Δικαστική εξέλιξη με άμεσες επιπτώσεις για εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες φέρνει η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία τάχθηκε υπέρ των δανειοληπτών που έχουν υπαχθεί στον νόμο 3869/2010 («νόμος Κατσέλη»). Η κρίση του Ανώτατου Δικαστηρίου αναμένεται να επηρεάσει τον τρόπο υπολογισμού των τόκων και, κατ’ επέκταση, το ύψος των μηνιαίων δόσεων για περίπου 350.000 φυσικά πρόσωπα.
ΑΠΟΦΑΣΗ
Η Ολομέλεια, σε διάσκεψη κεκλεισμένων των θυρών, υιοθέτησε με ευρεία πλειοψηφία την εισήγηση του αντιπροέδρου του Δικαστηρίου, Σωτήρη Πλαστήρα. Σύμφωνα με την απόφαση, οι τόκοι των ρυθμισμένων δανείων θα υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής. Η επιλογή αυτή διαφοροποιεί ουσιωδώς την πρακτική που είχε ακολουθηθεί από ορισμένους διαχειριστές απαιτήσεων.
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Η αλλαγή στον τρόπο ανατοκισμού οδηγεί σε σημαντική μείωση των δόσεων και, σε πολλές περιπτώσεις, καθιστά τις ρυθμίσεις σχεδόν άτοκες. Για τους δανειολήπτες που βρίσκονται σε καθεστώς προστασίας της κύριας κατοικίας, το αποτέλεσμα είναι η μεγαλύτερη προβλεψιμότητα και βιωσιμότητα της αποπληρωμής, χωρίς τον κίνδυνο επανασυσσώρευσης χρεών λόγω τόκων.
ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Η υπόθεση αφορούσε την ερμηνεία του άρθρου 9 παρ. 2 του Ν. 3869/2010, που ορίζει ότι η εξυπηρέτηση της ρυθμισμένης οφειλής γίνεται με επιτόκιο που δεν υπερβαίνει εκείνο της ενήμερης οφειλής ή το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων, χωρίς ανατοκισμό. Παράλληλα, το άρθρο θέτει ανώτατα όρια στη διάρκεια αποπληρωμής, έως 20 έτη, με δυνατότητα επέκτασης έως 35 έτη σε ειδικές περιπτώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική οφειλή και την οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη.
ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Το ζήτημα παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια κατόπιν προδικαστικού ερωτήματος του Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων, σχετικά με το αν το επιτόκιο πρέπει να υπολογίζεται στο σύνολο της οφειλής ή σε κάθε δόση. Η συζήτηση στο Ανώτατο Δικαστήριο είχε πραγματοποιηθεί τον Φεβρουάριο του 2025.
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΗ ΕΙΣΗΓΗΣΗ
Υπέρ των δανειοληπτών είχε ταχθεί και η τότε εισαγγελέας του Αρείου Πάγου, Γεωργία Αδειλίνη, επισημαίνοντας ότι ο υπολογισμός των τόκων στη μηνιαία δόση ευθυγραμμίζεται με τον σκοπό του νόμου: την αντιμετώπιση της υπερχρέωσης και τη διασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης για τον οφειλέτη και την οικογένειά του.
Η καθαρογραφή και δημοσίευση της απόφασης αναμένεται το επόμενο διάστημα, δίνοντας σαφές πλαίσιο εφαρμογής για τράπεζες, funds και δανειολήπτες.
