Η παρουσία της Chevron επαναφέρει την προοπτική αξιοποίησης των υδρογονανθράκων σε Κρήτη και Ιόνιο, όπως και το ενδεχόμενο ενεργοποίησης κι άλλων παραχωρήσεων που μέχρι πρότινος δεν προσέλκυαν επενδυτικό ενδιαφέρον. Προφανές πως σχεδόν τα πάντα έχουν αλλάξει επί κυβέρνησης Τραμπ -και του δόγματος «Drill, baby drill»-, με ενδεικτικό πως το αίτημα της Chevron για συμμετοχή στον διαγωνισμό έγινε αποδεκτό από την ελληνική κυβέρνηση ανήμερα της ορκωμοσίας του προέδρου των ΗΠΑ. Αίτημα που ο δεύτερος μεγαλύτερος αμερικανικός πετρελαϊκός όμιλος είχε υποβάλει τον Αύγουστο του 2024 (επί Δημοκρατικών).
Η συμμετοχή της Chevron στον διαγωνισμό είναι το πρώτο και πολύ σημαντικό βήμα, αλλά μένει να γίνουν… χιλιόμετρα μέχρι την πρώτη διερευνητικού χαρακτήρα έρευνα. Πολλά τα ορόσημα, με την ελληνική πλευρά να πρέπει να πείσει πως μπορεί να εγγυηθεί για την ομαλή διαδικασία σχεδιασμού και υλοποίησης μέχρι την πρώτη εκμετάλλευση έπειτα από μία 10ετία. Καταρχήν θα πρέπει να οριστικοποιηθούν οι συμβάσεις Chevron – HelleniQ Energy, διαδικασία που μέχρι την επιβεβαίωση της αρτιότητας του φακέλου δεν προβλέπεται να έχει ολοκληρωθεί πριν από τα μέσα Οκτωβρίου. Σύμφωνα με τον διαγωνισμό, προβλέπεται πως η διαδικασία αξιολόγησης των προσφορών θα πρέπει να έχει γίνει μέχρι τις 10 Νοεμβρίου. Η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων έχει συστήσει 9μελή επιτροπή αξιολόγησης, που θα επιχειρήσει να μην εξαντλήσει όλο το χρονικό περιθώριο, προκειμένου να επισπευσθεί, κατά το δυνατόν, η διαδικασία. Ο λόγος; Να είναι όλα έτοιμα (ως προς την αξιολόγηση) προτού έρθει στην Αθήνα ο Κρις Ράιτ, με τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ κεντρικό εισηγητή στη συνεδρίαση της σύμπραξης για τη Διατλαντική Συνεργασία στην Ενέργεια. Η Αθήνα φιλοξενεί τον Νοέμβριο τη συνάντηση του Partnership for Transatlantic Energy Cooperation (P-TECC), με τη συμμετοχή εκπροσώπων 20 κυβερνήσεων, περισσότερων από 400 αξιωματούχους, παράγοντες του κλάδου, ένα πρώτο τεστ αξιοπιστίας για την ελληνική πλευρά.
Το πρώτο από μία σειρά ορόσημων που θα πρέπει να κερδίσει η Αθήνα, προκειμένου να έχει νόημα η παρουσία της Chevron στον διαγωνισμό για τα θαλάσσια οικόπεδα «Νότια της Κρήτης Ι», «Νότια της Κρήτης ΙΙ», «Μπλοκ Α2» και «Νότια της Πελοποννήσου». Σε αντίθετη περίπτωση, η συμμετοχή θα καταστεί «κενό γράμμα», θα έχει την… τύχη της πρότερης ατυχούς εξέλιξης με την Exxon/Mobil. Ως γνωστόν, ο έτερος αμερικανικός όμιλος και λόγω της αβελτηρίας της ελληνικής πλευράς μετέφερε όλο και πιο πίσω την απόφαση για ερευνητική γεώτρηση στο μπλοκ «ΝΔ Κρήτη», με πιο τελευταία για το καλοκαίρι του 2026 (αντί για το καλοκαίρι του 2025). Ωστόσο, η κατάσταση φαίνεται πως διαφοροποιείται -προς το θετικότερο- λόγω της παρουσίας της Chevron, δεν αποκλείεται μάλιστα μετά το Ρ-TECC η Exxon/Mobil να αναθεωρήσει εκ νέου τη στάση της και να επισπεύσει τη διαδικασία ενεργότερης συμμετοχής της. Σημειωτέον πως η Exxon/Mobil είναι -μέχρι τώρα- ο εταίρος της HelleniQ Energy στις υφιστάμενες παραχωρήσεις «Δυτικά» και «ΝΔ Κρήτης». Θα μπορούσε η παρουσία της Chevron και η επιτυχής διεξαγωγή του Ρ-TECC να επανεργοποιήσουν την Exxon/Mobil, εκτιμά παράγων με γνώση του παρασκηνίου.
