Η κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή επανέφερε τη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές του πετρελαίου να αντιδρούν άμεσα σε εξελίξεις που επηρεάζουν την προσφορά. Στο επίκεντρο βρέθηκε το διυλιστήριο Ras Tanura στη Σαουδική Αραβία, έπειτα από αναφορές για επίθεση, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι.
Μετά την επανέναρξη των συναλλαγών, το Brent κατέγραψε άνοδο σχεδόν 9%, διαμορφούμενο κοντά στα 79 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό κινήθηκε χαμηλότερα, κοντά στα 73 δολάρια. Η αρχική αντίδραση της αγοράς ήταν έντονη, ωστόσο οι τιμές σταθεροποιήθηκαν σε ημερήσια κέρδη 5-6 δολαρίων.
ΣΕΝΑΡΙΑ ΤΙΜΩΝ
Σύμφωνα με στρατηγικούς αναλυτές της JP Morgan, υπό την καθοδήγηση της Natasha Kaneva, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί στην περιοχή των 100-120 δολαρίων σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης. Το αμερικανικό αργό παραδοσιακά διαπραγματεύεται με έκπτωση περίπου επτά δολαρίων έναντι του Brent.
Η τράπεζα επισημαίνει ότι η μελλοντική πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί από τέσσερις βασικές παραμέτρους: τον όγκο της παραγωγής που ενδέχεται να διακοπεί, τη διάρκεια της διακοπής, τη δυνατότητα ταχείας ενεργοποίησης εφεδρικών ποσοτήτων –συμπεριλαμβανομένων στρατηγικών αποθεμάτων– και τις γεωπολιτικές εξελίξεις που θα ακολουθήσουν.
Εκτιμάται ότι αν οι διαταραχές ξεπεράσουν τις τρεις εβδομάδες, οι χώρες του Κόλπου ενδέχεται να εξαντλήσουν τη διαθέσιμη αποθηκευτική ικανότητα και να περιορίσουν την παραγωγή. Σε αυτό το ενδεχόμενο, η αγορά θα μπορούσε να κινηθεί σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα.
ΣΤΕΝΟ ΟΡΜΟΥΖ
Παρά το γεγονός ότι το Στενό του Ορμούζ δεν έχει επισήμως κλείσει, η διέλευση δεξαμενόπλοιων έχει μειωθεί, κυρίως λόγω αυξημένων ασφαλίστρων και κινδύνων για την ασφάλεια πληρωμάτων. Το κόστος ασφάλισης ανά ταξίδι εκτιμάται ότι έχει αυξηθεί από περίπου 250.000 σε 375.000 δολάρια.
Στα επτά κράτη που εξαρτώνται από τη διέλευση μέσω Ορμούζ –Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Ιράκ, Κουβέιτ, Ιράν, Κατάρ και Ομάν– η διαθέσιμη χερσαία αποθηκευτική ικανότητα υπολογίζεται σε περίπου 343 εκατ. βαρέλια, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περίπου 22 ημέρες παραγωγής με τα σημερινά επίπεδα. Επιπλέον, περίπου 60 κενά δεξαμενόπλοια θα μπορούσαν να αποθηκεύσουν άλλα 50 εκατ. βαρέλια, παρατείνοντας τη δυνατότητα εξαγωγών για λίγες ακόμη ημέρες.
ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ
Η JP Morgan υπενθυμίζει ότι από το 1979 έχουν καταγραφεί οκτώ περιπτώσεις αλλαγής καθεστώτος σε χώρες μεσαίου και μεγάλου μεγέθους παραγωγής πετρελαίου, με σημαντικές επιπτώσεις στις τιμές. Κατά μέσο όρο, οι αυξήσεις από την έναρξη έως την κορύφωση των κρίσεων έφτασαν το 76%.
Ενδεικτικά, μετά την ιρανική επανάσταση του 1979, οι τιμές ανήλθαν από 13 σε 34 δολάρια ανά βαρέλι μέσα σε λίγα χρόνια. Σήμερα, η παραγωγή του Ιράν υπολογίζεται σε περίπου 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, χαμηλότερα από τα επίπεδα πριν το 1979, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια αντιστάθμισης ενδεχόμενων απωλειών προσφοράς.
Υπό τις παρούσες συνθήκες, η τράπεζα δεν μεταβάλλει τη βασική της πρόβλεψη, επισημαίνοντας ωστόσο ότι η διάρκεια και η ένταση της σύγκρουσης θα αποτελέσουν τον καθοριστικό παράγοντα για την κατεύθυνση των τιμών.
