Σύντομα ο πρόεδρος των ΗΠΑ θα ανακοινώσει τον εκλεκτό του για τη Fed, πιθανότατα τον Kevin Hassett. Οι αγορές θα καλωσόριζαν κάποιον με εμπειρία και αποδοχή. Ενας πιστός του προέδρου που μειώνει το κόστος κεφαλαίου, παρά τις πληθωριστικές πιέσεις, θα ήταν θετικός για τις μετοχές, αλλά αρνητικός για τα ομόλογα, τα οποία είναι ευαίσθητα στις τιμές.
ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΛΑΓΑΡΙΑ*
Παρά το αρνητικό παράδειγμα του 1970, όταν μια λιγότερο ανεξάρτητη Fed συνέβαλε στον στασιμοπληθωρισμό, δεν πιστεύουμε πως η ιστορία απαραίτητα θα επαναληφθεί. Αντί να εστιάζουμε στη γνώμη μας για την επιλογή, θα εξετάσουμε αν ο διορισμός του θα αυξήσει τον διχασμό στην πιο σημαντική τράπεζα του κόσμου. Αυτό θα ήταν πραγματικά ανησυχητικό για επιχειρήσεις και επενδυτές, καθώς η πολιτική θα γινόταν αβέβαιη. Οι επενδυτές δεν θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να βιαστούν να μειώσουν το ρίσκο τους, ακόμα και σε πιθανή διόρθωση, αλλά να δώσουν χρόνο στην καινούργια σύνθεση της Fed να βρει συναινέσεις.
Αυτόν τον Νοέμβριο μπήκα επίσημα στην τρίτη δεκαετία μου στις επενδύσεις. Η πρώτη δεκαετία αφορούσε την παρατήρηση ενός πλήρους κύκλου. Από «παιδί της άνθησης» έγινα «παιδί της Παγκόσμιας Χρηματοπιστωτικής Κρίσης» σε λιγότερο από τρία χρόνια. Το μάθημα; Η Ιστορία είναι οδηγός, όχι χάρτης. Οπως είπε ο Edmund Burke, πατέρας του συντηρητισμού, «δεν μπορείς να σχεδιάσεις το μέλλον με βάση το παρελθόν». Οι κύκλοι δεν επαναλαμβάνονται καρμπόν και παρόμοιες αποφάσεις μπορεί να φέρουν διαφορετικά αποτελέσματα. Επένδυση σημαίνει κατανόηση των αρχών, όχι προσπάθεια αναβίωσης του παρελθόντος.
Η δεύτερη δεκαετία δίδαξε ένα άλλο μάθημα: μην πηγαίνεις κόντρα στη Fed (ή στο κράτος). Μέχρι το 2015, μαζί με το 95% των διαχειριστών που έχαναν τις αποδόσεις των δεικτών, εγκατέλειψα την ανόητη ιδέα πως η Ποσοτική Χαλάρωση θα έφερνε αναγκαστικά πληθωρισμό και πως το κράτος δεν μπορούσε να ορίσει τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων. Ο πληθωρισμός δεν ήρθε και το κράτος μπορούσε. Τότε έμαθα να μην κοντράρω ούτε την ΕΚΤ. Η Ευρωζώνη θα επιβίωνε, όσο ατελής κι αν ήταν η τραπεζική της ένωση.
Σήμερα, με τις αποτιμήσεις στα ύψη, έναν εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ με τον υπόλοιπο κόσμο, πολιτική αστάθεια και τον πληθωρισμό να ανεβαίνει, τα θεμελιώδη δεν είναι ιδανικά. Χωρίς τη στρατηγική του OPEC+ για χαμηλότερο πετρέλαιο και τις επενδύσεις τεχνολογίας, η εικόνα θα ήταν χειρότερη.
Γι’ αυτό είμαστε κάπως επιφυλακτικοί στην κατανομή κεφαλαίων.
Ομως, δεν είμαστε αρνητικοί. Κυρίως επειδή η Fed μειώνει τα επιτόκια. Οταν οι αγορές αμφισβήτησαν τη μείωση, οι δείκτες βυθίστηκαν. Αντίστοιχα, όταν ο Williams (NY Fed) στήριξε τα «περιστέρια», Miran και Waller (αουτσάιντερ για την προεδρία), οι αγορές ανέκαμψαν. Επιπλέον, οι υψηλές αποτιμήσεις στην τεχνολογία στηρίζονται πλήρως από την κυβέρνηση των ΗΠΑ, στον αγώνα κυριαρχίας στην Τεχνητή Νοημοσύνη (A.I.) έναντι της Κίνας.