Στην ελληνική κυβέρνηση μένει να κεφαλαιοποιήσει την ευνοϊκή συγκυρία ή να συνεχίσει στον ρόλο του παρατηρητή των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή, που την αφορούν. Θα πρέπει, εκτός όλων των άλλων, η κυβέρνηση να βελτιώσει θεαματικά τις επιδόσεις της Δημόσιας Διοίκησης (διοικητική – δικαστική γραφειοκρατία), ακόμα και να μεριμνήσει για τα αυτονόητα, όπως, λ.χ., για την εξεύρεση του λιμανιού-hub υποδοχής. Ενδεικτικό το γεγονός πως η πιο ώριμη από πλευράς προεργασία πρόταση για το λιμάνι των Πατρών -τρία χρόνια μετά την υποβολή του master plan- και ακόμη εκκρεμεί η υπογραφή του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος. Δεν είναι τυχαίο πως, παρότι η Exxon/Mobil είναι πάνω από έξι χρόνια στην Ελλάδα, ακόμη δεν έχει «στήσει τρυπάνι».
Παράλληλα, στο επίκεντρο ξανά έρχονται άλλες παραχωρήσεις, που είχαν «παγώσει» ή εμπλακεί γραφειοκρατικά κ.λπ., όπως το «Μπλοκ ΙΙ», περί τα 30 χλμ. δυτικά της Κέρκυρας/Ιόνιο, project που επιχειρεί να «τρέξει» το σχήμα Energean – Helleniq UpStream (ποσοστό 75%-25%). Για το αν θα προχωρήσει το σχήμα σε ερευνητική γεώτρηση, θα πρέπει η σχετική απόφαση να έχει ληφθεί μέχρι τον Μάρτιο 2026. Προϋπόθεση, όμως, είναι η εξεύρεση εταίρου με τον οποίο η Energean θα μοιραστεί τα κόστη γεώτρησης – συνακόλουθα το ρίσκο, δεδομένου ότι η εταιρία είναι εισηγμένη στα χρηματιστήρια του Λονδίνου και του Τελ Αβίβ.
Οσον αφορά τον διαγωνισμό που προσήλθε η Chevron, τα αποτελέσματα για τη λήψη απόφασης (για εκμετάλλευση) δεν προβλέπεται να έχουν γίνει γνωστά πριν από το 2027-2028, η δε εκμετάλλευση, στην καλύτερη περίπτωση, θα μπορούσε να αρχίσει το 2030-2031. Παρ’ όλα αυτά, η κατάθεση προσφοράς από τον αμερικανικό όμιλο επενεργεί ήδη ως προς τις μέχρι πρόσφατα πιθανές εξελίξεις στη HelleniQ Energy. Ενώ το ενδεχόμενο μιας δεύτερης διάθεσης μειοψηφικού ποσοστού του μετοχικού κεφαλαίου ήταν ανοιχτό αίφνης «παγώνει» μέχρι νεοτέρας.
Το μετοχικό παζλ στη HelleniQ και το αβέβαιο placement
Τα μέχρι τώρα δεδομένα: στο μ.κ. της HelleniQ Energy συμμετέχουν η Paneuropean Oil & Industrial Holdings με ποσοστό 40,41% (συμφερόντων πλευράς Λάτση) και Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών & Περιουσίας με 31,18%. Η πλευρά Λάτση εκπροσωπείται μέσω των αδελφών Σπύρου, Μαργαρίτας και Μαριάννας (από 1/3 το κάθε μέλος), με φήμες να φέρουν την τελευταία να έχει αποστασιοποιηθεί από τον βασικό μέτοχο και της Lamda Development (άλλωστε η ίδια αποχώρησε Ιούλιο 2020, πουλώντας τη συμμετοχή της, αντί 84,179 εκατ. ευρώ). Μετά τις τελευταίες εξελίξεις, η ΕΕΣΥΠ είναι σχεδόν αδύνατον να προχωρήσει σε placement -προτού καν υπάρξει βεβαίωση του εύλογου τιμήματος της συμμετοχής της Chevron-, η δε πλευρά των τριών μελών της οικογένειας Λάτση μένει να φανεί εάν ενεργεί ενιαία ή κάποια διαφοροποιείται.
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 19/9/2025)
