση δαπανών ύψους 50 δισ. ευρώ να έχει ήδη προγραμματιστεί για τη διετία 2026-2027. Δεδομένου του βάρους της Γερμανίας στην Ευρωζώνη, ο αντίκτυπος θα μπορούσε να επεκταθεί σε ολόκληρη την περιοχή.
Η εικόνα στο Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει αντίθετη. Η βρετανική οικονομία φαίνεται καταδικασμένη να υστερήσει έναντι άλλων ανεπτυγμένων χωρών, εγκλωβισμένη ανάμεσα σε υψηλή φορολογική επιβάρυνση και μια αγορά εργασίας που ψύχεται ταχέως. Παρότι ο πληθωρισμός υποχωρεί, οι προοπτικές ανάπτυξης παραμένουν ασθενείς.
Η Κίνα συνεχίζει να κινείται σε μια εύθραυστη ισορροπία. Οι εξαγωγές αντέχουν, χάρη στη μεγαλύτερη γεωγραφική διαφοροποίηση των αγορών, όμως η εγχώρια ζήτηση παραμένει αδύναμη και ο κλάδος των ακινήτων επιβαρύνει την εμπιστοσύνη. Το 2026 αναμένεται να χαρακτηριστεί από σταδιακή επιβράδυνση, με πιθανή ενίσχυση του γουάν έναντι του δολαρίου, χωρίς όμως να υπονομεύεται η εξωτερική ανταγωνιστικότητα.
Σε αυτό το περιβάλλον τα νομίσματα των αναδυόμενων αγορών θα μπορούσαν να βρουν πρόσφορο έδαφος. Το βραζιλιάνικο ρεάλ και το μεξικανικό πέσο εμφανίζονται ιδιαίτερα ελκυστικά, υποστηριζόμενα από πραγματικά επιτόκια της τάξης του 7% και 5,5%, αντίστοιχα, σημαντικά υψηλότερα από τον μέσο όρο των κύριων οικονομιών. Το νοτιοαφρικανικό ραντ θα μπορούσε επίσης να επωφεληθεί από τη σταθεροποίηση των τιμών των εμπορευμάτων και τη σταδιακή βελτίωση της δημοσιονομικής εικόνας στο εσωτερικό της χώρας. Παρά ταύτα, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν υψηλοί και έτοιμοι να αναζωπυρώσουν τη μεταβλητότητα.
*Το report της εταιρίας διεθνών πληρωμών Ebury αναφορικά με τις τάσεις στις αγορές συναλλάγματος
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (23 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2026)