Αρα, ναι, ζούμε ακόμη στον κόσμο της Fed. Η επιλογή του προέδρου για την ηγεσία της είναι κρίσιμη. Μια καλή επιλογή μπορεί να οδηγήσει σε νέα υψηλά. Μια κακή, σε διόρθωση. Αλλά τι συνιστά καλή επιλογή;
Υπάρχουν αντικειμενικά χαρακτηριστικά:
1. Αποδοχή: Ο πρόεδρος της Fed πρέπει να εμπνέει σεβασμό στους ομότιμούς του. Η θέση δεν είναι διοικητική, αλλά επιρροής σε ένα συμβούλιο κορυφαίων οικονομολόγων. Μια κομματική προσέγγιση θα τρόμαζε τις αγορές και θα αύξανε τις προσδοκίες πληθωρισμού.
2. Εμπειρία: Ο Volcker (1979-1987) ήταν οικονομολόγος με εμπειρία αγοράς. Ο Greenspan (1987-2006) γνώριζε βαθιά τις αγορές. Ο Bernanke (2006-2014) αυθεντία στη Μεγάλη Υφεση και κέρδισε Νόμπελ. Η Yellen (2014-2018) έμπειρη τεχνοκράτης. Ο Powell (2018-2026) νομικός και πολιτική επιλογή, εκδημοκράτισε τη λήψη αποφάσεων και υπερασπίστηκε την ανεξαρτησία της Fed.
Ενώ οι μετοχές ενδιαφέρονται κυρίως για φθηνό χρήμα, τα ομόλογα (που ισοδυναμούν σε μέγεθος με τις μετοχές) φοβούνται τον πληθωρισμό. Οι κινήσεις τους επηρεάζουν τη δανειοληπτική ικανότητα των κρατών. Την περασμένη εβδομάδα είδαμε υψηλότερες αποδόσεις, καθώς οι επενδυτές φοβήθηκαν μια Fed που θα επιτρέψει υψηλότερο πληθωρισμό.
Πρέπει να ανησυχούμε; Οχι απαραίτητα. Ας θυμηθούμε τα δύο πρώτα μαθήματα.
Α. Η ιστορία είναι οδηγός, όχι χάρτης. Η πίεση του Nixon στον Arthur Burns (1970-1978) είναι παράδειγμα προς αποφυγή. Εφερε πληθωρισμό και χαμηλή ανάπτυξη. Αλλά τότε άρχιζε ο κύκλος του χρέους, χωρίς τον Κανόνα του Χρυσού. Σήμερα οι αγορές είναι πιο ανεπτυγμένες. Μια επιλογή χωρίς αποδοχή μπορεί να φέρει αναταράξεις, αλλά δεν βλέπουμε συστημικό κίνδυνο ή ύφεση.
Β. Μην πας κόντρα στη Fed. Οσοι πόνταραν εναντίον της (2009-2015) έχασαν. Αν το συμβούλιο στηρίξει τον νέο πρόεδρο, η ανεξαρτησία περνά σε δεύτερη μοίρα. Το να στοιχηματίζεις εναντίον της δεν αποδίδει.
Ωστόσο, ένας πρόεδρος χωρίς αποδοχή μπορεί να οδηγήσει σε μια διχασμένη Fed. Ενώ ποτέ δεν θα πηγαίναμε κόντρα στη Fed, είναι δύσκολο να διαλέξεις πλευρά όταν η Fed μάχεται τον εαυτό της.
Πώς πρέπει να αντιδράσουν οι επενδυτές; Σε περίπτωση που οι αγορές αντιδράσουν, να μη βιαστούν να μειώσουν το ρίσκο, ακόμα κι αν υπάρξει διόρθωση. Τέτοια γεγονότα είναι βραχύβια. Ο πληθωρισμός δεν είναι κακός για τις μετοχές και μια διόρθωση ίσως αποτελεί ευκαιρία, δεδομένων των αποτιμήσεων του A.I. Αντίθετα, πρέπει να εστιάσουν στο διοικητικό συμβούλιο. Αν ο Powell δεν παραιτηθεί από τη θέση του μέλους, όπως είθισται, ίσως δημιουργηθεί εσωτερική αντιπολίτευση. Αυτό θα έκανε την πολιτική απρόβλεπτη. Σε μια τέτοια περίπτωση οι επενδυτές ομολόγων και μετοχών θα πρέπει να αντισταθμίσουν τη μεταβλητότητα, ενώ το χαμηλότερο δολάριο και ο χρυσός ίσως δουν αλλαγή της αρνητικής και θετικής τάσης, αντίστοιχα.
*Chief Economist της εταιρίας Mazars
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 12/12/2025)
