Οι συναλλαγές στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για τα επιτόκια ενισχύθηκαν στο 90%, μετά την πρόσφατη ομιλία του Τζέρομ Πάουελ στο Τζάκσον Χόουλ (από 75% μία ημέρα πριν από το συμπόσιο των κεντρικών τραπεζιτών στα ορεινά του Ουαϊόμινγκ).
Του Μιχαήλ Γελαντάλι
Δημιουργικά ασαφής ήταν ο πρόεδρος της Fed, καθώς η δήλωσή του ότι οι μεταβαλλόμενοι οικονομικοί κίνδυνοι έχουν ενισχύσει το επιχείρημα υπέρ μιας μείωσης ερμηνεύτηκε ως προοίμιο-σήμα χαμηλώματος από το 4,50%-4,25% στο 4,25%-4%. Οι δηλώσεις έφεραν τον Πάουελ στο στρατόπεδο των «περιστεριών» και δείχνουν ότι θα μπορούσε να στηρίξει μια μείωση κατά ένα τέταρτο της ποσοστιαίας μονάδας, στην επόμενη συνεδρίαση της κεντρικής τράπεζας τον Σεπτέμβριο, όπως εκτιμούν οι «Financial Times».
Στην αγορά ομολόγων των ΗΠΑ εξελίχθηκε ισχυρό ράλι, με την απόδοση του διετούς τίτλου (μια αγορά η οποία είναι ευαίσθητη στις προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική) να υποχωρεί κατά 0,1 ποσοστιαία μονάδα, στο 3,69%. Ο δείκτης S&P 500 της Wall Street σημείωσε άνοδο 1,6%, ενώ το δολάριο υποχώρησε περίπου 0,8% έναντι καλαθιού έξι βασικών νομισμάτων.
Η ομιλία Πάουελ ήρθε σε κρίσιμη στιγμή για τη Fed. Ο πρόεδρος Τραμπ και οι σύμμαχοί του έχουν εξαπολύσει σφοδρή επίθεση κατά του Πάουελ και άλλων κορυφαίων αξιωματούχων της ομοσπονδιακής τράπεζας, επιμένοντας ότι θα πρέπει να προχωρήσει σε δραστικές μειώσεις επιτοκίων.
Τα στοιχεία για την απασχόληση τον Ιούλιο έδειξαν απότομη επιβράδυνση στην αύξηση των προσλήψεων αυτό το καλοκαίρι, εξέλιξη που οδήγησε διοικητές πολλών τραπεζών της Wall Street και επενδυτές να προεξοφλήσουν μείωση σε λιγότερο από έναν μήνα.
ΔΑΣΜΟΙ
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με έκθεση δημοσιονομικού ελεγκτικού σώματος του Κογκρέσου, η επιβολή δασμών από τον Ντόναλντ Τραμπ θα μειώσει το έλλειμμα των ΗΠΑ κατά 4 τρισ. δολ. την επόμενη δεκαετία. Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) ανακοίνωσε (22/8) ότι οι δασμοί που έχουν ανακοινωθεί μέχρι στιγμής φέτος θα μειώσουν το πρωτογενές έλλειμμα κατά 3,3 τρισ. δολ. έως το 2035, ενώ οι πληρωμές τόκων θα μειωθούν πάνω από 700 δισ. δολ. στην ίδια περίοδο. Ως αποτέλεσμα, οι αλλαγές στους δασμούς θα μειώσουν το συνολικό έλλειμμα κατά 4 τρισ. δολ., εκτιμά ο Φίλιπ Σβάγκελ, διευθυντής του CBO. Οι τελευταίες εκτιμήσεις δείχνουν ότι η επίδραση των εσόδων από τους δασμούς θα μετριάσει το δημοσιονομικό πλήγμα από τον ιστορικό νόμο του Τραμπ «One Big Beautiful Bill Act» για τις δαπάνες, που προβλέπεται να αυξήσει τα επίπεδα του χρέους κατά 4,1 τρισ. δολ. κατά την περίοδο αυτή.
Επί της ουσίας, η έκθεση συνιστά δικαίωση της πολιτικής Τραμπ και Μπέσεντ, οι οποίοι υποστηρίζουν εδώ και καιρό ότι οι δασμοί θα ενισχύσουν τα κρατικά ταμεία, σε βαθμό που οι όποιες επιπτώσεις των πρόσθετων δαπανών θα αντισταθμιστούν.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ εκτιμά πως τα έσοδα από τους δασμούς θα αυξηθούν σημαντικά το 2025, πάνω από τις προηγούμενες εκτιμήσεις του. «Θα μειώσουμε το έλλειμμα ως ποσοστό του ΑΕΠ. Θα αρχίσουμε να αποπληρώνουμε το χρέος και στη συνέχεια τα χρήματα αυτά θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να αντισταθμιστούν οι επιπτώσεις για τον αμερικανικό λαό» δήλωσε ο Σκοτ Μπέσεντ στο CNBC. Μόνο φέτος οι τρέχοντες δασμοί αναμενόταν να αποφέρουν έσοδα περίπου 200 δισ. δολ., από περίπου 80 δισ. δολ. ετησίως την τελευταία 5ετία.
Η παραδοχή Ντράγκι και η φθίνουσα Ε.Ε.
Και ενώ όλα αυτά διαδραματίζονται στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού, στην εδώ ευρωπαϊκή πλευρά τα νέα μόνο ευοίωνα δεν είναι. Η παραδοχή Ντράγκι πως η Ευρωπαϊκή Ενωση συνειδητοποιεί τον περιθωριακό ρόλο της στον σύγχρονο κόσμο μπορεί να ξάφνιασε όσους καθεύδουν στις Βρυξέλλες, πλην όμως ουδόλως παραξένεψε όσους αναφέρονται στη σταθερά φθίνουσα πορεία της Ευρώπης, σε πολλά και κρίσιμα μέτωπα πολύ προτού αναλάβει η διοίκηση Τραμπ στον Λευκό Οίκο.
«Μας ξύπνησε βίαια ο Τραμπ» είπε ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ (και πρώην πρωθυπουργός της Ιταλίας) Μάριο Ντράγκι, το 2025 θα μείνει στην ιστορία ως η χρονιά που η ψευδαίσθηση ότι η Ε.Ε. είναι μεγάλη δύναμη διαλύθηκε. Τι θα μπορούσαν, λοιπόν, να κάνουν στις Βρυξέλλες… χθες; Να προχωρήσουν σε μια μείωση των εσωτερικών δασμών της Ε.Ε. (δηλαδή μεταξύ των κρατών-μελών), αφού τα εμπόδια αυτά επιβαρύνουν κατά 64% τον εξοπλισμό και κατά 95% τα μέταλλα.
ΤΟ ΖΗΤΟΥΜΕΝΟ
Κοινό τόπο αποτελεί ότι μέσω αυτών των εσωτερικών δασμών διαιωνίζονται συμφέροντα συγκεκριμένων ομίλων, συντηρούνται πολυάριθμα λόμπι, «σιτίζονται» στρατιές συμβούλων και διάφορων μεσαζόντων. Η Ευρώπη πρέπει να εκδώσει κοινό χρέος προκειμένου να ενισχυθούν οι δαπάνες για την άμυνα, την έρευνα και την ανάπτυξη, τις κοινές υποδομές, καθώς και τις επαναστατικές τεχνολογίες. Θέλει, όμως; Μπορεί;
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 29/8/2025)
