«Δούρειος Ιππος» για την εύρεση λύσης στο θέμα του κοινού δανεισμού είναι οι ανάγκες αμυντικής θωράκισης αλλά και ενίσχυσης της ανταγωνιστικής θέσης της Ε.Ε. έναντι των ΗΠΑ αλλά και των νέων υπερδυνάμεων, της Κίνας και της Ινδίας
Η έκδοση κοινού χρέους ή η «αμοιβαιοποίηση» υφιστάμενου χρέους παύει σιγά σιγά να είναι ταμπού. Σε πρώτη ανάγνωση τα οφέλη για ένα υπερχρεωμένο κράτος όπως η Ελλάδα είναι πολλά. Ωστόσο, υπάρχουν πολλά εμπόδια που πρέπει να αρθούν και πολλοί συμβιβασμοί που πρέπει να γίνουν για να αρθούν οι αντιδράσεις της Γερμανίας. Οι τελευταίοι επαναφέρουν στο προσκήνιο ακόμα και τον ESM. Επίσης, «Δούρειος Ιππος» για να υπάρξει λύση στο θέμα του κοινού δανεισμού είναι οι ανάγκες αμυντικής θωράκισης αλλά και ενίσχυσης της ανταγωνιστικής θέσης της Ε.Ε. έναντι των ΗΠΑ αλλά και των νέων υπερδυνάμεων, της Κίνας και της Ινδίας.
Η ανάγκη για άλματα στις αποφάσεις έστρωσε το «χαλί» για το άτυπο διευθυντήριο των «Ε6», του οποίου η υπόσταση επισημοποιήθηκε στο Eurogroup, με τις ανησυχίες (κυρίως από πιο μικρές χώρες) για μια Ευρώπη δύο ταχυτήτων να εντείνονται.
Η εισήγηση
Σε ειδικό κείμενο που συζητήθηκε εκτενώς στο Eurogroup για την ενίσχυση του Διεθνούς Ρόλου του Ευρώ (Strengthening the International Role of the Euro – Note to the Eurogroup) επισημαίνεται πλέον όλο και πιο «φανερά» η ανάγκη για κοινό δανεισμό. Αν και η συζήτηση αρχίζει «περιφερειακά» από νέο κοινό δανεισμό για κάποιο λόγο (στο πρότυπο του Ταμείου Ανάκαμψης) και όχι για ευρεία χρήση από τα κράτη. Αναφέρεται στο έγγραφο πως «η δημιουργία ενός ενιαίου διαχειριστή χρέους μεταξύ των υπερεθνικών ιδρυμάτων και οργανισμών της Ε.Ε. θα έφερνε βαθύτερες και πιο ρευστές εκδόσεις, ωφέλιμες για τον διεθνή ρόλο του ευρώ».
Εξηγείται πως, εκτός από τα ασφαλή ομόλογα της Κομισιόν, «τόσο ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) όσο και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας εκδίδουν ομόλογα στις κεφαλαιαγορές. Αλλά και το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (Single Resolution Fund) έχει επίσης τη δυνατότητα δανεισμού, αν και δεν το έχει κάνει μέχρι στιγμής».
Αναφέρεται εκτεταμένα η επιλογή του ESM. Επισημαίνεται πως «η ένταξη του ESM στο νομικό πλαίσιο της E.E. και η δημιουργία ενός ενιαίου οργάνου εκδόσεων για υπερεθνικά ομόλογα θα μείωναν, μεταξύ άλλων, το διοικητικό κόστος και θα συνέβαλαν στην ενίσχυση του διεθνούς ρόλου του ευρώ, παρέχοντας τίτλους με μεγαλύτερο βάθος και μεγαλύτερη ρευστότητα».
Εξηγείται από τους συντάκτες πως «μια τέτοια προσέγγιση μπορεί να διευκολύνει την ένταξη εκδόσεων στους κύριους κρατικούς δείκτες, οι οποίοι χρησιμεύουν ως σημεία αναφοράς για τους μεγάλους θεσμικούς επενδυτές και, ως εκ τούτου, να αυξήσει τη διαρθρωτική ζήτηση γι’ αυτά τα ομόλογα». Γενικότερα, «η συνέχιση της έκδοσης ομολόγων από την Ε.Ε. για την κοινή χρηματοδότηση κοινών έργων με σαφή προστιθέμενη αξία για την Ε.Ε. θα ήταν οικονομικά αποδοτική και θα ενίσχυε περαιτέρω τον διεθνή ρόλο του ευρώ» αναφέρεται.
