Σήμα κινδύνου για την πορεία του ευρωπαϊκού και ελληνικού εμπορίου εκπέμπουν οι έμποροι, καθώς η ραγδαία αύξηση των μικροδεμάτων από τρίτες χώρες και η ανεπαρκής εποπτεία στις ψηφιακές πλατφόρμες δημιουργούν συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού και κινδύνους για τους καταναλωτές.
Τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία αναδεικνύουν ένα φαινόμενο που λαμβάνει μεγάλες διαστάσεις και επηρεάζει τόσο τις επιχειρήσεις όσο και τη λειτουργία της αγοράς.
Δείτε ακόμη: Νέοι δασμοί σε δέματα έως 150 ευρώ: Τι αλλάζει από τον Ιούλιο 2026
ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ
Σύμφωνα με δεδομένα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που επικαλείται το Reuters, οι εισαγωγές μικροδεμάτων αξίας έως 150 ευρώ σημείωσαν έντονη άνοδο το 2025. Ο συνολικός αριθμός έφτασε τα 5,8 δισεκατομμύρια πακέτα, αυξημένος κατά 26% σε σχέση με το 2024, όταν είχαν καταγραφεί 4,6 δισ. αποστολές. Η συντριπτική πλειονότητα αυτών των δεμάτων προέρχεται από τρίτες χώρες και αφορά προϊόντα χαμηλής αξίας που διακινούνται μέσω μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου.
Οι αυξημένες ροές εκμεταλλεύονται υφιστάμενα φορολογικά και τελωνειακά καθεστώτα για αποστολές μικρής αξίας, γεγονός που, σύμφωνα με τον εμπορικό κόσμο, δημιουργεί στρεβλώσεις στην αγορά. Οι ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις λειτουργούν με αυστηρό πλαίσιο συμμόρφωσης και επιβαρύνονται με κόστος ελέγχων, φόρων και πιστοποιήσεων, το οποίο δεν εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε προϊόντα που εισάγονται απευθείας από τρίτες χώρες.
ΑΣΦΑΛΕΙΑ
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα ευρήματα ευρωπαϊκών τελωνειακών ελέγχων. Σε πανευρωπαϊκή επιχείρηση που περιέλαβε 20.000 προϊόντα, κυρίως παιχνίδια και μικρές ηλεκτρονικές συσκευές, διαπιστώθηκε ότι πάνω από το 50% δεν πληρούσε τις προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επιπλέον, το 84% των προϊόντων που υποβλήθηκαν σε εργαστηριακές δοκιμές κρίθηκε δυνητικά επικίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των χρηστών.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται στον ανταγωνισμό ή στην απώλεια εσόδων για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Επεκτείνεται και στην προστασία των καταναλωτών, καθώς προϊόντα χωρίς πιστοποιήσεις ή ελέγχους φτάνουν απευθείας στα νοικοκυριά μέσω ηλεκτρονικών αγορών.
ΑΛΓΟΡΙΘΜΟΙ
Σημαντικό ρόλο στη διάδοση των προϊόντων χαμηλής αξίας διαδραματίζουν οι ψηφιακές πλατφόρμες και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει ήδη τη λειτουργία αλγοριθμικών συστημάτων προώθησης προϊόντων και την επίδρασή τους στη συμπεριφορά των καταναλωτών. Προκαταρκτικά ευρήματα δείχνουν ότι συστήματα συστάσεων μπορούν να ενισχύσουν την παρορμητική κατανάλωση και να μειώσουν τη διαφάνεια ως προς την προέλευση και την ποιότητα των προϊόντων.
Η χρήση αλγορίθμων για μαζική προώθηση φθηνών προϊόντων δημιουργεί νέες προκλήσεις για τις ρυθμιστικές αρχές, οι οποίες καλούνται να διασφαλίσουν την εφαρμογή του Νόμου για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA) και την προστασία της αγοράς.
ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ
Η Εθνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου επισημαίνει ότι η κατάσταση απαιτεί ενίσχυση των τελωνειακών και ψηφιακών ελέγχων, καθώς και ισότιμη εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων. Η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού θεωρείται κρίσιμη για τη βιωσιμότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των καταναλωτών στην ευρωπαϊκή αγορά.
Η εξέλιξη των ηλεκτρονικών αγορών και η διασυνοριακή διακίνηση μικροδεμάτων αναμένεται να παραμείνουν στο επίκεντρο των συζητήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο τη διαμόρφωση ενός πλαισίου που θα συνδυάζει την καινοτομία με την ασφάλεια και τον θεμιτό ανταγωνισμό.
