Από τους Ιταλούς οινοπαραγωγούς μέχρι τις γερμανικές χημικές βιομηχανίες και τους Ιρλανδούς εξαγωγείς ουίσκι, η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ να ακυρώσει μεγάλο μέρος των δασμών που είχε επιβάλει ο Ντόναλντ Τραμπ προκαλεί έντονο προβληματισμό. Παρότι για ορισμένους αποτελεί δικαίωση μετά από μακρές νομικές μάχες, για πολλούς ευρωπαϊκούς επιχειρηματικούς κύκλους ανοίγει έναν νέο κύκλο αβεβαιότητας στο παγκόσμιο εμπόριο.
Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε παράνομους σημαντικούς «ανταποδοτικούς» δασμούς που επιβλήθηκαν μετά την επιστροφή του Τραμπ στον Λευκό Οίκο, αποδυναμώνοντας έναν βασικό άξονα της οικονομικής του πολιτικής. Οι συγκεκριμένοι δασμοί αφορούσαν σχεδόν το σύνολο των εισαγόμενων προϊόντων στις ΗΠΑ. Ωστόσο, η απόφαση δεν αγγίζει επιβαρύνσεις σε συγκεκριμένους κλάδους, όπως τα αυτοκίνητα, ο χάλυβας, το αλουμίνιο και τα φαρμακευτικά προϊόντα.
Παρά τη θετική πρώτη αντίδραση ορισμένων επιχειρήσεων, εμπορικοί όμιλοι στην Ευρώπη εκφράζουν φόβους ότι η ετυμηγορία ενδέχεται να καταστήσει το περιβάλλον ακόμη πιο ασταθές, ιδίως μετά τις δύσκολες εμπορικές συμφωνίες που επιτεύχθηκαν το προηγούμενο έτος.
Ο Πάολο Καστελέτι, γενικός γραμματέας της ιταλικής ένωσης οινοπαραγωγών UIV, προειδοποίησε ότι η απόφαση μπορεί να λειτουργήσει ως «μπούμερανγκ», επιτείνοντας την αβεβαιότητα και παγώνοντας νέες παραγγελίες έως ότου διαμορφωθεί σαφέστερο κανονιστικό πλαίσιο. Οι ΗΠΑ αποτελούν τη μεγαλύτερη αγορά για το ιταλικό κρασί, με εξαγωγές που έφτασαν τα 1,9 δισ. ευρώ το 2024, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το ένα τέταρτο των συνολικών αποστολών της χώρας.
Την ίδια στιγμή, πολλές επιχειρήσεις εκτιμούν ότι ο Τραμπ ενδέχεται να αναζητήσει εναλλακτικές νομικές οδούς για την επιβολή νέων δασμών, περιορίζοντας το όποιο όφελος από τη δικαστική απόφαση και αναζωπυρώνοντας εντάσεις με βασικούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ. Το ζήτημα των πιθανών αποζημιώσεων παραμένει θολό. Ο ίδιος ο Τραμπ ανακοίνωσε την επιβολή νέων παγκόσμιων δασμών 10% για περίοδο 150 ημερών, ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μακροχρόνιων δικαστικών διενέξεων για επιστροφές χρημάτων.
Νομικοί και επιχειρηματικοί παράγοντες προειδοποιούν ότι η ανακούφιση, αν υπάρξει, θα είναι προσωρινή. Ο Στιβ Οβάρα της King & Spalding σημείωσε ότι το βασικό πρόβλημα βραχυπρόθεσμα θα είναι η επιπλέον αβεβαιότητα, με επιχειρήσεις από τη βιομηχανία έως την τεχνολογία να προετοιμάζονται για νέα σενάρια.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο διευθύνων σύμβουλος του γερμανικού λόμπι χημικών και φαρμακευτικών προϊόντων VCI, Βόλφγκανγκ Γκρόσε Εντρουπ, τόνισε ότι δεν πρόκειται για την αρχή μιας περιόδου σταθερότητας, αλλά για έναν νέο γύρο αβεβαιότητας, επισημαίνοντας πως νέοι δασμοί με διαφορετική νομική βάση μπορούν να επιβληθούν ανά πάσα στιγμή.
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζονται και στον τομέα των μεταφορών. Ο Πίτερ Σάντ της Xeneta υπογράμμισε ότι ο πολιτικός κίνδυνος παραμένει υψηλός και ότι η αναδιάρθρωση των αλυσίδων εφοδιασμού αποτελεί πλέον μη αναστρέψιμη τάση, με τη ζημιά σε πολλές περιπτώσεις να έχει ήδη συντελεστεί.
Η γαλλική ένωση καλλυντικών FEBEA δήλωσε «πολύ επιφυλακτική», επισημαίνοντας πως οι συνεχείς ανατροπές στο καθεστώς των δασμών δυσχεραίνουν τον προγραμματισμό. Στην Ιταλία, η Confagricoltura προειδοποιεί ότι, αν και η απόφαση καταργεί τη νομική βάση των προηγούμενων δασμών, ταυτόχρονα περιπλέκει τη θέση των εξαγωγέων που μόλις είχαν αρχίσει να προσαρμόζονται.
Στην Ιρλανδία, οι εξαγωγείς ουίσκι τηρούν στάση αναμονής. Όπως ανέφερε ο διευθυντής της Ιρλανδικής Ένωσης Ουίσκι, Όιν Ο’Κάταν, η εξέλιξη δεν συνιστά «μαγική λύση», αλλά ακόμη μία στροφή σε μια ήδη περίπλοκη υπόθεση, με τις πολιτικές διαπραγματεύσεις να παραμένουν καθοριστικός παράγοντας για την τελική έκβαση.