Ο φόβος και η «αμοιβαιοποίηση»
Βεβαίως στο άκουσμα του ESM οι μνήμες ξυπνούν. Και ένα δάνειο ή μια «αμοιβαιοποίηση» χρέους, που θα έχει τη σφραγίδα του, μπορεί να «ηρεμεί» το γερμανικό άξονα. Ωστόσο, δεν ισχύει το ίδιο για τα πρώην μνημονιακά κράτη και όχι μόνο. Η Γαλλία έχει πιο ξεκάθαρη θέση για έκδοση χρέους χωρίς «ρήτρες», που θα δώσει το περιθώριο άσκησης πολιτικής.
Η δε Ισπανία πάει ένα βήμα πιο μπροστά: προτείνει να αμοιβαιοποιηθεί το υφιστάμενο χρέος κρατών για να «ελαφρυνθεί» η θέση τους κι έτσι να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν με πιο απρόσκοπτη πρόσβαση στις αγορές τις νέες τους ανάγκες. Και για την αμυντική θωράκιση αλλά και για άλλες παρεμβάσεις που πλέον είναι αναγκαίες για την ενεργειακή και τεχνολογική τους θωράκιση.
Ο Κυρ. Πιερρακάκης και η διατήρηση ισορροπιών στην ομάδα «Ε6»
O πρόεδρος του Eurogroup και Ελληνας ΥΠΕΘΟ Κυριάκος Πιερρακάκης κατέστησε σαφές πως στη συνεδρίαση της Δευτέρας (16/2) ο Γερμανός ομοσπονδιακός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπεϊλ «έκανε μια σύντομη παρουσίαση σχετικά με την πρόσφατη πρωτοβουλία έξι κρατών-μελών της Ε.Ε. να συζητήσουν τρόπους ενίσχυσης της κυριαρχίας, της ανθεκτικότητας και της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης».
Προσθέτοντας όμως πως ο Γερμανός ομόλογός του «εξήγησε λεπτομερώς πως πρόκειται για μια άτυπη και προσωρινή μορφή, που αποσκοπεί στη διευκόλυνση της σύγκλισης σε βασικές προτεραιότητες που ήδη συζητούνται σε επίπεδο Ε.Ε. και όλα αυτά στο πλαίσιο των θεσμικών ρυθμίσεων της Ε.Ε.».
Σημειώνεται πως η ομάδα «Ε6» αποτελείται από τις έξι μεγαλύτερες οικονομίες της Ε.Ε. (Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία και Ολλανδία). Η πρώτη συνεδρίαση έγινε τον Ιανουάριο, οι «Ε6» στο περιθώριο της υπουργικής συνόδου τη Δευτέρα (16/2) και η επόμενη συνάντηση που θα γίνει 9 με 10 Μαρτίου (μαζί με τις επόμενες συνόδους των υπουργών) θα επικεντρωθεί ακριβώς στον ρόλο του ευρώ (που αναλύεται στο έγγραφο του Εurogroup) και στην αποτελεσματικότητα των αμυντικών επενδύσεων.
Η Ιρλανδία ήδη σήμανε τον κώδωνα του κινδύνου για την «E6», εκφράζοντας φόβους ότι τα συμφέροντα των μικρότερων χωρών θα μπορούσαν να εκτεθούν. Αρμόδια στελέχη θυμίζουν πως το Εurogroup άρχισε ως άτυπο διευθυντήριο και εν μέρει παραμένει. Γι’ αυτό και ακολουθεί η σύνοδος υπουργών οικονομικών όλης της Ε.Ε. Με άλλα λόγια, εκλείπει το επιχείρημα για ένα πιο «στενό» άτυπο διευθυντήριο, εκτός και αν μιλάμε πράγματι για δύο ταχύτητες κρατών…
Από την άλλη πλευρά, οι υποστηρικτές αναφέρουν πως η δημιουργία ενός «ΟΔΔΗΧ» της Ε.Ε. απαιτεί πολλές αποφάσεις και η Ε.Ε. κινείται πολύ αργά σε τέτοια ζητήματα. Πλέον όμως καλείται να κάνει άλματα για να ακολουθήσει τις εξελίξεις σε ΗΠΑ και Κίνας. Το άλλο ζήτημα που τίθενται είναι ποια είναι τα «άλματα» που θα αποφασιστούν. Δηλαδή, σε τι μέτρα θα «ραφτεί» το κουστούμι…
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 27/2/2026)
